سه نکته مهم لایحه بودجه و تاثیر آن بر بورس

به گزارش سرویس پژوهش خبرگزاری صدا وسیما: فعالان بازار سرمایه، سرمایه گذاران بازار‌های ارز، مسکن و سکه هر ساله در چنین روز‌هایی که بحث لایحه بودجه داغ است، چشم انتظار بررسی لایحه ۲۴۳۵ هزار و ۷۰۷ میلیارد تومانی بودجه کل کشور به عنوان نقشه‌ی راه دولت برای دخل و خرج سال ۱۴۰۰ از سوی مجلس شورای اسلامی هستند.

 

بودجه در ساده‌ترین نگاه عبارت از یک سند مالی که وضعیت منابع و مصارف دولت را طی یک سال به تصویر می کشد. اهمیت بودجه به جهت تاثیرگذاری بر عملکرد سایر بازیگران عرصه اقتصاد است به گونه‌ای که انتخاب هزینه ها، شیوه و محل تامین مالی آنها، چشم انداز دولت را طی یک سال برای سایر بازیگران اقتصادی روشن کرده و تصمیم گیری بازیگران اقتصادی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 

از این بعد، دولت به منظور رسیدن به اهداف کلان اقتصادی می‌تواند با توجه به ساختار‌های موجود در اقتصاد و مشکلات جاری کشور به سیاستگذاری‌های خاص در قالب بودجه اقدام کند. برهمین اساس بازیگران و فعالان عرصه اقتصاد از بازیگران خرد تا کلان هرساله با ارائه لایحه بودجه هر یک به فراخور حوزه فعالیت خود به دنبال اثرگذاری بودجه بر قیمت دلار، بازار سرمایه، مسکن، سکه و از همه مهمتر تورم و دیگر متغیر‌های اقتصادی هستند.

در همین زمینه نوید خاندوزی کارشناس ارشد بازار سرمایه معتقد است نکات مهمی از دل بودجه برای فعالان بازار وجود دارد از جمله اینکه؛ شاید اولین و مهمترین آن این باشد که دولت در بودجه ریزی خود به شدت به توافق، آن هم توافق بسیار همه‌جانبه و خوشبینانه، دل خوش کرده است و این یعنی فروش نفت، مشتقات و افزایش صادرات در حداکثر امکان در لایحه بودجه ۱۴۰۰ لحاظ نموده است و این یعنی چشم‌انداز سیاسی مثبت. به نظر می‌رسد، اگر این چشم انداز نسبتا خطرناک و خوشبینانه، قابل دسترسی باشد؛ اقتصاد کشور، نوید روز‌های بهتری را برای بازار سرمایه می‌دهد به این شکل که اگر دولت بتواند بیش از ۲ میلیون بشکه نفت و ۴۰۰ هزار میعانات گازی بفروشد، انگار صادرات بقیه شرکت ها نیز راه می‌افتد. این فقط یک روی سکه است و اگر به هر دلیل نتواند حتی بخش کمی از این پیش بینی را محقق کند اتفاقات طور دیگری رقم خواهد خورد.

پیش بینی خوشبینانه دولت به صادرات و فروش نفت و توافق تنها نکته خاص بودجه نیست و لایحه بودجه دولت ۳ نکته دیگر برای بورس دارد.

نکته اول اینکه جنس دلار در بودجه هنوز مشخص نیست، اما چیزی که واضح است این است که دولت نسبت به حذف دلار ۴۲۰۰ مصمم است و می‌خواهد که مابه التفاوت این نرخ را به شکل ریالی به مردم پرداخت نماید. رقص نرخ‌ها در دلار و بودجه همیشه جالب بوده و بسیاری معتقدند دلار بودجه نه ده تومن بلکه حوالی ۱۷ هزار تومان برنامه ریزی شده و این اتفاق مهمی برای بازار است چراکه عدد ۱۷ هزار برای بودجه یعنی احتمالا دلار (آزاد) و نیما حوالی ۲۰ هزار است و چنانچه پیش تر هم گفته شد در برخی محاسبات در خوش بینانه‌ترین حالت ها، نرخ دلار تعادلی حوالی ۲۰ هزار تومان قرار می‌گرفت، اما در مجموع یک چیز و یک پیغام به بازار مخابره می‌شود که احتمالاً در خوش بینانه‌ترین شرایط کاهش نرخ دلار داریم، اما این افت خیلی هیجانی و وحشتناک نیست. اما نکته ثبات نرخ ارز و یکی از مهمترین اتفاقاتی که رخ می‌دهد، ثبات نرخ ارز بلای جان بازار‌های موازی است که رکود را تجربه خواهند کرد.

نکته دوم در مورد لایحه بودجه ۱۴۰۰ که نکته امیدوار کننده است این که دولت امسال دیدگاه خوبی به بازار سرمایه داشته و دست در جیب شرکت‌ها نکرده و هزینه‌های عجیب و غریب برای کسری بودجه خود نتراشیده است و این یک اتفاق مهم است و به نظر اگر این روال مهم ادامه پیدا کند می‌تواند سر منشا اتفاقات خوبی برای بازار باشد. عدم افزایش نرخ حامل‌های انرژی و اتفاقاتی از این دست یک سیگنال قوی برای بخش بهای تمام شده شرکت‌هاست.

و، اما نکته سوم و نکته آخر آنچه از بودجه دولت روشن است این است که دولت در سال ۱۴۰۰ حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان از محل فروش سهام حوالی ۱۵ هزار میلیارد تومان هم مالیات پیش بینی کرده است و این یعنی ۱۲۰ هزار میلیارد تومان درآمد از محل بازار سرمایه. موضوعی که بار‌ها گفته شد، این عدد می‌تواند تا ۲۰۰ هزار میلیارد تومان اضافه شود به شرطی که دولت قواعد بازی در این بازار را بشناسد و رعایت کند.

 

یکی از نکات خاصی که بسیاری از فعالان بازار انتظارش را دارند عدم دخالت های دستوری در قیمت‌ها و نرخ گذاری هاست. بازار سرمایه باید بتواند در بازه میان مدت و بلند مدت برنامه ریزی کند و قابل اتکا باشد. باز هم تاکید می‌کنیم این عدد بیش از ۱۱۰ هزار نشان دهنده این است که دولت هنوز با بازار سرمایه کار دارد. فعالان بازار با خود می‌گویند یک بار دیگر گذر پوست (دولت) به دباغ خانه بازار افتاده است و همان طور که بار قبل خاطرات خوبی را برای فعالان بازار رقم زد امیدواریم این بار دولت عاقلانه و همدلانه و منطقی‌تر به موضوع نگاه کند؛ هرچند فعالان بازار هم هوشیارتر، آگاه‌تر و باهوش‌تر شده اند و رفتار دولت را بیشتر رصد می کنند.

در پایان باید گفت رویداد‌ها و اتفاقات، باعث شده تا بازار سرمایه بیشتر مورد توجه قرار گیرد و باید دقت کرد طی روز‌های گذشته به شکلی محسوس، برخی جریان‌های پولی کمی با سایز بزرگ تر دوباره در بازار سرمایه فعال شده اند که این می تواند نشان دهنده رویدادی مهم باشد و فقط و فقط امیدواریم این بار از این پتانسیل پول‌های بزرگ به دقیق‌ترین و بهترین شکل ممکن استفاده شود و به جای تبدیل شدن به سیلی مخرب، این جریان همانند نهری شیرین و مفید برای بورس باشد.

 

محمود نانکلی ؛ پژوهشگر اداره پژوهش خبری