تیشه فرهاد‌های دروغین برکوه‌های مشهد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خراسان رضوی، ارتفاعات جنوبی مشهد که بر اساس همه سندهای بالادستی قرار بود روزی تنفس‌گاه شهر و محلی برای تفریح گردشگران باشد حالا غذای روز سرآشپزان کوه خوار است.

 روی پشت بام خانه‌اش ایستاده‌ایم، دستش را بالا گرفته که چیزی را نشانم بدهد.

کوهی را شاید که امروز جایش بین همان انگشت اشاره و چند ساختمان خالی است.

می‌گوید حالا دیگر از روی پشت بام هم کوه ها پیدا نیست. آقای محمدی که  خانه‌اش سالهاست در خیابان کوهسنگی مشهداست لبخندی می زند و می‌گوید: «آنقدر گرسنه شده‌اند که کوه را هم می‌خورند» و راست می‌گوید.

اهالی این منطقه و اطراف آن سال‌هاست از دیدن کوه‌ها بی‌نصیب شده‌اند. اتفاقی مشابه برای همه آنها که روزگاری در فاصله‌ای نه چندان دور از مرکز مشهد کوه‌ها را می‌دیدند. اما اکنون وضع دگرگون شده و بارها شاهد حجم آب رفته‌شان در بزرگراه شهید کلانتری مشهد بوده‌ایم.

• اعلام خطر رهبرانقلاب؛ ساخت و سازهای ارتفاعات تخلّف آشکارى در مسیر عمومى ملت

ارتفاعات جنوبی مشهد تا دو دهه ی قبل فقط کوه ها و مراتعش بودند و روستاییان و باغ هایشان تا اینکه جاده ها از راه رسیدندو با خودشان بذر سبز شدن برج و هتل و شهرکهای خصوصی را سوغات آوردند. این مسئله به حدی رسیدکه رهبر معظم انقلاب در سال93 بازدیدی از ارتفاعات جنوبی مشهد انجام دادند.

"در مشهد، شهر ما، من رفتم دیدم طرف ارتفاعات جنوب شهر که در واقع مرکز تنفّس شهر است، دارند افرادی آن بالاخانه می‌سازند، هتل می‌سازند، ساختمان‌های چندطبقه می‌سازند؛ این‌ها بد است، این‌ها غلط است؛ جرم بدانید این‌ها را. یکی از کارهای اساسی «جرم انگاری» در قانون است؛ این‌ها را باید جرم دانست در قانون و این کسانی که این کارها را می‌کنند تعقیب قضائی کرد"

این سخنان بخشی از فرمایشات رهبر معظم انقلاب است که حجت را بر همه ما و مسئولان تمام کردند، تأکید مقام معظم رهبری بر این است که این اراضی به‌عنوان منابع طبیعی متعلق به مردم است و هیچ شخصی حق ندارد تحت عناوین و مجوزهای مختلف آنها را به مالکیت خود درآورد.

حالا چند سال هم از گفته های رهبری می گذرد و شهر به سمت ارتفاعات جنوبی حمله ورشده و اراضی بسیاری از آن آماده ساخت و ساز وزمین ها و کوه هایی که متعلق به همه مردم بود اشتهای کوه خواران را برانگیخته است.

• آسيب محيط زيست از ساخت‌و ساز ارتفاعات جنوبی مشهد

علاوه بر ساخت وسازهای غیرمجاز در کوه های مشهد ساخت کمربند جنوبی مشهد با هدف کاهش بار ترافیکی در حالی آغاز شد که اعتراض اعضای سمن های محیط زیستی خراسان رضوی را در پی داشت.

یکی از فعالان محیط زیست مشهد می گوید: طرح کمربند جنوبی بر خلاف اصل50 قانون اساسی، دست به تخریب منابع طبیعی و کوه‌هایی زده که متعلق به مردم است بر اساس اصل50 قانون اساسی فعالیت‌های‏ اقتصادی‏ و غیر آن‏ که‏ با آلودگی‏ محیط زیست‏ یا تخریب‏ غیرقابل‏ جبران‏ همراه باشد ممنوع  است و این تخلف در کمربند جنوبی مشهد کاملا مشهود است.

حمید ناصری از بین رفتن بیش از چهل آبراهه و تخریب چشمه‌ها، ایجاد گسست بین شهر و طبیعت، از بین رفتن امکان دسترسی راحت مردم به تفرجگاهی طبیعی، در معرض سیلاب قرار گرفتن مناطق مشرف به ارتفاعات و هجوم ریزگردها، شدت بخشیدن به آلودگی‌ هوا و توجیه نداشتن رفع گره ترافیکی را از معضلات کمربند جنوبی مشهد می داند.

در همین حال مهدی کلاهی عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد می گوید: کمربند جنوبی مشهد موجب می‌شود که حجم وسیعی از طبیعت بکر و ریه‌های شهر از بین برود و مشکلاتی مانند شکل‌گیری جزایر گرمایش در شهر ایجاد شود.

همه اینها نگرانی‌هایی است که از طرف سمن های محیط زیستی، دانشگاه و علاقه‌مندان به محیط زیست و گروه های کوهنوردی گوشزد می‌شده است.

• آبادگران مصداق بارز کوه خواری

سالها قبل دل کوههای جنوبی مشهد شکافته و ساختمانی از دل آن برآمد، ساختمانی که اگر چه ویرانی زیادی برای محیط زیست مشهد برجای گذاشت اما نام آبادگران را برخود نهاد تا اندک اندک اراضی اطراف را هم بلعیده و درکنارش دهها ساختمان دیگر وحتی یک هتل چند ستاره را هم در خود جای دهد.

