انتخابات آمریکا ترجمان پارادوکس خیال و واقعیت

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سیما، انتخابات نوامبر ۲۰۲۰ آمریکا رویه‌های تازه‌ای را در سیاست و نظام انتخاباتی این کشور تأسیس کرد که هر چند به نظر می‌رسد متفاوت از گذشته باشد، اما روند، ادامه فرآیند‌های گذشته است هر چند برخی امیدوارند رویکرد‌های تازه‌ای را در سیاست‌های جاری نظام سیاسی ایجاد کند.

تظاهراتی که در روز سرنوشت ساز آمریکا به عنوان حاشیه انتخاباتی برگزار شد، تحولات متمایزی را در تاریخ سیاسی آمریکا ثبت می‌کند که به لحاظ سیاسی و اجتماعی می‌تواند واقعیت متفاوتی را در سیستم سیاسی آن ایجاد کند.

 

نزاع دو رقیب اصلی انتخاباتی به عنوان نماد‌های فیل و الاغ مجموعه‌ای از پرسش‌ها را در باره سیستم قانون اساسی آمریکا، اثربخشی و امکان ادامه اجرای آن و نیز سطح پذیرش کاندیدای بازنده در انتقال صلح آمیز قدرت بر می‌انگیزد.

نزاع دو رقیب اصلی انتخاباتی به عنوان نماد‌های فیل و الاغ مجموعه‌ای از پرسش‌ها را در باره سیستم قانون اساسی آمریکا، اثربخشی و امکان ادامه اجرای آن و نیز سطح پذیرش کاندیدای بازنده در انتقال صلح آمیز قدرت بر می‌انگیزد.
روی دیگر این سکه نیز که می‌تواند چالش برانگیزتر شود شکاف‌های داخلی مرتبط با فرهنگ اجتماعی و سیاسی جامعه آمریکا با ترکیبی از گروه‌های متنوع قومی- نژادی و طبقه بندی‌های فرهنگی و تمدنی است.
در ابتدای برگزاری این رویداد مهم سیاسی، حدود ۱۰۰ میلیون رأی دهنده یعنی ۶۰ درصد از میزان رای گیری معمول به صورت الکترونیکی و پیش از آغاز روند انتخاب حضوری در انتخابات اخذ شد که از دید برخی ناظران و تحلیلگران نشان دهنده یک رفتار غیرمعمول است.

این ناظران بر این باورند که برگزاری الکترونیکی انتخابات ناشی از ترس از پیامد‌های احتمالی روز انتخابات و تبعات منفی آن است. از سوی دیگر، این شیوه رأی گیری به برخی اجازه داد تا در باره دست کاری شمارش آراء، تعویق اعلام نتیجه و تأخیر در اعلام کاندیدای پیروز، تردید و تشکیک کنند اگرچه سابقه تأخیر در اعلام نتایج در انتخابات آمریکا پدیده‌ای تکراری است، اما این بار نقطه عطفی در حیات انتخاباتی مردم آمریکا محسوب می‌شود.

بر اساس همان فرضیه، توسل به دادگستری برای تسویه حساب، پیامد روش دیگری است که در موارد مشابه دوره‌های بعدی نیز به آن متوسل می‌شوند. این بدان معناست که هر گونه تردید در روند انتخابات، آسان‌ترین راه برای قضاوت در این زمینه خواهد بود. رفتاری که در ایالات متحده معمول بوده و در دوره‌های قبلی سابقه دارد اینکه دادگاه عالی نتایج رقابت انتخاباتی ریاست جمهوری سال ۲۰۰۰ میان ال گور نامزد دموکرات و جورج بوش پسر جمهوری خواه را به نفع حزب دوم با اختلاف ۵۳۸ رأی فیصله داد.

تا زمانی که دادگستری آمریکا مرجع تعیین نتایج انتخابات است، این بدان معنی است که چرخش قدرت و پذیرش شکست یا پیروزی، دیگر مسئله‌ای بدیهی ومعمول در رفتار انتخاباتی کاندیدا‌ها و احزاب آمریکا نیست. این عبارت یعنی اینکه تغییر اساسی در رفتار سیاسی آمریکا آغاز شده و آن گریز از یک اصل اساسی است که گفته می‌شود به اصطلاح فلسفه آمریکا بر اساس آن شکل گرفته است که همان چرخش سالم و روان قدرت به شکل مسالمت آمیز در شرایط مختلف است، امری که منجر به شکل گیری ساختاری می‌شود که به ساختار آنچه در برخی کشور‌های جهان سوم مرسوم است شباهت دارد. ساختاری که همان بروز اختلاف در باره نتایج انتخابات است؛ پدیده‌ای که در زندگی سیاسی مبتنی بر قانون اساسی در برخی از این نظام‌های سیاسی رایج و تقریباً ریشه دار است.

