زمین‌های کشاورزی در انتظار بذر

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز ایلام؛رییس سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام می‌گوید: امسال بیش از ۲۲ هزار تن انواع بذر اصلاح شده تولید کرده ایم این در حالی است که کشاورزان می‌گویند این تنها حواله‌های گندم است که روی دستمان مانده است .

استان ایلام با داشتن اقتصادی بر مبنای کشاورزی و با تولید انواع محصولات زراعی و باغی سهم بسزایی در رنگین کردن سفره‌ی اقتصاد کشور دارد.

بنابر اعلام مسئولان هر ساله بیش از ۳۲۰ هزار تن گندم از مزارع این استان تولید و روانه‌ی بازار مصرف می‌شود و در این میان شهرستان دهلران به تنهایی نیمی از تولید گندم استان را با مرغوبیت قابل توجهی به خود اختصاص داده است؛ موضوعی که موجب شهرت این استان به  نام سیلوی گندمِ شده است. دشت‌های وسیعی که یک روز به مزارع مین معروف بود، امروز به قطب اصلی تولید محصولات کشاورزی و سر سبزی و آبادانی تبدیل شده است؛ اما این روز‌ها و در فصل کاشت، زمین‌های بارورِ دهلران، عقیم مانده است و حال و روز خوشی ندارد.

علیمراد، یکی از کشاورزان دهلرانی ست، او می‌گوید: زمین هایمان را شخم زده ایم و آماده‌ی بذرپاشی ست؛ اما بذر نیست و زمان کاشت هم در منطقه‌ی گرمسیری دهلران رو به پایان است.
صادق هم در حالی که روی تراکتور خاموشش نشسته است، می‌گوید: به اداره‌ی جهاد کشاورزی که مراجعه می‌کنیم، جواب سر بالا می‌دهند و مدام انجام کار ما را به فردا موکول می‌کنند.

سوالی که نگارنده را به یکی از کارخانه‌های فرآوری بذر گندم در دهلران می‌برد. کارگران کارخانه ابتدا از پاسخ خودداری می‌کنند؛ اما بعد برای اثبات این که هیچ گونه مشکلی وجود ندارد، می‌گویند روزی ۷۰ تا ۸۰ تن گندم بار می‌زنند و در واقع دو برابر توان خود کار می‌کنند؛ بار‌هایی که به دست کشاورزان نمی‌رسد.

فراوانی قابل ملاحظه‌ی گندم در سیلو‌های کارخانه و فعالیت شبانه روزی دستگاه‌های بوجاری و نیز اظهارات اقدسی، رییس جهاد کشاورزی استان ایلام این معما را پیچیده‌تر می‌کند، او می‌گوید: امسال بیش از ۲۲ هزار تن انواع بذر اصلاح شده تولید کرده ایم و این در حالی ست که کشاورزان می‌گویند این تنها حواله‌های گندم است که روی دستمان مانده و از بذر، خبری نیست.

حواله‌هایی که به فردا محول می‌شود

کشاورزان داخل محوطه‌ی کارخانه معطل مانده اند، بعضی از آن‌ها می‌گویند ۴ روز است که در این جا منتظر دریافت بذر هستیم. یکی از آن‌ها حواله اش را نشانم می‌دهد و می‌گوید: ۷۰۰ کیلو بذر برایم نوشته اند، بذری که فقط روی کاغذ باقی مانده است.
(سمیر- م) می‌گوید: حدود ۲۸ روز است که حواله ام را برای دریافت بذر تحویل داده ام؛ اما هر روز شاهد بارگیری کامیون‌ها به مقاصد مختلف استان و کشور هستم و هیچ سهمی به ما دریافت نمی‌رسد.
برخی از راننده ها، جهاد کشاورزی شهرستان‌های استان را مقصد بارهایشان عنوان می‌کنند؛ در حالی که برخی از شاهدان می‌گویند تعدادی از کامیون‌های حامل بذر به استان‌هایی مانند: گرگان و کرج و دیگر استان‌های کشور هم می‌روند.

اضطراب در شمارش معکوس برای کشت
و حالا کشاورزان یک چشمشان به دستان مسئولان است و چشم دیگرشان به سخاوت آسمان و نگرانی از این که در روز‌های اندک باقیمانده، اگر به بذر هم دسترسی پیدا کنند؛ آیا باز هم زمین هایشان سیراب خواهد شد یا خیر؟!
یکی از کشاورزان می‌گوید: پایان فصل کاشت با توجه به گرمسیری بودن منطقه‌ی دهلران، زودتر از دیگر مناطق کشور فرا می‌رسد و ما تنها ۲۰ روز دیگر مهلت داریم تا زمین هایمان را بارور کنیم.
دیگری با ناراحتی از اوضاع پیش آمده می‌گوید: جهاد کشاورزی سال گذشته ۸ تن گندم از من گرفته است، اگر از همان گندم دریافتی از کشاورزان، سهم امسال را پرداخت کنند، مشکلی به نام کمبود بذر نخواهیم داشت.
در عین حال مسئولان می‌گویند: بذر به اندازه‌ی کافی وجود دارد و آن چیزی که کم است، صبر کشاورزان است. از طرف دیگر کشاورزان از معطلی طولانی مدت و از بین رفتن آخرین فرصت‌های زمان کاشت، ابراز نگرانی می‌کنند. اما من دغدغه‌ی کشاورزان را پیگیری کردم و سرنخ کمبود بذر به دلالان رسید. حرف دلالان که به میان آمد، حالا دیگر مسئولان هم به کمبود بذر اذعان کردند و دست آن‌ها را در این اخلال به وجود آمده، دخیل دانستند.

