پاگشایی بهار در مازندران با رسم «مادرمه»

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز مازندران، عید نوروز درمازندران ، دارای رسم و رسوم زیادی است که "مادرمه" یکی از رسم های جالب مردم در مناطق مختلف استان است.

در حالیکه لحظه تحویل سال 1398 ، ساعت 1 و 28 دقیقه و 27 ثانیه بامداد روز پنج شنبه یکم فروردین است مردم ، مشغول آماده کردن خود برای سال نو هستند.

نوروز با همه زیبایی هایش در تخستین روزش با برپایی آیین سنتی "مادرمه"  در  خانه های مازندرانی ها پا گشا می شود.

"مادرمه" نخستین آیین بهاری مازندرانی هاست که هم زمان با سال تحویل و یا اولین ساعات آغاز سال نو در بسیاری از خانه های مازنی ها اجرا می شود.

بر اساس این رسم سنتی و قدیمی که به اعتقاد مازنی ها ، "مادرمه" نوعی شگون به شمار می رود از دقایقی قبل از سال تحویل ، شخصی که مورد قبول خانواده از لحاظ خوش یمنی است در بیرون از منزل با سینی ای که در داخل آن یک جلد کلام الله مجید ، آب و سبزه قرار دارد منتظر لحظه تحویل سال می ایستد ،  آن شخص (مادرمه گر ) اولین فردی است که وارد خانه می شود و بر درگاه منزل و یا کنج خانه، آب می ریزد و سایر اعضای خانه به رسم مژدگانی، عیدی در سینی قرار می دهند.

نحوه انتخاب مادرمه معمولا بر اساس استخاره خواهد بود و به اعتقاد قدیمی ها، مادرمه خوب، سال خوبی را برای ساکنان منزل رقم می زند.

یکی از کارشناسان مردم شناسی مازندران با اشاره به اینکه در شب سال تحویل برای اعلام آن از شلیک گلوله و خواندن اذان استفاده می کنند، گفت: مادرمه اولین فردی که وارد خانه بعد از تحویل سال می شود می گویند که آیین سنتی مازنی هاست که برکت را به خانه ها می آورد بهمراه گل سبزه، آب و آیینه به نشانه میمنت، برکت و خوشبختی به داخل خانه  می آورد.

امیرآقایی افزود: "مارمه" یکی از زیباترین رسم های به جا مانده از دوران باستان می باشد که متاسفانه در بسیاری از اقوام ایرانی منسوخ شده است ولی در بین مردم مازندران این رسم هنوز پابرجاست.

وی با بیان اینکه بزرگان فامیل برای عیدی به بچه ها، تخم مرغ رنگی پخته می دهند، اذعان داشت: بچه ها با تخم مرغ های عیدی خود، بازی مرغنه جنگی راه می انداختند و هر کدام برنده می شدند سر تخم مرغ را با انگشت سبابه و شصت سر آن با ضربه ترک می خورد.

امیرآقایی با اشاره به اینکه در شب یا روز تحویل سال سنت است که سبزی پلو ماهی، کوکو سبزی و فسنجان پخت می کنند به سه رسم زیبا و دلنشین مادرمه، آیین نوروز خوانی و شیرینی پزان اشاره کرد و گفت: از سنت های مردم مازندران قبل از آغاز سال نو پختن انواع شیرینی های خانگی است. .

وی خاطرنشان کرد: زنان بصورت گروهی به پختن آغوزکنا(گردویی)، دختر دونه، آب دندون، قطاب، شیرینی نخودی، حلوای نخودی از شیرینی های مرسومی است که برای سفره عید تدارک می بینند.

کارشناس مردم شناسی به چیدن سفره هفت سین اشاره کرد و افزود: ایرانیان کهن،   عدد ۷ را مقدس می شمردند، طبقات آسمان، زمین و سیارات هفت بوده است، ستارگان هفتگانه (زهره، مشتری، عطارد، زحل، مریخ، زمین و خورشید) و ایام هفته را گرامی می دارند.

وی با بیان اینکه پارسیان در تمامی روزهای فروردین خانه های خود را چراغانی کرده، چوب های خوشبو را می سوزانند و شمع ها را روشن نگاه می دارند، اظهارداشت: خوانچه ای را برای هفت سین پهن می کنند که سبزه نمودار گلهای زیبا و زینتی و سرسبزی و خرمی، سرکه نماد شادی، سمنو از جوانه های گندم نمود رویش و برکت، سیب میوه های بهشتی و نماد زایش، سیر نگهبان سفره، سماق نماد مزه زندگی، سنجد بوی برگ و شکوفه آن محرک عشق و دلباختگی، سکه موجب برکت و سرشاری کیسه و آینه و شمع بر سر سفره هفت سین نماد نور و روشنایی عنوان کرد.

وی تصریح کرد: معمولا تخم مرغ بر سر سفره هفت سین است چرا  که نماد نطفه، باروری و زایش و ماهی قرمز نماد سرزندگی و شادابی است.

پس از برپایی آیین مادرمه، حضور در آرامستانها و گلزارهای شهدا دیگر رسوم نوروزی مازنیهاست و اعضای خانواده به اتفاق هم در آرامستانها حضور می یابند و برای درگذشتگان فاتحه خوانی می کنند.

از دیگر سنتهایی که معمولا در روز اول عید در بسیاری از مناطق مازندران اجرا می شود حضور در منازل افرادی است که به تازگی عضوی از خانواده شان را از دست دادند و در بسیاری از مناطق ییلاقی شرق و غرب مازندران و به ویژه در روستاها، اقوام تازه درگذشتگان در مساجد حضور می یابند و سایر بستگان و آشنایان برای ابراز همدردی به دیدارشان در مساجد می روند.

نوروز در مازندران ، سرشار از آداب و رسومی است که همگی نشان از سرزنده بودن  مردم این استان دارد و هر کدام از این سنت ها ، در جای جای استان ، با روش و شیوه خاصی اجرا می شود. دید و بازدید و دیدار با بزرگ تر های فامیل از همه این رسم ها ، بالاتر است چرا که در روایات و احادیث به صله رحم ، تاکید زیادی شده است.

ما هم امیدواریم سال 1398 ، سالی سرشار از موفقیت و سربلندی برای مردم استان مازندران و کشور ایران باشد و همچنین مشکلات مردم مناطق مختلف استان که در سیل اخیر آسیب دیدند هر چه زودتر برطرف شود.

بر اساس اعلام هیات دولت ، ساعت رسمی کشور ساعت 24 پنج شنبه یکم فروردین 1398 ،یک ساعت جلو کشیده می شود.