علاوه بر بحران جاری در حاکمیت آمریکا، بعد یا ابعاد دیگر مربوط به نپذیرفتن نتایج انتخابات و سنگ اندازی در انتقال قدرت، اشکال نزاع اجتماعی است که به بحران سیستم سیاسی ارتباط دارد. به این معنا که تقسیم کار حزبی بین جمهوری خواهان و دموکرات‌ها فراتر از اختلاف نظر بر سر برنامه ها، اولویت‌های اجتماعی، مسائل مالیاتی و ... است و به سطوح بالاتر اختلاف نظر رسیده که به ساختار سیستم و قانون اساسی و ابزار‌ها و قواعد فرمانروایی کشیده شده است.

مسئله وقتی حادتر شده که زنجیره‌ای از تخلف‌ها در ساختار رأی گیری در برخی ایالت‌ها رخ داده است. برای نمونه ایالت‌هایی که به لحاظ تاریخی نتایج آن در سبد حزب مشخص می‌رفت در این دوره ناگهان تغییر کرد و از سبد دموکرات‌ها به سبد جمهوریخواهان و بلعکس تغییر یافت.

تناقض و پارادوکس دیگر این دوره از انتخابات آمریکا، حجم بودجه رقابت‌های حزبی انتخاباتی است که رکورد یا ارقام بی سابقه‌ای را در زمانی که این کشور شاهد یک رکود اقتصادی بی سابقه است ثبت کرده است. این رکود عمدنا ناشی از پیامد‌های شیوع ویروس کرونا و تأثیر آن بر چرخه اقتصادی آمریکا است. به بحران اقتصادی و کرونا، مسائل اجتماعی مرتبط به بیکاری و بیمه‌های اجتماعی را به دیگر آثار منفی رکورد اضافه کنید.

نشانه‌ها و رخداد‌های انباشته شده‌ای در جامعه آمریکا پدیدار شده که بی شک در رفتار اجتماعی انتخاباتی آینده تأثیر قطعی خواهد گذاشت به این صورت که گویی در میان نبود راهکار‌های فوری و ناتوانی نهاد‌های قانونی مؤثر برای چاره اندیشی، کاندیدای پیروز با معضلات اساسی روبرو خواهد شد.

انتظار می‌رود در ابعاد مختلف تصاویر خشونت بار اجتماعی آمریکا در مقیاس سراسری گسترش یابد به گونه‌ای که دیگر این‌ها صرفا ناامنی و خشونت نیست بلکه «جنگ داخلی» تمام عیاری است که انتظارش می‌رفت.

موشکافی در صحنه رقابت‌های انتخاباتی آمریکا نشان می‌دهد بر خلاف اظهارات چشم بسته و تجاهل غربگرایان نه تنها امریکا جامعه ایده آل و گل و بلبلی نیست که شیفتگانش در اذهان خود به دروغ ساخته و بافته و پرداخته اند بلکه آمریکا امروز نمونه یک کشور جهان سوم است که به الگوی ناامنی تبدیل شده و انتظار می‌رود در ابعاد مختلف تصاویر خشونت بار اجتماعی آن در مقیاس سراسری گسترش یابد به گونه‌ای که دیگر این‌ها صرفا ناامنی و خشونت نیست بلکه «جنگ داخلی» تمام عیاری است که انتظارش می‌رفت.

سخن کوتاه اینکه انتخابات ۲۰۲۰ ریاست جمهوری آمریکا، ایالات متحده‌ای را به نمایش گذاشت که دیگر با آنچه عاشقانش می‌پندارند یا امیدوار هستند تفاوت ساختاری دارد. با وجود صحنه‌های واقعی تحولات این دوره از انتخابات، شاید بتوان ویژگی آن را تغییرات سریع و توانایی نوسازی ساختار فاسد و بیمار آن توصیف کرد که می‌تواند کاستی ها، معایب و پیامد‌های ناگوارش برای سیستم را رفع کند و عواقب منفی تأثیرگذار و دردناکش را کاهش دهد.