گام نظامی جدید روسیه؛ توسعه نیروی هوا فضا

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ روسیه در دوره زمامداری ولادیمیر پوتین رئیس جمهور این کشور گام های بلندی را در مسیر نوسازی نیروهای مسلح و توسعه توانمندی های استراتژیک برداشته است. از سوی دیگر دشمنی آمریکا  با روسیه که در اسناد بالا دستی این کشور با معرفی روسیه به عنوان تهدید شماره یک آمریکا نمود یافته است ، موجب واکنش مسکو شده است.در این چارچوب ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه به عنوان بالاترین مقام اجرایی این کشور که نقشی اساسی در ترسیم سیاست های روسیه در ابعاد مختلف دارد ، خواهان افزایش توانمندی نظامی به ویژه در حوزه تسلیحات استراتژیک و نیز توسعه نیروی هوافضای روسیه شده است.

دستور پوتین

پوتین روز دوشنبه 23 اردیبهشت (13 مه) در یک سخنرانی ، دستور توسعه نیروی هوافضای روسیه و تشکیل نیروی دفاعی در برابر تسلیحات فرا صوت به عنوان یکی از اولویت‌های دفاعی را صادر کرد.رئیس جمهور روسیه با اشاره به این موضوع که اهمیت نیروی هوافضا در آینده نزدیک افزایش خواهد یافت، گفت:« ما می‌دانیم که قطعا در حال حاضر فقط روسیه دارای تسلیحات فرا صوت است. اما درک می‌کنیم که کشورهای پیشرو دیر یا زود به چنین تسلیحاتی دست خواهند یافت. برای همه ما بهتر است که این اتفاق برای آنها دیرتر بیفتد.در حال حاضر آمریکا و چین بعلاوه برخی کشورهای اروپایی مانند فرانسه در حال توسعه و آزمایش تسلیحات فراصوت مانند موشک های فرا صوت هستند.

پوتین در سخنرانی خود به دستاوردهای اخیر نیروی هوافضای روسیه نیز اشاره کرد. تکمیل آزمایش سیستم دفاع هوایی اس-350 ای (ویتیاز) و افزایش ظرفیت موشکی از جمله این دستاوردها بوده است. پوتین تاکید کرد : "یکی از وظایف مهم ( نیروی هوافضای روسیه ) افزایش کنترل بر فضا است."

از دیدگاه روس ها ، تحلیل درگیری های نظامی کنونی نشان می دهد توسعه سامانه های دفاع موشکی پیشرفته باید یکی از اولویت های مهم نیروهای دفاع هوا فضای روسیه باشد. همین دلیل رئیس جمهور روسیه معتقد است که باید تجهیز نیروی هوافضا با پیشرفته ترین سامانه های دفاع موشکی از جمله سامانه موشکی دوربرد اس-400 و سامانه های  موشکی کوتاه برد ادامه یابد.

از سوی دیگر تسلیحاتی که پوتین به عنوان تسلیحات فرا صوت از آنها یاد کرده و تاکید کرده که در حال حاضر فقط روسیه آنها را به صورت عملیاتی در اختیار دارد، به عقیده تحلیلگران می توانند قواعد مرسوم جنگ ها را تغییر داده و موازنه استراتژیک را دستخوش دگرگونی سازند که از آنها به تسلیحات تغییر دهنده قاعده بازی Game Changer Weapons تعبیر می شود. مقامات ارشد سیاسی و نظامی روسیه بر این باورند که با توجه به برنامه جدید تسلیحاتی روسیه ، قادر هستند تا واکنش مناسبی در قبال تهدیدات فزاینده غرب به ویژه آمریکا نشان دهند.

نمایش تسلیحاتی

ولادیمیرپوتین در سخنرانی سالانه خود مارس 2018  از  تسلیحات  نوینی رونمایی کرد که  به گفته وی نظیر چنین تسلیحاتی در دنیا وجود ندارد. تاکید اصلی پوتین در این نمایش تسلیحاتی، معرفی انواع تسلیحات فرا صوت بود . از جمله این تسلیحات ، موشک کروز "آوانگارد" است که دارای برد غیرمحدود بوده و آزمایش آن با موفقیت انجام شده است. این موشک توانایی پرواز در لایه های بالایی جو با سرعت بیش از 20 برابر سرعت صوت را دارد و بدین ترتیب در زمره موشک های فرا صوت طبقه بندی می شود.

سلاح دیگر موشک هوا پرتاب کروز"کینژال"بود. به گفته پوتین،  موشک فوق العاده دقیق و فرا صوت هوا به زمین کینژال در دنیا بی نظیر بوده و  به صورت موفقیت آمیز آزمایش شده و از اول دسامبر 2017 در اختیار نیروی هوایی روسیه در جنوب این کشور قرار گرفت. این موشک حدود 10 برابر سرعت صوت سرعت داشته و بردی 2000 کیلومتری دارد.

یکی دیگر از تسلیحات به نمایش در آمده یک ربات زیر دریایی بود.به گفته پوتین ،این ربات قادر است به طور نامحدود فاصله بین قاره ها را طی کرده و به اعماق آب نفوذ کند و با سرعتی بیشتر از پیشرفته ترین زیردریایی ها مانند اژدر حرکت کند.این زیردریایی را می توان با کلاهک هسته ای نیز مجهز کرد و قادر است تاسیسات ساحلی یا گروههای ناو هواپیما بر را مورد حمله قرار دهد.