امروز اگر بتوانید در آبادگران دور کوتاهی بزنید، احساس می‌کنید وارد یک شهرک شده‌اید با مجموعه‌ای از برج‌های عظیم در مجاورت ساختمان‌هایی کوتاه با سقف‌های رنگی که تماماً مسکونی است و اغلب به‌عنوان دفاتر کاری یا آپارتمان‌های لاکچری ساخته و به مردم فروخته‌شده است

فضاهایی چون رستوران و کافی‌شاپ نیز در مالکیت خصوصی افراد است و میانگین قیمت خودروهای پارک شده در پارکینگ‌ها گاه میلیاردی است، اما کمترین اثری از فضای گردشگری همچون امکانات عمومی مانند پارک و پیاده راه و فضاهای نشستن و قدم زدن نخواهید دید.

هتل هفت ستاره پارس (پروژه‌ای دارای 42طبقه و 145متر ارتفاع) که بر روی گسل جنوبی مشهد واقع‌شده در همین مجموعه قراردارد و در صورت وقوع  زلزله، فاجعه‌ای انسانی به بار خواهد آمد.

به باور کارشناسان و برخی مسئولان سابق و فعلی خراسان رضوی، کوه‌خواری، خرید و فروش‌های غیرقانونی اراضی بیت‌المال، تغییر کاربری و انحراف طرح  از گردشگری به مسکونی، از مهم‌ترین اشکالات وارده به مجموعه آبادگران است که با ظاهری موجه و قانونی انجام شده و می‌شود.

شهردار مشهد نیز در نشست اخیر خود با خبرنگاران گفت: آبادگران بدون تردید یک طرح مضر برای مشهد بوده و درست است که بر اساس قانون، مصوبات و مجوز ساخت‌وساز در این منطقه گرفته شده اما به لحاظ فنی  به آن معترض هستیم و معتقدیم مصداق بارز کوه‌خواری است.

محمد کلایی افزود: در آبادگران قرار بود حدود 47هکتار از اراضی ارتفاعات غربی کوهسنگی، تبدیل به مرکزی توریستی و رفاهی شودکه مسیر دسترسی به این مجتمع، کمربند جنوبی است.

•  ورود شواری حفظ حقوق بیت المال برای پیگیری مطالبات رهبری و مردم

باوجود همه تأکیدها و ممنوعیت‌ها باز هم ساخت‌وساز غیرمجاز در پهنه ارتفاعات جنوبی در چند سال اخیر انجام می‌شود، البته این ساخت‌وسازهای غیرمجاز نه‌تنها توسط افراد حقیقی صورت می گیرد بلکه افراد حقوقی هم بدون مجوز اقدام به ساخت‌وساز و تصرف زمین می‌کنند.

رییس شورای حفظ حقوق بیت المال در اراضی و منابع طبیعی می گوید: برخی ارگان‌های دولتی به بهانه‌های قانونی یا غیرقانونی تاکنون اقدام به تصرف اراضی ملی کرده‌اند که با پیگیری‌ های صورت گرفته، از این اراضی رفع تصرف شده است.

 غلامعلی صادقی افزود: هم‌اکنون طرح هتل هفت ستاره پارس تا تعیین تکلیف نهایی پلمب و اقداماتی از قبیل آزادسازی بیست هکتار از اراضی ارتفاعات جنوبی نیز به انجام رسیده است.

رییس کل دادگستری خراسان رضوی تاکید می کند: در صورتی ‌که زمین‌خواران بخواهند همچنان بر مواضع خود پافشاری کرده و کارشکنی کنند به شدت تحت تعقیب و مجازات قرار می گیرند.

وی می افزاید: برخی از افراد متخلف دستگیر و برای آنان پرونده تشکیل شده است.

همچنین در پی وصول گزارش‌ها و اعلام نارضایتی‌های مردمی درباره تخریب ارتفاعات جنوبی مشهد، شورای حفظ حقوق بیت‌المال، طرح کمربند جنوبی مشهد را با کاربری حمل و نقل متوقف کرد تا کاربری تفریحی و فضای سبز (پارک جنگلی) جایگزین آن شود.

 کوه پارک و کاربری پارکینگ راهکار مقابله با کوه خواران

مدیر طرح ارتفاعات جنوبی شهرداری مشهد می گوید: تصمیمی که برای ارتفاعات جنوبی مشهد گرفته شده، تبدیل بخشی از طرح کمربند جنوبی به «کوه پارک» بوده است.

امیر رمضانی گفت: کاشت دومیلیون و دویست هزار اصله درخت برای کمربند سبز مشهد در نظر گرفته شده و  تا کنون سیصد هزار اصله درخت کاشته شده است.

مدیر طرح ارتفاعات جنوبی شهرداری مشهد می افزاید: هم اکنون اقدامات لازم برای تبدیل ارتفاعات و کمربند جنوبی به تفرجگاهی طبیعی به سرعت در حال انجام است تا پس از کاهش شیوع کرونا در یکی دوماه آینده به عنوان تفرجگاهی نزدیک شهر در اختیار مردم قرار داده شود.

رمضانی همچنین ایجاد پارکینگ برای زائران و مجاورانی که قصد استفاده از فضای طبیعی ارتفاعات جنوبی مشهد را دارند و ساخت امکاناتی مانند پایگاه بهداشتی، اورژانس، نمازخانه و مسیر دوچرخه‌سواری و پیاده‌روی را از دیگر برنامه های مقابله با کوه خواری در ارتفاعات جنوبی مشهد عنوان کرد.