حال خوب دریاچه ارومیه در خزان کرونا

برف و بارانی که بیش از همه به کام دریای شور ما شیرین آمده، طی چند سال اخیر، افزایش در بارندگی‌های فصلی باعث افزایش حجم آب ورودی به دریاچه شده و پیکر نیمه جانش را جانی دوباره بخشیده است.

حکایت خشکیِ دریاچه ارومیه هم حکایت امیدی است که رنگ باخته بود، عوامل مختلف انسانی و طبیعی از تغییرات اقلیمی و برداشت غیر مجاز از منابع آبی حوضه آبریز دریاچه، توسعه بی رویه کشاورزی و حتی احداث پل میانگذرِ بتنی که در زمان بهره برداری از آن گفتیم "از این پس از روی تمامی آب‌های دنیا خواهیم گذشت! "، همگی دست به دست هم داده و عرصه را بر دریاچه تنگ کردند.

از آن به بعد سال‌ها بود که هر رهگذری بادیدن کشتیِ به گِل نشسته دریاچه ارومیه غُصهِ دلش افزون و داغِ دل اش تازه میشد، روز‌های تلخی که هیچکس تصورش را هم نمی‌کرد، روزی این کشتی دوباره بر گهوارهِ فیروزه‌ای دریاچه آرام گیرد.

هرچند پهنه ی فیروزه ای شمال غرب ایران  تا رسیدن به دوران پر آب و با شکوه گذشته اش فاصله بسیاری دارد، اما در دورانی که کرونا به صورت گسترده شیوع پیدا کرده حال خوب دریاچه ارومیه نوید آمدن روزهای خوبی را می دهد.

دریاچه ارومیه دریاچه‌ای در شمال غربی کشور است که طبق تقسیمات کشوری ایران، این دریاچه میان دو استان آذربایجان ‏غربی و استان آذربایجان شرقی قرار گرفته است.

بررسی نوسانات سطح آب دریاچه‌ها به لحاظ اهمیت، ماهیت و موقعیت این ‏مجموعه‌های آبی در سال‌های اخیر اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است‎. ‎

نصیری، رئیس گروه تلفیق شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی در گفتگو با خبرنگار ما ‏گفت: از ابتدای مهرماه امسال در حوزه آبریز دریاچه ارومیه ۱۱۴ میلی متر بارندگی داشتیم که نسبت به سال گذشته ۱۲۷ ‏درصد افزایش را نشان می‌دهد‌‏.

او افزود: بارندگی‌های اخیر نه تنها سطح و حجم آب دریاچه را افزایش داده بلکه باعث شده عمق دریاچه هم افزایش یابد و ‏از تیرماه سال ۹۷ تاکنون دریاچه ۱۸ سانتی متر عمیق‌تر شده است و حجم آب دریاچه نیز نسبت به آبان ماه امسال ۱۳۰ میلیون ‏متر مکعب افزایش پیدا کرده است‎. ‎

نصیری اظهار داشت: در سال آبی گذشته در قالب حق آبه دریاچه ارومیه ۱ میلیارد و ۴۲۵ میلیون مترمکعب آب از سد‌های ‏استان به دریاچه رهاسازی شده که حدود ۶۸۱ میلیون مترمکعب بیشتر از برنامه پیش بینی شده توسط ستاد احیا شده بوده است، امسال ‏نیز در ماه‌های آینده حق آبه دریاچه رهاسازی خواهد شد‎. ‎

فرهاد سرخوش ‏ مدیر دفتر استان‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه نیز در گفتگو با خبرنگار ما، با بیان اینکه بعد از بارندگی‌های اخیر وسعت دریاچه ارومیه هم‌اکنون به ۲ هزار و ‏۷۲۸ کیلومترمربع رسیده، اظهار کرد: اوضاع نگین آبی آذربایجان غربی در حالت کلی خوب بوده و حیات به این دریاچه بازگشته است‎. ‎

سرخوش حجم آب دریاچه ارومیه را سه میلیارد و ۲۱۰ میلیون مترمکعب عنوان کرد و گفت: در حال حاضر سطح تراز دریاچه ‏ارومیه یک هزار و ۲۷۱ متر است که نسبت به اول مهرماه امسال ۷ سانتی متر افزایش سطح تراز مشاهده می ‏شود با این توصیف وضعیت دریاچه ارومیه نسبت به سال‌های اخیر مساعد است و تلاش‌ها برای احیای نگین آبی آذربایجان طبق ‏برنامه ادامه دارد. ‏

