امروزم ابر است ، فردايم باران !

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، كاشت، داشت و برداشتن برنج، قوت محبوب سفره هاي ايراني، دستي پر زور مي خواهد و دلي پر طاقت، چون اين محصول مصائبش اگر بيشتر از مواهبش نباشد، كمتر نيست و اين را زنان و مردان شمالي که حالا در كنار خرمن طلايي رنگ برنج شان نشسته اند، مي توانند گواهي دهند.

هوا چنان گرم و زمين آن چنان تب دارد که این گرما و رطوبت حتی می تواند سنگ را هم به تعريق وا دارد، در درون كومه اي كه كنارش پوست خربزه و هندوانه پخش و پلاست، چند مرد با پوستی آفتاب سوخته و سر و صورت عرق کرده و یقه پیراهن باز، به همراه همسران شان كه گويي زمين شان در همسايگي هم است، نصف كاره و سرانگشتي حساب و كتاب مي كنند كه چه دادند و چه گرفتند.

صورت ها سرخ است، اما گویی با سیلی !

کشاورزها از ديدن نعمات بی کران، خدا را شكر اما بنده هاي مسئول خدا را مزمت مي كنند، در دل فقط از اينكه اتفاقي نيفتاده تا محصول خود را به سلامت درو كنند خوشحالند اما خودشان مي گويند دو دو تا چهارتا كه مي كنند، مي بينند دخل شان با خرج شان جور در نمي آيد و در بهترین حالت ممكن، خرج و دخل برابر است.

گلایه یکی از مردان که نسبت به بقیه جوان تر به نظر می رسد، تند تر است و می گوید"مبلغ قرارداد تامين بوته نشا از بانك نشا، امسال براي هر هكتار به 24 ميليون ريال رسيده و اين رقم نسبت به سال قبل 800 هزار تومان بيشتر شده است، این اتفاق در حالیست که کشاورزان دست شان خالی تر از همیشه است.

همسرش در ادامه حرف های او می گوید"آقا قبلا جمعیت روستاها بیشتر بود و همه مراحل برنج کاری با کمک یکدیگر انجام می شد اما حالا که کسی نیست، باید برای انجام کارها کارگر آورد، که پرداخت دستمزد روزانه آنها هم هرساله بالاتر می رود، و این از حد توان ما خارج است".

اما قصه وقتی شنیدنی تر می شود که یک سرهنگ بازنشسته به جمع اضافه می شود، او که از سر وظاهرش می توان پی برد مردی منظم است، وقتی متوجه بحث می شود، دفترچه ای را باز می کند و شروع به خواندن می کند:

"قيمت بذر طارم هاشمي که پارسال هر كيلو 10 هزار تومان بود امسال 18 هزار تومان خریدیم، هر كيلو نايلون 7هزار تومانی براي پوشش كرت ها 14-15 هزار تومان شده، کود شیمیایی 32 هزار تومانی پارسال، امسال به 43 هزار و 500 تومان رسیده، سم ديازينون 10 كيلويي هم امسال افزايشی 45هزار تومانی داشته و 150 هزار تومان به فروش می رسد، اینها نمونه ای از افزایش قیمت سرسام آور است، که البته جالب است بدانید ما کشاورزان حتی توان خرید اینها به قیمت پارسال را هم نداریم".

عزيزالله شهيدي فر رئيس سازمان جهاد كشاورزي مازندران هم در ابتدای سال جاری وضعيت قيمت سموم به ويژه علف سوز ها و سم ديازينون (آفت كش كرم ساقه خوار) را نگران كننده و سرسام آور ياد كرد و گفته بود چون عمده سموم كشاورزي وارداتي است، قيمت ها نيز بر اساس دلار بالا رفت.

او ضمن تاييد افزايش هزينه توليد ناشي از بالا رفتن قيمت نهاده هاي كشاورزي پیش بيني کرد قيمت برنج امسال به ازای هر کیلوگرم 12 تا 16 هزار تومان برسد.  وی موکدا اعلام کرد اگر قیمت پایین تر از این کف قیمت در نظر گرفته شده باشد، برنجكاري برای کشاورزان دیگر به صرفه نخواهد بود.

واردات برنج؛ هر روز یک تصمیم و هر مسئول یک نظر !

ماجرا تازه از آنجا آغاز و جالب می شود که کشاورز برنج درجه یک و با کیفیت خود را در کیسه کرده و سر آن را برای عرضه به بازار دوخته است، می بیند بازاری ها پیش تر ویترین مغازه ها را برای برنج های ارزان قیمت خارجی آب و جارو کرده اند.

دولت ممنوعیت واردات برنج در فصل برداشت را 4 سال پیش اتخاذ کرد تا به معضل دستکم دو دهه ای نوسان و کاهش شدید قیمت برنج در زمان برداشت و همچنین آسیب شدید به کشاورزان خاتمه دهد.

تصمیم دولت مبنی بر ممنوع کردن واردات و توزیع برنج خارجی در این دوره زمانی موجب شد تا بازار برنج در فصل برداشت به آرامش نسبی برسد و کشاورزان فرصت داشته باشند دسترنجشان را بدون نگرانی از احتمال کاهش قیمت به فروش برسانند.

