• شهروند خبرنگار
  • شهروند خبرنگار آرشیو
امروز: -
  • صفحه نخست
  • سیاسی
  • اقتصادی
  • اجتماعی
  • علمی و فرهنگی
  • استانها
  • بین الملل
  • ورزشی
  • عکس
  • فیلم
  • شهروندخبرنگار
  • رویداد
پخش زنده
امروز: -
پخش زنده
نسخه اصلی
کد خبر: ۲۸۸۲۴۶۶
تاریخ انتشار: ۰۶ آبان ۱۳۹۹ - ۰۹:۵۰
صفحه نخست » کل اخبار

اظهارنامه چیست ؟

اظهارنامه به صراحت ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی از راه‌های رسمی مطالبه حق است

آشنایی با برخی کاربرد‌های اظهارنامه برای مطالبه رسمی حقبه گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سیما؛ اظهارنامه وسیله قانونی بیان مطالب بوده و عبارت است از نوشته‌ای که مطابق مقررات قانونی تنظیم شده و به آن اظهاریه هم گفته می‌شود. اظهارنامه به صراحت ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی از راه‌های رسمی مطالبه حق است. به وسیله اظهارنامه، نه تنها مطالبه رسمی حق امکان‌پذیر است، بلکه می‌توان با استفاده از اظهارنامه، آمادگی تسلیم هر چیزی اعم از مال، وجه، سند و ... را به مخاطب اعلام کرد.
 
 
آشنایی با برخی از کاربرد‌های اظهارنامه برای مطالبه رسمی حق
اظهارنامه وسیله قانونی بیان مطالب بوده و عبارت است از نوشته‌ای که مطابق مقررات قانونی تنظیم شده و به آن اظهاریه هم گفته می‌شود. اظهارنامه به صراحت ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی از راه‌های رسمی مطالبه حق است. به وسیله اظهارنامه، نه تنها مطالبه رسمی حق امکان‌پذیر است، بلکه می‌توان با استفاده از اظهارنامه، آمادگی تسلیم هر چیزی اعم از مال، وجه، سند و ... را به مخاطب اعلام کرد و آن را هنگام تسلیم اظهارنامه تحت نظر و حفاظت مرجع مربوط قرار داد.

برگ اظهارنامه، فرم چاپی مخصوصی نظیر برگ دادخواست است که از قدیم تاکنون توسط دادگستری چاپ می‌شود و به فروش می‌رسد.

این برگ چاپی شامل این موارد است: مشخصات و اقامتگاه اظهار کننده، که در این قسمت اظهارکننده مشخصات خود شامل نام و نام خانوادگی و نشانی خود را قید می‌کند. موضوع اظهارنامه، که عنوان مطلبی است که در متن اظهارنامه و قسمت خلاصه اظهارات شرح داده می‌شود. مشخصات و اقامتگاه مخاطب، که در این قسمت نام و نام خانوادگی و نشانی طرف خطاب اظهارکننده نوشته می‌شود. خلاصه اظهارات، که در این قسمت اظهارکننده آنچه مورد نظر وی است و می‌خواهد به طرف دیگر ابلاغ کند، تشریح کرده و توضیح می‌دهد.

خلاصه جواب نیز بخش دیگری از اظهارنامه است که در این قسمت دریافت‎کننده اظهارنامه، در نسخه‌ای دیگر از آن به اظهارات فرستنده پاسخ می‌دهد. آشنایی با برخی از کاربرد‌های اظهارنامه برای مطالبه رسمی حق

کاربرد اظهارنامه

آشنایی با برخی کاربرد‌های اظهارنامه برای مطالبه رسمی حقکاربرد اظهارنامه در دادرسی، بدین صورت است که خواهان در بسیاری از موارد، قبل از اینکه به تقدیم دادخواست و اقامه دعوا بپردازد، مطالب خود را با ارسال اظهارنامه به اطلاع طرف دعوا می‌رساند. مثلاً در موردی چنانچه موضوع دعوا مطالبه مبلغ بیست میلیون ریال وجه سفته باشد، به موجب اظهارنامه ارسالی به وی متذکر می‌شود که شما به موجب یک فقره سفته به شماره فلان و به سررسید فلان، مبلغ بیست میلیون ریال به اینجانب بدهکار هستید. با توجه به رسیدن موعد مندرج در سفته مقتضی است ظرف ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، نسبت به تأدیه بدهی خود اقدام کنید تا نیازی به اقامه دعوا در محاکم دادگستری نباشد. گاهی همین اظهارنامه ارسالی برای طرف مؤثر واقع شده و او از ترس اقامه دعوا از سوی طلبکار و درگیر شدن در دادگستری و همچنین دریافت اخطاریه‌های متعدد و حضور مأمور ابلاغ در محل سکونت یا کار خویش، به مذاکره تن می‌دهد و در نهایت بدون اقامه دعوا در داگستری که مستلزم صرف وقت و هزینه‌ی بسیار است، اظهارکننده به هدف خود که وصول طلبش است، می‌رسد.

