بازار نهاده های دامی متعادل می شود

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما از اتحادیه واردکنندگان نهاده های دام و طیور ایران (اوندا)، آقای محمد مهدی نهاوندی، عضو هیئت مدیره اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور در نشستی خبری با بیان اینکه از نظر فنی غیرممکن است واردکنندگان بتوانند بدون نامه و مجوز وزارت جهاد کشاورزی کالای خود را ترخیص کنند، افزود: حتی اگر واردکننده ای به شکلی بتواند این کار را انجام دهد، تعهد ارزی آنان برطرف نمی‌شود، بنابراین امکان اینکه ما بتوانیم کالا را جز به کسانی که وزارت جهاد کشاورزی تعیین و مشخص کرده بفروشیم وجود ندارد و واردکننده هیچ نقشی در تعیین مشتری، ترخیص کالا و تعیین قیمت آن نخواهد داشت.

وی اضافه کرد: حتی واردکنندگانی که سال گذشته به دلیل شرایط ایجاد شده کالای خود را پیش فروش کردند از خرداد امسال امکان این را نداشتند که خودشان کالا را به کسانی که پیش فروش کرده بودند تحویل دهند.

عضو هیئت مدیره اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور با اشاره به اینکه توزیع این حجم نهاده بین این همه مرغداری و دامداری در کشور کار راحتی نیست، گفت: در حال حاضر واردکنندگان کمتر از ۳۰۰ نفر هستند اما حدود ۳۰ هزار بهره بردار در این زمینه داریم که انصافاً ساماندهی این بهره برداران، تطبیق نیاز آنها با میزان واردات کار راحتی نیست که وزارت جهاد کشاورزی انجام می‌دهد. برخی از بهره برداران اصلاً به اینترنت دسترسی ندارند یا اینکه نیاز به توجیه و آموزش‌های فنی در این زمینه دارند. وزارت جهاد کشاورزی همه این کارها را باید انجام دهد.

نهاوندی با اشاره به اینکه بنا بر این احتمال اینکه در سیستم توزیع خطاهایی به وجود بیاید دور از ذهن نیست، افزود: یکی از دلایل نشتی نهاده‌ها نیز به دلیل اشکالاتی بوده که در سیستم توزیع و سامانه بازارگاه وجود داشته که خوشبختانه این مشکلات به تدریج در حال اصلاح است و در حال حاضر نیز شاهد هستیم که هم قیمت‌ها به تعادل بیشتری رسیده و هم تولیدکنندگان رضایت بیشتری نسبت به گذشته دارند.

وی اضافه کرد: به عنوان مثال قیمت کنجاله سویا از حدود ۱۵ تا ۱۶ هزار تومان به حدود ۱۰ تا ۱۱ هزار تومان رسیده که این نشان دهنده رفع بخش عمده مشکلات سامانه بازارگاه در کنار افزایش تأمین نهاده‌ها است.

این فعال بخش خصوصی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فرآیند راستی آزمایی تولیدکنندگان گفت: فرد تولیدکننده به درگاه مربوطه در مانیتورینگ وزارت جهاد کشاورزی مراجعه می‌کند و اسناد و مدارک خود را در آنجا ارائه می‌کند. وقتی که بررسی‌ها و راستی آزمایی انجام شد، او وارد بخش خریدار می‌شود و خوشبختانه در حال حاضر زنجیره‌های تولید مرغ گوشتی به صورت هوشمند به هم متصل هستند و همزمان با خرید جوجه یکروزه توسط تولیدکننده اطلاعات او وارد سامانه می‌شود و بر این اساس مسئولان وزارت جهاد کشاورزی راستی آزمایی می‌کنند.

نهاوندی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه برخی از تولیدکنندگان نهاده را دریافت می‌کنند و بعد از آن اقدام به معدوم سازی جوجه‌ها و فروش این نهاده‌ها در بازار آزاد می‌کنند، افزود: این اطلاعات دقیق نیست و اگر چنین اتفاقی افتاده، به دلیل گپ و تفاوت زمانی است که میان جوجه ریزی مرغدار با دریافت سهمیه او وجود دارد. به عنوان مثال تولیدکننده زمانی جوجه ریزی انجام می‌دهد که سهمیه او هنوز نرسیده و بنابراین ناچار است که از فرد دیگری نهاده بگیرد و وقتی سهمیه او تحویل داده می‌شود، جوجه ریزی تمام شده و تولیدکننده دیگر نیازی به این سهمیه ندارد، بنابراین آن را به شخص دیگری واگذار می‌کند و این گپ باعث نارسایی‌هایی می‌شد که اخیراً با هوشمندسازی بخش عمده‌ای از سامانه بازارگاه این فاصله زمانی بسیار کوتاه‌تر شده و همین منجر به تعدیل قیمت‌ها در بازار شده است.

سه دلیل کاهش ترخیص کنجاله سویا

این مقام مسئول با اشاره به اینکه تا ۲۱ آذرماه امسال ثبت سفارش کنجاله سویا نسبت به سال قبل حدود ۹۰ درصد افزایش یافته است، گفت: تخصیص ارز و تأمین ارز این محصول به ترتیب ۲۹ درصد و ۲۰ درصد افزایش یافته در حالی که ارزش ترخیص آن ۲۸ درصد کاهش داشته است.

نهاوندی با اشاره به دلایل کاهش ترخیص کنجاله سویا افزود: عمده تخصیص ارزی که برای واردات این محصول انجام شده از شهریور به بعد بوده که خریدها هم انجام شده اما هنوز وارد نشده و در راه است. همچنین افزایش ۲۰ درصدی قیمت جهانی کنجاله در این زمینه مؤثر بوده و بخشی از ارزهایی که در ماه‌های گذشته تأمین شده بود، قابلیت انتقال نداشتند.