سلاح دیگر ،یک موشک کروز فرا صوت نسل جدید ای اس -19 کوالا با توانایی حمل کلاهک هسته ای بود که به گفته پوتین در سال 2017 مورد آزمایش قرار گرفت. طی این پرواز، کلاهک هسته ای پرقدرتی توسط آن حمل شده و به برد مد نظر 3000 کیلومتری هم رسید.

هم چنین پوتین در باره تسلیحات لیزری تاکید کرد که روسیه در این زمینه نسبت به دیگر کشورها پیشقدم بوده واکنون چنین تسلیحاتی را در اختیار دارد ،اما تاکنون ضرورتی برای رونمایی از آن دیده نشده است.

به گفته "سرگئی شویگو"وزیر دفاع روسیه ، تسلیحات جدیدی که پوتین در سخنرانی سالانه خود از آنها پرده برداشت به روسیه برای پرهیز از درگیر شدن در یک مسابقه تسلیحاتی دیگر کمک خواهد کرد.وی معتقد است که کشورهای ناتو می کوشند روسیه را درگیر مسابقه تسلیحاتی جدیدی کنند. به گفته دیمیتری راگازین معاون نخست وزیر روسیه قرار است تا سرمایه گذاری قابل توجهی در زمینه فن آوری بسیار پیشرفته مانند رباتیک، هوش مصنوعی، پهپادها، سامانه های ضد موشکی و مهمات دقیق در برنامه تسلیحاتی جدید صورت گیرد.

نگاه برنامه ریزان نظامی روسیه به تهدیدات موجود و آینده است که شامل توانمندی نظامی ناتو، عملیاتی شدن سامانه موشکی فراصوت تهاجمی آمریکا که قادراست همه نقاط جهان را هدف قرار دهد و استقرار سامانه های هسته‌ای می شوند.

اقدامات آمریکا

تاکید پوتین بر توسعه نیروی هوا فضای روسیه با توجه به اقدامات اخیر آمریکا در زمینه تشکیل نیروی فضایی و افزایش تهدیدات از ناحیه تسلیحات فرا صوت که دولت ترامپ بشدت پیگیر آن است صورت گرفته است. آمریکا با توجه به رویکرد جنگ افروزانه خود به گسترش استقرار انواع تسلیحات در عرصه های زمینی ، دریایی و هوایی پرداخته و اکنون در صدد است تا در راستای طرح های قبلی خود ، فضا را به جولانگاهی برای استقرار و عملیاتی کردن انواع جنگ افزار هااز جمله تسلیحات ضد موشکی تبدیل کند.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در 18 ژوئن 2018 پنتاگون دستور تشکیل نیروی فضایی به عنوان یکی از شاخه‌های نیروی مسلح آمریکا را داد. اکنون با عملیاتی شدن نیروی فضایی آمریکا ، این نیرو در کنار نیروی زمینی، نیروی هوایی، نیروی دریایی، تفنگداران دریایی و گارد ساحلی، ششمین شاخه نیروهای مسلح آمریکا است. آمریکایی ها مدعی هستند که تهدیدات فضایی از جانب به اصطلاح «دشمنان» آمریکا در سال‌های اخیر افزایش یافته و آنها به دنبال آن بوده اندکه سلاح‌های جدید جنگی را در فضا مستقر کنند.

واشنگتن  مدعی است که روسیه در حال طراحی یک سامانه لیزری هوایی است که هدف آن اخلال در سامانه‌های فضایی آمریکا است. پنتاگون نیز ادعا می کند که روسیه برای نابود کردن ماهواره‌های آمریکا در حال توسعه موشک‌هایی است که از هواپیماهای جنگنده پرتاب می شوند.

پاتریک شاناهان سرپرست وزارت دفاع آمریکا در باره تصور واشنگتن از ماهیت  جنگ در آینده می گوید:  ما در عصر رقابت ابرقدرت ها هستیم و جنگ بعدی شاید جنگی باشد که برنده و بازنده آن در فضا مشخص خواهد شد. به خاطر اقدامات چین و روسیه دیگر فضا جای امنی نیست و به عرصه میدان جنگی تبدیل شده است. این یک تهدید فرضی نیست ، این تهدید امروز است و ما نمی خواهیم دست روی دست بگذاریم و نظاره گر باشیم.

نتیجه گیری

روسیه با توجه به جمع بندی خود از تهدیدات  کنونی و آتی علیه این کشور ، سیاست تسلیحاتی خود را بر ساخت و توسعه جنگ افزارهایی قرار داده  که می توانند در صحنه جنگ های آینده نقش سرنوشت سازی در نتیجه نهایی جنگ ایفا کنند.در عین حال آمریکا به عنوان رقیب  تسلیحاتی اصلی روسیه نیز با توجه به تغییرات در ماهیت جنگ ، در دو حوزه  تسلیحات هسته ای تاکتیکی و تسلیحات تغییر دهنده قواعد بازی توجه خود را متمرکز کرده است.

با توجه به تاکید دولت ترامپ بر توسعه سریعتر و هر چه گسترده تر تسلیحات هسته ای ، تشکیل نیروی فضایی و تلاش برای سیطه بر  فضا و نیز  توسعه و استقرار انواع سامانه های ضد موشکی به منظور کاهش تاثیر گذاری توانمندی موشکی استراتژیک روسیه ، دورنمای مثبتی درباره تغییر رویکرد یک جانبه گرایانه و جنگ طلبانه آمریکا به عنوان سردمدار ناتو به چشم نمی خورد.تلاش آمریکا آشکارا در راستای توسعه هر چه بیشتر تسلیحات استراتژیک و افزایش رویارویی نظامی با روسیه است.

نویسنده: سید رضا میرطاهر