به ‎علاوه اظهارنامه نوعی اولتیماتوم رسمی و اختیاری به طرف است و خواهان می‌تواند خسارت تأخیر تأدیه را از تاریخ ارسال اظهارنامه مطالبه کند. مراجع صالح برای ابلاغ اظهارنامه، حسب مورد اداره ثبت اسناد یا دفاتر دادگاه‎هاست. ولی آنچه امروزه مورد عمل است، به جای دفاتر دادگاه‎ها که در قانون به عنوان مرجع تسلیم اظهارنامه معرفی شده است، در هر واحد قضایی یک قسمت به نام دایره اظهارنامه وجود دارد که اظهارنامه‌ها به آنجا تسلیم می‌شود و مسئول مربوطه پس از ملاحظه اظهارنامه در صورتی که واجد شرایط مقرر قانونی باشد، آن را قبول و در دفتر مخصوصی ثبت می‌کند و شماره و تاریخ ثبت را طی یادداشتی (برگ رسید) به اظهارکننده داده و متذکر می‌شود که برای اخذ جواب یعنی نسخه دوم اظهارنامه ابلاغ‎ شده بعداً به دایره مذکور مراجعه کند که معمولا یک ماه برای مراجعه بعدی منظور می‌شود.


شرایط قانونی ارسال اظهارنامه


شرایط قانونی ارسال اظهارنامه شامل احراز هویت اظهارکننده، هزینه قانونی، خارج از ادب و نزاکت نبودن مطالب و مندرجات اظهارنامه، تسلیم اظهارنامه و پیوست‎های آن به تعداد مقرر قانونی و تسلیم وجه یا مال یا سند است.


احراز هویت اظهارکننده


شخصی که اظهارنامه را تسلیم می‌کند، اگر اصالتاً آن را تقدیم می‌کند، یعنی خود، شخص ذی‎حق یا مدعی حق است، باید با ارائه مدارک شناسایی قانونی نظیر شناسنامه و زمینه‌هایی را فراهم کند که مسئول دایره اظهارنامه هویت او را احراز کند و چنانچه اظهارنامه را شخص دیگری به نمایندگی تقدیم می‌کند، مانند وکیل، قیم یا ولی، در این صورت باید علاوه بر احراز هویت او توسط مسئول دایره اظهارنامه، فتوکپی مصدق مدرک مؤید و اثبات‌کننده سمت او نیز باید تسلیم شده تا به همراه اظهارنامه برای طرف ارسال شود.


خارج از ادب و نزاکت نبودن مطالب و مندرجات اظهارنامه


طبق تبصره ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی، اداره ثبت و دفاتر دادگاه‌ها می‌توانند از ابلاغ این اظهارنامه‌ها خودداری کنند. البته باید توجه داشت که اگر اداره ثبت یا دفتر دادگاه اظهارنامه حاوی مطالب خلاف اخلاق یا خارج از نزاکت را ابلاغ کند، به نظر می‌رسد که مسئولیتی نخواهد داشت. زیرا ابلاغ نکردن این‎گونه اظهارنامه‌ها برای اداره ثبت یا دفتر دادگاه تکلیف نیست، بلکه مجاز است که آن‌ها را ابلاغ نکنند و اجازه نیز دلیل بر اختیار است.


تسلیم اظهارنامه و پیوست‎های آن به تعداد مقرر قانونی


معمولا اظهارنامه و ضمایم آن باید لااقل در سه نسخه تقدیم مرجع ارسال اظهارنامه شود که یک نسخه در بایگانی دایره مذکور می‌ماند و یک نسخه به طرف ابلاغ و تسلیم می‌شود و نسخه‌ای را هم به اظهارکننده به عنوان نسخه ابلاغ‎شده که همراه گزارش مأمور ابلاغ مبنی بر چگونگی ابلاغ اظهارنامه (ابلاغ واقعی یا ابلاغ قانونی) است، تسلیم می‌کند.

در صورتی که در محل اقامت خوانده (مخاطب اظهارنامه) مأمور ابلاغ و سایر مراجع جهت ابلاغ نباشند، برگ‎های اظهارنامه با پست سفارشی ارسال می‌شود و در این صورت اگر برگ‌های ارسال عیناً اعاده نشد، قبض رسید پستی، دلیل ابلاغ محسوب می‌شود. وقتی که مخاطبان اظهارکننده متعدد باشند، همانند موردی که خواندگان دعوا متعدد هستند، باید اظهارنامه به تعداد آن‌ها به علاوه دو نسخه باشد.


