تقویم تاریخ، از شهادت رئیسعلی تا پایان جنگ جهانی دوم

درگذشت پروفسور حسابی، فیزیکدان ایرانی
۲۸ سال پیش در چنین روزی، ۱۲ شهریور ۱۳۷۱ خورشیدی فیزیکدان شهیر ایرانی، دکتر "محمود حسابی" پدر فیزیک نوین ایران درگذشت.

دکتر محمود حسابی در سال ۱۲۸۱ شمسی از پدر و مادر تفرشی، در تهران دیده به جهان گشود. او از ابتدا تا پایان تحصیلات عالی، همواره حایز رتبه نخست در میان همدرسان بود. دکتر حسابی همزمان با فراگیری دروس در مدرسه، فراگیری و خواندن گنجینه‏‌های معارف اسلامی و ایرانی پرداخت. وی اندیشمندی بود که تنها به یک رشته از علوم و فنون بسنده نکرد و از سن ۱۷ سالگی موفق به اخذ مدارج عالی تحصیل گردید. از جمله این مدارک علمی می‏توان به کارشناسی ادبیات، علوم، مهندسی راه و ساختمان، معدن، برق، زیست‏ شناسی و دکترای فیزیک اشاره کرد.

او به زبان‏های رایج دنیا مانند عربی، انگلیسی، آلمانی و فرانسه، آشنایی کامل داشته و با زبان‏های سانسکریت، لاتین، یونانی، پهلوی، اَوِستا، ترکی و ایتالیایی و روسی نیز آشنا بود. دکتر حسابی تنها شاگرد ایرانی آلبرت انیشتین بود و علاوه بر استاد با دانشمندان معروف دنیا مانند، برتراند راسل و آندره ژید ارتباط علمی داشت. معروف‏ترین تئوری علمی دکتر حسابی، نگره بی‏نهایت بودن ذرات است که بالاترین نشان کشور فرانسه را برای ایشان به ارمغان آورد. نام‏های ایرانی، دیدگانی فیزیک، فیزیک حالت جامد مجموعه معادل‏های فارسی اصطلاحات فیزیک، فرهنگ حسابی و رساله توانایی زبان فارسی بخشی از تألیفات اوست. در سال ۱۳۶۶ (۱۹۸۷) در کنگره شصت سال فیزیک ایران، از خدمات دکتر حسابی به عنوان پدر فیزیک نوین ایران، قدردانی گردید و در سال ۱۹۹۰ به عنوان مرد علمی سال جهان و مرد بین المللی ۱۹۹۱ انتخاب شد. پروفسور محمود حسابی سرانجام در دوازدهم شهریور ۱۳۷۱ ش در نود سالگی و هنگام معالجه بیماری در بیمارستان دانشگاه ژنو بدرود حیات گفت. پیکر وی با حضور بسیاری از شاگردان و دانش‏دوستان بر حَسَب وصیتش در تَفرِش به خاک سپرده شد.