مانیفست چهل سال دوم انقلاب

در گزارش امروز امیر نوایی خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما می‌خواهد یک روایت خلاصه و دسته بندی شده از بیانیه اخیر رهبر معظم انقلاب که «گام دوم» نام گرفته است بیان کند؛ هدف هم این است که بدانیم در این بیانیه نسبتا طولانی چه چیزی گفته شده و چه چیز‌هایی از ما خواسته شده است.

در یک نگاه کلی باید گفت؛ این بیانیه شانزده صفحه‌ای اگرچه برای همه جامعه نوشته شده، اما خطاب و حرف اصلی آن با جوانان است و در جای جای این بیانیه جوانان مورد خطاب قرار می‌گیرند.

این بیانیه از چند بخش تشکیل شده است؛ ابتدا، یک نگاه گذرا به چهل سال گذشته و برکات انقلاب در این چهار دهه، سپس دو نکته مهم درباره چالش‌های دیروز و امروز انقلاب و همچنین ظرفیت‌های مهم کشور برای گام دوم، و بخش آخر بیانیه هم، توصیه‌هایی در هفت حوزه کلیدی است.

در بخش اول بیانیه که مربوط به سرگذشت چهل ساله انقلاب است، رهبر معظم انقلاب اولا پیروزی انقلاب اسلامی را ورود به عصر جدید می‌خوانند و سپس پنج نکته را یادآوری می‌کنند؛
۱) انقلاب از صفر شروع شد و همه چیز علیه انقلاب بود
۲) با پیروزی انقلاب، تقابل دوگانه استکبار و انقلاب پدیده برجسته جهان معاصر شد
۳) برای درک عظمت انقلاب اسلامی، باید با ملت‌های مشابه در انقلاب‌های بزرگی چون فرانسه، شوروی و هند مقایسه شود
۴) ترکیب جمهوریت و اسلامیت نخستین درخشش انقلاب بود
۵) اصلِ «ما می‌توانیم» به برکت امام در همه عرصه‌ها نهادینه شد و جوانان را وارد عرصه مدیریت کشور کرد.

رهبر معظم انقلاب در ادامه بیانیه گام دوم، هفت مورد اصلی از برکات انقلاب اسلامی را اینگونه ذکر می‌کنند؛
۱) ضمانت امنیت و تمامیت ارضی
۲) سنگین شدن کفه عدالت در تقسیم امکانات عمومی کشور
۳) روحیه خودباوری، موتور پیشران کشور در عرصه علم و فناوری و زیر ساخت شد
۴) به اوج رسیدنِ مشارکت مردمی در صحنه‌های سیاسی و ملی و استکبار ستیزی
۵) افزایش عیار معنویت و اخلاق در جامعه
۶) افزایش ایستادگی در برابر مستکبران
و ۷) ارتقای بینش سیاسی آحاد مردم.

رهبر معظم انقلاب اسلامی، قبل از اینکه وارد چشم انداز و افق چهار دهه اینده بشوند، دو نکته مهم را هم بیان می‌کنند؛
۱) تفاوت چالش‌های دیروز و امروز انقلاب
۲) ظرفیت‌های مهم کشور برای گام دوم انقلاب.

رهبر معظم انقلاب در بیانِ تفاوت چالش‌های دیروز و امروز انقلاب چند نمونه جالب را بیان می‌کنند؛ مثلا می‌گویند اول انقلاب چالش اصلی، کوتاه کردن دست عمال بیگانه یا تعطیلی سفارت رژیم صهیونیستی و یا رسوا کردن لانه جاسوسی آمریکا بود، اما امروز چالش بر سر حضور ایران در مرز‌های رژیم صهیونیستی و قدرت ایران در برچیدن نفوذ آمریکا از منطقه است.

در بخش مربوط به ظرفیت‌ها هم ایشان ضمن برشمردن بخشی از ظرفیت‌های مهم و بلا استفاده، تاکید می‌کنند که بسیاری از ظرفیت‌های کشور هنوز بدون استفاده مونده و فقط جوانان انقلابی و با انگیزه و پرتلاش است که با ورود به صحنه مدیریت کشور، می‌توانند این عیب بزرگ را برطرف کنند.

اما شش صفحه پایانی بیانیه به توصیه‌های مهمی در هفت حوزه، برای چهل سال دوم انقلاب و برای ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظما، اختصاص یافته است.

حوزه اول، علم و پژوهش است؛ مهمترین توصیه رهبر انقلاب در این حوزه، حرکت جهادی برای حفظ شتابِ بالای حرکت علمی کشور به منظور جبران عقب ماندگی‌ها و رسیدن به قله‌ها است.

رهبر معظم انقلاب در این بخش از جوانان مطالبه می‌کنند که برای جبران عقب ماندگی‌های علمی، یک حرکت جهادی بدون توقف، انجام دهند.

حوزه دوم، عدالت و مبارزه با فساد است؛ مهمترین توصیه در این بخش تاکید بر لزوم کاهش فاصله میان آنچه که باید بشود و آنچه که شده و توجه ویژه به رفع محرومیت‌ها و قشر نیازمند و مبارزه جدی با تبعیض و ویژه خواری و فریبگران اقتصادی است.

رهبر معظم انقلاب در این بخش یک جمله قابل تامل می‌گویند، «اگر زمام اداره‌ی بخش‌های گوناگون کشور به جوانان مومن و انقلابی و دانا و کاردان سپرده شود، امید تحقق عدالت برآورده خواهد شد».