تسلیم وجه یا مال یا سند


به موجب ماده ۱۵۷ قانون آیین دادرسی مدنی، ممکن است در صورتی که اظهارنامه مشعر به تسلیم وجه یا مال یا سندی از طرف اظهارکننده باشد، آن وجه یا مال یا سند باید در موقع تسلیم اظهارنامه به دفتر دادگاه، تحت نظر و حفاظت همان دفتر گذارده شود و در صورتی که از طریق اداره ثبت اسناد، اقدام به ارسال اظهارنامه شده باشد، به آن اداره تسلیم شود، مگر اینکه طرفین در موقع تعهد محل دیگری را معین کرده باشند.


موارد اجتناب‎ناپذیر ارسال اظهارنامه


در مواردی به موجب قوانین مختلف، ارسال اظهارنامه پیش‎بینی و اثبات ادعا و احراز حقیقت، به ابلاغ اظهارنامه موکول شده که یکی از آن‌ها در دعوا‌ی رفع تصرف عدوانی (ماده ۱۷۱ قانون آیین دادرسی مدنی) است. همچنین در صورتی که موجر از تحویل مورد اجاره امتناع کند، مستأجر مکلف است با ارسال اظهارنامه، از مالک تحویل مورد اجاره را تقاضا کند. (ماده ۱۳ قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶)

مطالبه بدهی مالکان آپارتمان‌ها از طریق اظهارنامه و سپس عملیات اجرایی برای وصول آن بر اساس اظهارنامه ابلاغ‎شده به مالک مستنکف از تأدیه هزینه‌های مشترک. (تبصره ۲ ماده ۱۰ مکرر قانون تملک آپارتمان‌ها)؛ اثبات تأخیر در پرداخت اجاره‌‎بها یا اجرت‎المثل املاک برای اقامه دعوا‌ی تخلیه (بند ۹ ماده ۱۴ قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶) و درخواست محکوم‎له مبنی بر انحلال شرکت تضامنی به منظور وصول محکوم‎به از محل سهم‎الشرکه محکوم‌علیه در شرکت (ماده ۱۲۹ قانون تجارت) از دیگر مواردی است که ارسال اظهارنامه پیش‎بینی و اثبات ادعا و احراز حقیقت، به ابلاغ اظهارنامه موکول شده است. در موارد دیگر نیز ارسال اظهارنامه، یکی از وسایل مطالبه حق است که به سهولت قابل اثبات است؛ بی‌آنکه سایر وسایل منتفی باشد.

مثل مطالبه خسارت موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی پیش از اقامه دعوا. در مواردی نیز اظهارکننده به منظور گرفتن اقرار و به دست آوردن دلیل، اقدام به فرستادن اظهارنامه می‌کند. باید توجه داشت که فرستادن اظهارنامه جز در موارد مزبور و موارد مشابه، به ویژه اگر با دوراندیشی و تعمق انجام نشده و پیش از احاطه کامل به امور موضوعی و حکمی مربوط به اختلاف موجود انجام شود، معمولا مشکلاتی را برای اظهارکننده به وجود می‌آورد. از سوی دیگر پاسخ به اظهارنامه نیز الزامی نیست و در هر حال باید با رعایت تمام جوانب انجام شود. باید دانست که مطالب مندرج در اظهارنامه ـ چه به عنوان اظهار و چه به عنوان پاسخ باشد ـ اگر متضمن امری به ضرر اظهارکننده و به نفع مخاطب باشد، با رعایت سایر شرایط، اقرار و در صورتی که متضمن امری به نفع اظهارکننده و به ضرر مخاطب باشد، صرف ادعا محسوب می‌شود. ارسال اظهارنامه و دریافت پاسخ آن، از امور مربوط به دفتر دادگاه است و دادگاه در آن دخالتی ندارد و در مقایسه با دادخواست، اظهارنامه آثار دادخواست را نسبت به دادگاه ندارد و موجب اشتغال دادگاه نمی‌شود؛ بنابراین با ابلاغ اظهارنامه توسط دفتر دادگاه، وظیفه دفتر پایان یافته و نوبت به ارجاع آن به دادگاه نمی‌رسد. البته چنانچه در پی ابلاغ اظهارنامه دادخواستی تقدیم شد، خواهان یا خوانده می‌توانند به عنوان دلیل، اظهارنامه ابلاغ‎شده را نیز ارائه و به آن استناد کنند. به دلیل اینکه ارسال اظهارنامه موجب اشتغال دادگاه نمی‌شود، بین اظهارکننده و مخاطب رابطه حقوقی دادرسی ایجاد نشده و مخاطب مکلف نیست به آن پاسخ دهد.