مدیر دفتر امور استان‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه با اعلام اینکه امسال آخرین سال بهره برداری و اتمام طرح‌های مهم عمرانی ‏دریاچه ارومیه است، افزود: طرح انتقال آب از جنوب آذربایجان‌غربی به دریاچه هم‌اکنون بیش از ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد ‏و تا پایان امسال افتتاح می‌شود‎. ‎

مدیر دفتر امور استان‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به اینکه طرح انتقال آب از سد کانی سیب به دریاچه ارومیه در ‏حال حاضر فعال بوده و به پیشرفت فیزیکی بیش از ۹۰ درصد رسیده است، گفت: عملیات حفاری تونل انتقال آب این طرح طی ‏چهارسال به رقم ۳۲ کیلومتر رسیده که به نوبه خود بالاترین رکورد ثبت شده در کشور است و با تکمیل حفاری ‏های باقی‌مانده، این تونل سالانه ۶۲۳ میلیون مترمکعب آب را به دریاچه ارومیه منتقل خواهد کرد‎

او با اشاره به پیشرفت ۹۴ درصدی طرح فاز سوم تصفیه خانه فاضلاب ارومیه و خط انتقال ۱۱ کیلومتری آن به دریاچه، بیان کرد: یک‌هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال برای این طرح هزینه شده است.

وی با بیان اینکه اخیرا ۲۸۰ میلیارد ریال برای اتمام طرح تصفیه خانه فاضلاب اختصاص یافت، گفت: ۱۵۰ میلیارد ریال نیز برای اتمام خط انتقال اختصاص یافت.

سرخوش ادامه داد: برای اتمام طرح‌های انتقال آب به دریاچه ارومیه هیچ مشکل اعتباری وجود ندارد.

سرخوش با اشاره به اینکه طبق برنامه‌ریزی‌ها، تلاش می‌شود با بهره‌گیری از فناوری نوین بتوانیم مصرف آب را کاهش داده و ‏میزان تولیدات کشاورزی را افزایش دهیم، گفت: توسعه گیاهان دارویی یکی از اقدامات ستاد احیا در حوزه کشاورزی است که ‏علاوه بر اینکه رونق کشاورزی را در اطراف دریاچه ارومیه سبب می‌شود، بلکه این گیاهان نیاز آبی کمی نیز دارند‎

هزینه بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد ریال فقط برای طرح‌های انتقال آب

رئیس دفتر استان‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه با بیان اینکه تاکنون بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد ریال فقط برای طرح‌های انتقال آب به دریاچه هزینه شده است، گفت: با بهره برداری کامل از طرح‌های انتقال آب، سالانه نزدیک به یک‌هزار و ۱۲۰ میلیون مترمکعب آب وارد پیکره دریاچه ارومیه خواهد شد.

فرهاد سرخوش افزود: سالانه بیش از ۶۴۰ میلیون مترمکعب آب از جنوب آذربایجان‌غربی، ۳۰۰ میلیون مترمکعب از تمامی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب استان‌های همجوار و ۱۸۰ میلیون مترمعکب نیز از سید سیلوه وارد پیکره دریاچه ارومیه خواهد شد.

در حال‌حاضر حجم آب دریاچه ارومیه نسبت به سال ۹۳ بیش از ۲ برابر شده و سطح آن نیز ‏بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.

به گفته کارشناسان، برای تثبیت وضعیت دریاچه ارومیه حجم آب باید به پنج میلیارد متر مکعب برسد و این درحالی است که دریاچه ارومیه باید در ترازاکولوژیک ۱۳ میلیارد و ۳۳۳ میلیون مترمکعب آب داشته باشد و امروز حدود ۱۰ میلیارد مترمکعب تا رسیدن به تراز اکولوژیک فاصله وجود دارد.

حالا که آسمان با ما یار بود و بارش رحمت الهی، دریاچه را جانی دوباره بخشیده، باید به طرح‌های احیای دریاچه سرعت بخشید تا باتکمیل آن‌ها در سالجاری و انتقال آب به دریاچه از این فرصت استثنایی نهایت استفاده را کرد که اگر چنین شود، شاید این بار "کاری کنیم، کارستان"!