گنجینه دفاع مقدس؛ الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، در پیشرفت و توسعه اقتصادی، رشد کمی تولید حاصل می‌شود، اما در کنار آن، نهاد‌های اجتماعی نیز متحول خواهد شد، نگرش‌ها تغییر خواهد کرد، توان بهره‌برداری از منابع موجود به صورت مستمر و پویا افزایش می‌یابد، هر روز نوآوری جدیدی انجام خواهد شد و قدرت انتخاب شهروندان حقیقی و حقوقی تقویت می‌شود.
اما جهت این تحولات هم مهم است، اینکه با چه سرعت و شتابی و در کدام جهت باید رشد کرد و توسعه یافت و باکدام نیت و هدف، بزرگ شد؟
امروزه همه کشور‌ها از بیماری‌های "رشد زدگی" یا "اقتصاد زدگی" صرف و محض در برنامه‌های توسعه، خسته شده اند، چون آن‌ها را به آن اهداف نهایی و غایی که استقرار الگوی پیشرفت توسعه مردم سالار و اقتصاد انسانی به جای انسان اقتصادی است، نمی‌رساند.
در ایران نرخ رشد پایین و نرخ بیکاری بالا همچنان حاکم است و برای درمان این بیماری باید به سمت الگوی اسلامی - ایرانی توسعه برویم.
این الگو در پی کشف ابزار‌های بومی و دینی پیشرفت توسعه در همه عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی برای افزایش ضریب اطمینان تحقق اهداف در جهت استقرار نظام اقتصاد اسلامی و انسان محور (انسان مسلمان و مومن) است.
هدف ایجاد همگرایی میان این چهار حوزه است و ان‌ها هم افزایی داشته باشند و جهت رشد و توسعه هم استقرار نظام اقتصادی اسلامی است.
برای رسیدن به الگوی اسلامی ایرانی توسعه باید روش شناسی دقیق و علمی در اقتصاد اسلامی تبیین شود و با تکیه براقتصادشناسی اسلامی و ایران (واقعیت‌ها و ظرفیت‌های بومی و ایرانی)، راهبرد‌های پیشرفت همراه با عدالت استخراج شود.
مهم‌ترین ویژگی‌های این الگو، عبور از بستر‌های تکوینی و رسیدن به مبانی و بستر عقلانیت تشریعی است.
منظور از "عقلانیت تکوینی"؛ برنامه ریزی بر اساس علوم اقتصادی و اجتماعی انباشته شده دیگران، تئوری‌های صندوق بین المللی پول و بانک جهانی و بومی است که دیگران هم در این عرصه‌ها تجاربی دارند و در دنیا هم تبلیغ می‌شود.
برنامه‌های گذشته عمدتا بر اساس یافته‌های دیگران تهیه و اجرایی شده و مبانی چند برنامه توسعه پنج ساله هم الگو‌های مکتب نئوکلاسیک بوده است.
اما "عقلانیت تشریعی"؛ به نوعی برنامه ریزی اطلاق می‌شود که مبانی خود را از بستر‌های بومی و ملی و اسلامی؛ استخراج می‌کند.
واژه تشریعی به معنی بومی سازی الگو‌های توسعه و پیشرفت و هم رعایت مبانی شرع مقدس در ایران اسلامی است. بیش از یک قرن تجارب علمی و اجرای برنامه‌های توسعه اقتصادی کافی است تا به اهمیت و اثربخشی الگوی تشریعی و بومی پی ببریم و زیان‌های الگو‌های تکوینی را ارزیابی کنیم.
"درس بزرگ " که باید از تمامیت دانش‌ها و تجارب تحولات قدیم و جدید کشور و منطقه و دنیا؛ باید بگیریم همان " الگوی بومی توسعه " است که باید "جوهره برنامه‌های توسعه و سند چشم انداز بیست ساله" و برنامه هفتم توسعه باشد که مسیر تحقق اهداف بیانیه گام دوم را هموار‌تر خواهد کرد.
"الگوی بومی" توسعه؛ شامل اندیشه‌ها، روش‌ها و بسترسازی‌های توسعه‌ای است که از مبانی فرهنگی یک جامعه آغاز می‌شود و در ادامه با پویایی فرهنگ، به روش‌های نوین و مدرن توسعه منتهی می‌شود؛ مسیری که توقف ندارد و باید با توسعه، پیشرفت؛ تکاملی؛ تعالی و سعادت کامل و جامع؛ همگرایی کامل داشته باشد.
توسعه از فرهنگ آغاز می‌شود و اقتصاد باید به پیرو آن تبدیل شود در آن صورت مدل توسعه؛ "درون زا" خواهد بود و سرنوشت پیشرفت در اختیار خودش خواهد بود و می‌تواند از عوامل بیرونی هم به عنوان تقویت کننده استفاده نماید، اما تکیه اصلی ان بر عوامل درونی و استعدا‌های ذاتی خواهد بود.
در جامعه‌ای که فرهنگ به راهبر اقتصاد تبدیل شده، همیشه موفق‌ترین بوده است و برعکس در کشور‌هایی که فاصله نظام اقتصادی و فرهنگ ان‌ها به حدود ۱۸۰ درجه می‌رسد همچنان در انتظار "سراب توسعه" هستند مانند خیلی از کشور‌های افریقایی.
چون عمده نظام برنامه ریزی آن‌ها مبتنی بر الگو‌ها و مدل‌های دیکته شده صندوق بین المللی پول و بانک جهانی (با رویکرد هضم در اقتصاد سرمایه داری غربی) بوده است.
اما مهم‌ترین ویژگی جامعه اسلامی ایران؛ ترکیب عقلانیت و خرد توسعه یافتگی با فرهنگ دینی و الهی در نظام‌ها و روش‌های علوم جامعه‌شناسی، اقتصادی و سیاسی و مدل‌های توسعه و پیشرفت است.
در کشورمان مزیت‌های درخشانی داریم که با استفاده از آنهامی توانیم کنترل بهتری بر بحران‌ها داشته باشیم.
توسعه بومی به معنی پیروی و عمل به الگویی است که بر اساس باورها، اعتقادات، شرایط و امکاناتی کشورمان شکل می‌گیرد.
توسعه اقتصادی ایران اسلامی هرگز با ایده بسط تجدد غربی به مقصد نمی‌رسد.
در دوره جنگ تحمیلی هم اگر بر اساس الگو‌های غربی حرکت می‌کردیم، شکست می‌خوردیم.
الگوی بنی صدری‌ها هم که اعمال شد؛ شکست خوردیم.
در ایران اسلامی هرگز نباید امیدوار باشیم که دیگران به ما بسته توسعه یافتگی هدیه کنند و اصلا چنین بسته‌ای وجود ندارد.
تنها راه و تنهاترین راه همان الگوی دفاع مقدس است و خوشبختانه این مزیت‌ها و ظرفیت‌ها هم در این سرزمین وجود دارد، فقط و فقط هنر برنامهر یزی‌ها باید قوی‌تر شود.
الگو، مدل و مکتب توسعه و پیشرفت ایرانی- اسلامی آماده و نقشه راه هم روشن است، فقط باید اجرایی شود.

اسماعیل محمدی
دبیر خبر خبرگزاری صدا و سیما