در حقیقت صرف سکوت در برابر اظهارنامه علی‎القاعده، حقی برای اظهارکننده ایجاد نمی‌کند و چنانچه اظهارکننده در صدد احقاق حقوق ادعایی برآید، باید نسبت به تقدیم دادخواست اقدام کند؛ هرچند در مواردی سکوت مخاطب در برابر اظهارنامه ممکن است تحت شرایطی، اگر با شواهد دیگری همراه باشد، در اثبات ادعای خواهان مؤثر شود. در عین حال، چون اظهارنامه به موجب ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی از وسایل مطالبه رسمی حق است، در دعاوی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج است، دارای همان اثری است که در این خصوص دادخواست دارد.
بازدید از صفحه اول
ارسال به دوستان
نسخه چاپی
گزارش خطا
Bookmark and Share
X Share
Telegram Google Plus Linkdin
ایتا سروش
عضویت در خبرنامه
نظر شما
آخرین اخبار
آسمانی صاف در چهارمحال و بختیاری
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نهادی قدرتمند و برخاسته از اراده ملت
خسارت بیش از ۳ همتی اغتشاشات در کرمان
برپایی میز‌های خدمت حراست‌های استان
ستاره‌های ووشوی بانوان مازندران درخشیدند
خالو درویش؛ حامی حرا
رسیدگی به پرونده‌های مهم در اغتشاشات اخیر درمرکز استان کرمان
همایش بزرگ سربازان کوچک امام زمان در یزد
همه دستگاه‌ها در مدیریت ترافیک سهیم و مسئولند
باد‌ها و نام‌ها
تجلیل از گروه های سرود انقلابی در سمنان
تعاونی برتر روستایی بهادران مقام اول ملی کشور را کسب کرد
مه و باران در جاده های خراسان رضوی
اعمال محدودیت تردد‌های دریایی از بنادر کیش به چارک و آفتاب، فردا ۱۱ بهمن
دیدار با خانواده شهید عجم در آزادشهر
شهدادی، روستای گلخانه‌ای در جنوب کشور
دانشگاه آزاد و پالایش نفت آبادان فینالیست‌های سی‌وپنجمین دوره لیگ برتر واترپلو
سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی برای دانش‌آموزان
قطار رویداد ایران جان به هرمزگان رسیده است
کاربران فضای مجازی اقدام اتحادیه اروپا را محکوم کردند
  • پربازدیدها
  • پر بحث ترین ها
صدور مجوز ۸۵ هزار ردیف استخدامی جدید در آموزش و پرورش
اعلام میزان بارش سامانه اخیر در چهارمحال و بختیاری
بارش برف و باران در بیشتر مناطق کشور
هفت توصیه کلیدی برای داشتن خواب شبانه بهتر
پنج کشاورز زنجانی در جمع برگزیدگان کشوری
کشته‌سازی‌ها برای توجیه حمله نظامی به ایران بود
نقض حقوق بشر علیه دختر ایران
پزشکیان: ایران در دفاع مقتدرانه از خود تردید نمی‌کند
جبران بخشی از ذخایر ارزی از دست رفته بانک مرکزی پس از حذف ارز ترجیحی
عراقچی فردا به ترکیه می‌رود
اقدام شورای اتحادیه اروپا علیه سپاه پاسداران محکوم است
اگر دشمن حماقت کند «بلادرنگ» پاسخ خواهیم داد
هشدار نماینده ایران درباره پیامد اظهارات جنگ‌طلبانه ترامپ
تأکید وزیران پیشین بر وحدت مردم و پشتیبانی از ولایت فقیه
پوتین: روسیه از نزدیک تحولات ایران را زیر نظر دارد
هفت توصیه کلیدی برای داشتن خواب شبانه بهتر  (۱ نظر)
هشدار سخنگوی سپاه به آمریکا؛ برای همه سناریو‌ها برنامه داریم  (۱ نظر)
نیرو‌های مسلح ایران، انگشت برماشه آماده‌اند  (۱ نظر)
دشمنان لجوج ایران در تجاوز نظامی و ایجاد آشوب شکست خوردند  (۱ نظر)
بازداشت ۷۰ عامل اصلی و تخریبگر اموال مردم در استان مرکزی  (۱ نظر)
اقدام سیاسی و غیرقانونی اتحادیه اروپا علیه سپاه  (۱ نظر)
جزئیات جدید درباره گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان  (۱ نظر)
دستگیری ۱۶ لیدر اصلی فراخوان‌های اغتشاش در نکا  (۱ نظر)
مخالفت وزارت صمت با افزایش قیمت محصولات خودروسازان  (۱ نظر)
برخورداری از دانش حقوقی از الزمات یک مامور پلیس  (۱ نظر)
سردار وحیدی: دشمن در نبرد ۱۲ روزه عقب نشست  (۱ نظر)
قالیباف: دیکته کردن را مذاکره نمی‌دانیم و نمی‌پذیریم  (۱ نظر)
اولویت رسیدگی به خانواده‌های شهدا و مجروحین در حوادث دی ماه  (۱ نظر)