اما نگرانی ها زمانی کلید خورد که اواسط مرداد امسال سه نامه از سه مسئول به صورت توامان منتشر شد و آنها به صورت رسمی لغو ممنوعیت واردات فصلی برنج را به 31 استان کشور ابلاغ کردند؛

اول،  نامه ای بود که علی وکیلی مدیرکل مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه گمرک جمهوری اسلامی ایران در بخشنامه‌ای به گمرکات اجرایی کشور نوشت و در آن از لغو ممنوعیت فصلی واردات برنج در سال جاری صحبت کرد .

دوم، نامه ای بود که از سوی سعید عباسپور مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت خطاب به سازمان صنعت، معدن و تجارت در 31 استان و جنوب استان کرمان با موضوع لغو ممنوعیت فصلی واردات برنج ارسال شد.

سوم، نامه ای که عباس قبادی دبیرکارگروه تنظیم بازار خطاب به همتی رئیس کل بانک مرکزی نوشت و در آن به لزوم تأمین ارز مورد نیاز واردات برنج در سال 98 اشاره کرد.

این دستورات و نامه ها با اعتراض گسترده نمایندگان و اعضای اتاق بازرگانی استان های شمالی روبرو شد، به طور مثال رئیس مجمع نمایندگان گیلان در مجلس شورای اسلامی، لغو کنندگان این ممنوعیت را رانت خواران و سودجویانی دانست که مصوبه هیأت وزیران را زیرپا گذاشتند.

عبدالله مهاجر دارابی رئیس اتاق بازرگانی مازندران در واکنش به این تصمیم حق را به دولت داد و تاکید کرد افزایش بی رویه قیمت برنج از سوی دلالان در ماه های گذشته موجب اتخاذ تصمیم لغو ممنوع شدن واردات فصلی برنج شد اما در پایان خواستار ممنوع شدن واردات و توزیع برنج وارداتی در خطه شمال کشور به عنوان یکی از استان‌های تولید و تامین کننده برنج کشور شد.

از طرف دیگر علی محمد شاعری عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی و نیز نورمحمد تربتی نژاد نماینده مردم گرگان و آق‌قلا و عضو دیگر این کمیسیون در مصاحبه های جداگانه تایید کردند علی رغم مصوبه و توافق صورت گرفته در کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، واردات برنج در فصل برداشت صورت گرفت که این موضوع باعث شد نگرانی ها بیشتر شود.

اعتراض ها که بالا گرفت، دولت نگرانی شدید کشاورزان در شمال کشور را لمس کرد و به یکباره از تصمیم عجیب خود برگشت و 3 روز بعد رسما اعلام کرد ممنوعیت فصلی واردات برنج همچنان پابرجاست.

محمدباقر نوبخت طی نامه ای به فرهاد دژپسند وزیر امور اقتصاد و دارایی بر ضرورت اجرای ممنوعیت فصلی واردات برنج در سال جاری تاکید کرد  و رسما اعلام کرد در فصل فروش برنج داخلی و تا زمانیکه کشاورزی برنج خود را کامل به فروش نرسانند توزیع برنج وارداتی در بازار صورت نخواهد گرفت و به عنوان یکی از وظایف ستاد اقتصاد مقاومتی از کشاورزان دفاع می کنیم.

سعید عباسپور مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات نیز درحالیکه در تاریخ 20 مرداد ماه در بخشنامه‌ای به گمرکات اجرایی از لغو ممنوعیت فصلی واردات برنج در سال جاری خبر داده بود، ابلاغیه این دفتر را تنها متعلق به محموله‌های شرکت بازرگانی دولتی ایران دانست و تنها 3 روز بعد طی نامه ای به سازمان های صمت 31 استان اعلام کرد حسب تصمیمات ستاد تنظیم بازار و با عنایت به تامین کالاهای اساسی (برنج) به منظور ذخیره سازی و حمایت از مصرف کنندگان، ممنوعیت فصلی واردات برنج در سال جاری کماکان برقرار است.

تولید برنج در کشور بر اساس اعلام علی محمد شاعری نماینده بهشهر و عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی سالیانه 2 میلیون و 200 هزار تن و نیاز کشور به واردات برنج حدود 800 هزار تن است که به اعتقاد وی می‌توان در فصل غیر از برداشت آن را وارد کرد تا تنظیم بازار این محصول برهم نخورد.

در پایان می توان دریافت که لغو ممنوعیت فصلی واردات برنج از جانب دولت در راستای کوتاهی دست دلالان از بازار برنج و نیز جلوگیری از افزایش بی رویه قیمت این محصول استراتژیک در کشور بود، که البته به گواه کارشناسان و کشاورزان منجر به تصمیمی نابجا شد که نه تنها در آینده نزدیک دلالی را شدت می بخشید، بلکه به آسیب شدید کشاورزان هم همراه می شد.

 هرچند فعلا خطر از سر برنج کاران گذشته است، اما انتظار می رود دولت با تدوین ساز و کاری منسجم تر تامین محصولی را مرتفع سازد که هم مستقیما به امنیت غذایی کشور مربوط می شود و هم تولید کنندگانی بسیار آسیب پذیر دارد.