وی با اشاره به رسوب حدود ۸۰۰ هزار تُن نهاده دامی شامل جو، ذرت و کنجاله سویا که عمدتاً نیز جو و ذرت هستند، در گمرکات کشور ادامه داد: از اواخر سال ۹۸ تا همین هفته گذشته این محموله‌ها وارد شده و منتظر تأمین ارز هستند.

نهاوندی با بیان اینکه در برخی رسانه‌ها و محافل این بحث شکل گرفت که واردکنندگان کالاهای اساسی رسوبی به عمد محصولات خود را ترخیص نمی‌کنند و منتظر فرصتی هستند تا با قیمت گران‌تر آنها را بفروشند، گفت: متأسفانه دوستان گمرک و ترخیص کننده نیز دچار چنین سوءتفاهمی شدند و مقررات متروکه شدن برای این کالاها اعمال کردند، این در حالی است که برای کالاهایی که منتظر تخصیص ارز هستند نباید چنین مقرراتی اعمال شود چرا که به شدت به واردکنندگان خسارت وارد می‌کند و امکانات واردات مجدد را از آنان می‌گیرد.

این فعال بخش خصوصی با اشاره به اینکه حدود یک ماه پیش تقسیم وظایفی بین وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صمت در زمینه واردات نهاده‌ها انجام شد، افزود: ما فهرست کالاهای رسوبی را برای وزارت جهاد کشاورزی فرستادیم اما متأسفانه هنوز اطلاع نداریم فهرست به بانک مرکزی رفته باشد و این مسئله برای تأمین نهاده در ماه‌های آینده ایجاد نگرانی می‌کند.

تشریح دلایل ناآرامی در بازار کنجاله سویا

در ادامه این نشست، عباس حاجی زاده دبیر اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور نیز با اشاره به اینکه نیاز کشور به نهاده‌های دامی حدود ۱۴ میلیون تن است، گفت: ۸۰ درصد نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود.

وی با اشاره به اینکه سال گذشته میزان واردات کنجاله سویا افزایش یافته بود و حتی این کالا به زیر نرخ مصوب در بازار عرضه می‌شد، افزود: به دلیل شرایط خوبی که سال قبل داشتیم، متأسفانه در ۵-۴ ماه نخست امسال مسئولان مربوطه در اعلام اسامی واردکنندگان به بانک مرکزی تعلل کردند و شرایط کرونا نیز باعث تشدید این مسئله شد، ضمن اینکه افرادی هم که به بانک مرکزی معرفی شده بودند به دلیل مشکلاتی که بانک با آنها مواجه بود، ارزهای غیرقابل انتقال دریافت کرده بودند و همین مسئله باعث شد تا اواخر تابستان قیمت کنجاله سویا به ۵ برابر نرخ مصوب برسد و بازار بحرانی شود.

سهم ۸۹ درصدی شرکت پشتیبانی امور دام از ارز کنجاله سویا

وی ادامه داد: زمانی که دولت متوجه وخامت اوضاع شد، از همه خواست که وارد عمل شوند تا بتوانند این مشکل را حل کنند و در این میان ارز بسیار زیادی به شرکت پشتیبانی امور دام اختصاص پیدا کرد تا تأمین نیاز متراکم بازار را انجام دهد و تاکنون ۸۹ درصد ارز کنجاله سویا را بخش دولتی گرفته است.

این مقام مسئول اشاره کرد: سهم شرکت پشتیبانی امور دام در واردات نهاده‌های دامی قبل از سال ۹۶ کمتر از ۸ تا ۱۰ درصد بوده اما الان به ۳۶ تا ۳۷ درصد رسیده است.

حاجی زاده با اشاره به میزان واردات نهاده‌های دامی در سال ۹۸ گفت: سال ۹۸ چهار میلیون تن جو، ۸.۹ میلیون تن ذرت و دو میلیون و ۲۲۸ هزار تن کنجاله سویا وارد کشور شده که مجموع این ارقام ۱۵ میلیون و ۱۴۷ هزار تن می‌شود و تا ۲۱ آذر امسال کل واردات نهاده‌های دامی به علاوه روغن خام و دانه‌های روغنی ۱۱ میلیون و ۳۳۹ هزار تن بوده که ۱۱ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش دارد.

وی با اشاره به اینکه در بخش تخصیص ارز خواستار شفاف سازی ضوابط تخصیص از سوی مسئولان مربوطه هستیم، افزود: در سال ۹۸ چهارصد شرکت متقاضی واردات نهاده‌های دامی بودند که بین ۷۰ تا ۸۰ شرکت عضو اتحادیه هستند و نزدیک به ۸۰ تا ۸۵ درصد واردات نهاده‌ها را همین ۸۰ شرکتی که عضو اتحادیه هستند انجام می‌دهند.

به گفته حاجی زاده، تعداد متقاضیان واردات نهاده‌های دامی به دلیل شرایطی که امسال ایجاد شده از بیش از ۴۰۰ شرکت به کمتر از ۱۵۰ رسیده است.

وی درباره کاهش تولید مرغ در کشور نیز توضیح داد: میانگین جوجه ریزی ۱۱۰ میلیون قطعه در ماه بوده که در مقایسه با سال گذشته تفاوت زیادی نداشته است اما اتفاقی که افتاده در حوزه راندمان و ضریب تبدیل بوده است.