 

پای دلال در میان است
کشاورزان می‌گویند: دلالان با بازار سیاهی که درست کرده اند، بذر گندم را ۳ برابر قیمت مصوب به فروش می‌رسانند.
دیگری ادامه می‌دهد: یعنی کشاورز باید بذر را در بازار سیاه کیلویی ۷ تا ۸ هزار تومان خریداری کند و بعد از کاشت و برداشت کیلویی ۴ هزار تومان بفروشد.
با تعقیب یکی از ماشین‌های حامل بذر به یکی از انبار‌های بازار سیاه دلالان رسیدیم، در آن جا کیسه‌های بذر با برچسب جهاد کشاورزی روی هم تلنبار شده بود. بذر‌هایی که کشاورز با حواله هم نمی‌تواند آن را تهیه کند. بذری که اگر کیلویی ۷ هزار تومان هم به فروش برسد بیش از ۳ میلیون تومان سود از هر تن به جیب دلال‌ها می‌ریزد.

 

عسکری فرماندار دهلران می‌گوید: دستور منع خروج بذر، صادر شده و اولویت با کشاورزان دهلرانی است و با متخلفین و خارج کنندگان بذر از استان برخورد قاطع صورت می‌گیرد.

اقدسی، رییس جهاد کشاورزی هم می‌گوید: بر اساس تکلیفی که وزارت جهاد کشاورزی بر عهده‌ی استان‌ها گذاشته است باید بر تعهدات خود در زمینه‌ی تامین بذر لازم عمل کنیم و نه تنها استان ایلام بلکه استان‌های دیگر هم که تامین بذرشان به عهده‌ی این استان است نیز از این امر مستثنی نیستند.

 

 

نقدی که به امید نسیه از دست رفت
در مورد علت کمبود بذر، اما درِ دیگری را باز می‌کند، او می‌گوید: پایین آمدن قیمت بذر اصلاح شده و ارزان بودن آن نسبت به گندم، کشاورزان را وسوسه کرد تا ذخیره‌ی گندم هایشان را با قیمت گران بفروشند و در عوض، بذر اصلاح شده‌ی ارزان بخرند؛ از طرفی هم دیگر استان‌های کشور نیز با کمبود بذر مواجه شدند و این موجب شد تا بیشتر آن‌ها بذر مورد نیازشان را از استان ایلام تهیه کنند؛ بنابراین با کمبود بذر مواجه شدیم.

عقیمی زمین‌های کشاورزی با بذر تقلبی
اما قصه‌ی مشکلات گندمکاران روی دیگری هم دارد؛ تعدادی از کشاورزان، بذر دریافت کرده اند، اما بعد از گذشت ۲ هفته از کاشت آن، هنوز جوانه نزده است.
یکی از این کشاورزان می‌گوید: ما دو هفته زودتر هم بذرپاشی کردیم تا باران بیشتری بخورد؛ اما متاسفانه با وجود بارندگی، گندم جوانه نزد و ما مانده ایم و فصل کاشتی که برایمان بدون ثمر شد.

اما در حالی که گندمکاران علت رشد نکردن گندم‌ها را فاسد و تقلبی بودن گندم‌ها می‌دانند، مدیر جهاد کشاورزی دهلران می‌گوید: کشاورزان باید صبر کنند، شاید این نوع بذر دیرتر جوانه بزند.
کشاورزان، اما فرصتی برای انتظار کشیدن ندارند؛ بنابراین سوالم را با فرض رشد نکردنِ قطعی بذر می‌پرسم؛ اگر بذر‌ها رشد نکردند تکلیف کشاورزان چیست؟
غلامی می‌گوید: در آن صورت شرکت باید خسارت کشاورزان را پرداخت کند.

 

حالا خیال کشاورزانی که بذر نامرغوب و عقیم دریافت کرده اند، کمی راحت می‌شود، تلاشگران بی مدعایی که تمام هزینه‌های زندگیشان را از دستان زمین می‌گیرند و حالا با وجود این مشکلات دستشان خالی شده است؛ اما باید مشکل انتظارِ بی نتیجه گندمکاران برای دریافت سهمیه‌ی بذر را هم پیگیری می‌کردم؛ بنابراین با اقدسی، رییس جهاد کشاورزی استان صحبت کردم و او قول داد تا در اسرع وقت بذر اصلاح شده با قیمت مصوب دولتی در اختیار آن‌ها قرار بدهد.

چشیدن طعم شیرین خودکفایی، محصول توجه به تقویت بخش کشاورزی و حمایت از کشاورزان است. بخشی که با شناخت ظرفیت‌های هر منطقه و توسعه‌ی آن می‌توان به رشد قابل توجهی در زمینه‌ی اقتصاد کشور امیدوار بود.

نویسنده: زهرا پوراسماعیل