در حوزه سوم که معنویت و اخلاق است، رهبر معظم انقلاب اسلامی بر مقابله معقول با کانون‌های ضد معنویت و ضد اخلاق، و برخورد هوشمندانه و مسئولانه با ابزار‌های رسانه‌ای، توصیه می‌کنند.

در این بخش هم رهبر معظم انقلاب یک جمله کنایه آمیزی دارند که در واقع جوابی به برخی صحبت‌های ماه‌های گذشته است. ایشان می‌گویند نباید اجازه داد، جهنمی‌ها مردم را با زور و فریب، جهنمی کنند.

در حوزه چهارم که مربوط به اقتصاد است، رهبر انقلاب اسلامی، هم به چالش‌ها اشاره می‌کنند و هم راه حل‌ها را بیان می‌کنند. ایشان چالش‌های اقتصادی کشور را به دو بخش بیرونی و درونی تقسیم می‌کنند.

در این تقسیم بندی، تحریم و وسوسه دشمن بعنوان چالش‌های بیرونی و عیوب ساختاری و ضعف‌های مدیریتی بعنوان چالش‌های درونی بیان می‌شوند، البته رهبر معظم انقلاب در بخش مربوط به اقتصاد، به هفت عیب ساختاری اقتصاد کشور هم اشاره می‌کنند؛
۱) وابستگی اقتصاد به نفت
۲) عدم ثبات سیاست‌های اجرایی
۳) دولتی بودن بخش‌هایی از اقتصاد
۴) وجود هزینه‌های زائد و مسرفانه
۵) استفاده اندک از ظرفیت نیروی انسانی کشور
۶) نگاه به خارج و عدم توجه به ظرفیت‌ها و توانایی‌های داخلی
و ۷) بودجه بندی معیوب و نامتوازن.

رهبر معظم انقلاب در این بخش بازهم تاکید می‌کنند که راه حل اصلی همه این مشکلات اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی است، البته ایشان به ۵ راه حل مهم هم اشاره می‌کنند که عبارتند از:
۱) درون زا شدن اقتصاد کشور
۲) مولد شدن و دانش بنیان شدن اقتصاد کشور
۳) سپردن امور به دست مجموعه‌ای جوان و دانا و مومن و مسلط به اقتصاد
۴) مردمی کردن اقتصاد
و ۵) برون گرایی با استفاده از ظرفیت ها.

در حوزه پنجم یعنی استقلال و آزادی، دو توصیه مهم برای چهار دهه آینده بیان شده است:
۱) نباید استقلال ملی به معنای زندانی کردن سیاست و اقتصاد کشور در میان مرز‌های خود باشد
و ۲) آزادی اجتماعی نباید در تقابل با اخلاق و قانون و ارزش‌های الهی و حقوق عمومی باشد.

در حوزه ششم که مربوط به عزت ملی و روابط خارجی و مرزبندی با دشمن است، رهبر معظم انقلاب هر سه عنوان را شاخه‌هایی از اصلِ عزت، حکمت و مصلحت می‌دانند و در ابتدا به سه پدیده جهانی که تحقق یافته اند و یا در آستانه تحقق هستند اشاره می‌کنند؛
۱) تحرک جدید نهضت بیداری اسلامی بر اساس الگوی مقاومت
۲) شکست سیاست‌های آمریکا در منطقه و زمین گیر شدن همکاران خائن آن‌ها
و ۳) گسترش حضور قدرتمندانه جمهوری اسلامی در منطقه.

رهبر معظم انقلاب، سپس شش وظیفه دولت جمهوری اسلامی در حوزه روابط خارجی را بیان می‌کنند؛
۱) حفظ عزت کشور و ملت
۲) عقب نشینی نکردن حتی به اندازه یک گام از ارزش‌های انقلابی و ملی
۳) در مورد آمریکا حل هیچ مشکلی متصور نیست و مذاکره با آمریکا جز زیان نخواهد داشت
۴) حفظ دقیق مرزبندی با امریکا و برخی دولت‌های اروپایی و اعتماد نکردن به آن‌ها
۵) نترسیدن از تهدید‌های دشمنان
۶) حل مشکلات با کشور‌های غربی، از موضع حکیمانه، مصلحت جویانه و انقلابی.

هفتمین و آخرین حوزه‌ای که رهبر معظم انقلاب به آن اشاره می‌کنند، «سبک زندگی» است؛ ایشان تاکید می‌کنند که تلاش غرب برای ترویج سبک زندگی غربی زیان‌های بی جبرانی به کشور و ملت زده و مقابله با آن، جهادی همه جانبه و هوشمندانه می‌طلبد که در این مورد هم چشم امید به جوانان است.

در این گزارش سعی کردیم نگاهی دسته بندی شده و خلاصه، به بیانیه گام دوم داشته باشیم؛ در یک کلام باید گفت که این بیانیه در واقع مانیفست چهل سال دوم انقلاب، با افق جامعه پردازی و تمدن سازی است و نباید به آن به چشم یک پیام مناسبتی نگاه شود.

باید این بیانیه را همه، بخصوص ما جوان‌ها به دقت بار‌ها بخوانیم و هم، به اون عمل کنیم و هم، مطالبه گر اون باشیم.