۷ دی؛ سالروز تشکیل نهضت سوادآموزی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز آبادان؛ سازمان نهضت سوادآموزی ایران یک سازمان دولتی ایرانی است که در سال ۱۳۵۸ به فرمان امام خمینی (ره) و به منظور آموزش خواندن و نوشتن به بزرگسالان و نیز کودکانی که به مدرسه دسترسی ندارند (مناطق محروم) تشکیل شد.
اسلام و دانش آموزی
اولین کلمه و نخستین فرمان الهی در آخرین کتاب آسمانی، امر به خواندن است، چنان که یاد دادن خواندن و نوشتن، بهایی بود که پیامبر گرامی اسلام برای آزادی اسیران جنگ بدر تعیین فرمود. همچنین آن حضرت برای گسترش احکام اسلامی در سرزمین‌های دیگر، یاران خود را به یادگیری زبان‌های گوناگون توصیه می‌فرمود. در دین و آیینی که جست وجوی دانش، فریضه و عالم، ارجمندترین مردمان است، مسلمانی که دنبال این هدف نباشد، سرزنش می‌شود و در عوض، بشارت‌های فراوانی برای جویندگان دانش وجود دارد.
نقش استعمار در بی سوادی مردم
از دیرباز یکی از مهم‌ترین برنامه‌هایی که استعمارگران و صاحبان زر و تزویر برای بردگی فکری ملت ها، به ویژه مردم ایران اجرا کردند، مسئله مبارزه با دانش آموزی آنان بوده است. برای نمونه، در زمان‌های نه چندان دور، تنها شاهزادگان و اشراف حق ادامه تحصیل داشتند. این بدان دلیل بود که باسواد بودن مردم، برای منافع استثماری طبقه اقلیت و اربابانشان مزاحمت ایجاد می‌کرد. استعمارگران نیز سیاست پلید بی سواد نگه داشتن مردم را در مقاطع گوناگون تاریخی به شیوه‌های مختلف به انجام رسانده اند.
زمانی با اشغال سرزمین‌ها و سیطره مستقیم بر مناطق زیر اشغال، سیاست‌های منفور خود را اجرا کردند. در برهه‌ای دیگر، با اشغال سیاسی و کنترل نخبگان و رهبران سیاسی، مانع دست یابی به علم و ترقی شدند. در شرایط فعلی نیز با اشغال نرم افزاری کشور‌ها و کنترل مبادی تولید، توزیع و به کارگیری دانش، اطلاعات و فن آوری، شیوه‌ای مرموزانه‌تر را در استثمار فکری و فرهنگی کشور‌ها به کار گرفته اند که در سخنان رهبر دوراندیش انقلاب اسلامی، حضرت آیت الله خامنه‌ای به «استعمار فرانو» تعبیر شده است.
بی سوادی و توسعه نیافتگی
در جوامع گوناگون، سواد آموختن به عنوان حق اساسی و لازمه پیشرفت انسان شناخته شده است. هر انسان اعم از کودک، نوجوان و بزرگ سال، باید از فرصت‌های آموزشی برخوردار باشد. این نیاز، هم توانایی بر خواندن و نوشتن را دربرمی گیرد و هم عامل رشد و توسعه در ابعاد گوناگون اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است.
امروز ایده آل‌های رشد و توسعه یک کشور، بیان گر این واقعیت است که برای رسیدن به توسعه پایدار، باید بسیار فراتر از کسب مهارت‌های سواد خواندن و نوشتن پیش رفت. آمار کسانی که موفق به دریافت مدرک سوادآموزی شده اند، کافی نیست. آنچه کارساز است، درصد آمار کسانی است که با دریافت مدرک قبولی، دریچه سواد را به زندگی خود می‌گشایند و در پرتو نور آن، در شرایط اطراف خود تغییری ایجاد می‌کنند؛ وضعیت خود و خانواده را بهبود می‌بخشند و در راه اعتلای شرایط شغلی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی گام برمی دارند. در غیر این صورت، رسیدن به مرز‌های توسعه یافتگی در حد شعار باقی می‌ماند.
تاریخچه سوادآموزی در ایران
سازمان‌های زیر تاکنون با هدف سواد آموزی به بزرگسالان در ایران فعالیت نموده‌اند:
- سازمان تعلیمات اکابر (۱۳۲۰-۱۳۱۵)
- سازمان آموزش سالمندان (۱۳۳۵-۱۳۳۲)
- سازمان آموزش بزرگسالان (۱۳۴۳-۱۳۳۵)
- کمیته ملی پیکار جهانی با بی‌سوادی (۱۳۵۵-۱۳۴۳)
- سازمان جهاد ملی سوادآموزی (۱۳۵۷-۱۳۵۵)
- نهضت سوادآموزی (۱۳۵۸ تاکنون)
در ۷ دی ۱۳۵۸ سازمان نهضت سواد آموزی با فرمان روح‌الله خمینی تشکیل شد این سازمان تا سه سال به صورت شورایی اداره می‌شد تا سرانجام حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی به ریاست آن منصوب شد.
عملکرد سازمان نهضت سواد آموزی
نهضت سواد آموزی بعد از تاسیس با فعالیت حجت‌الاسلام و المسلمین محسن قرائتی و دیگر افراد دلسوز قشر وسیعی از افراد بی سواد جامعه را با سواد کردند.
سازمان نهضت سواد آموزی با اجرای طرح‌های مختلف از جمله طرح بسیج سواد آموزی توانست هدف کوتاه مدت فرمان تاریخی امام (ره) را در ربع قرن گذشته محقق کند و نرخ با سوادی کشور را در جمعیت ۶ ساله و بالاتر از ۴۷٫۵ در صد در سال ۱۳۵۵و ۸۵ درصد در سال ۱۳۸۰ افزایش دهد و در راستای نیل به اهداف بلند مدت، با شروع آموزش‌های توسعه (آموزش‌های پس از سواد) فصل جدیدی از کتاب زرین انقلاب شکوهمند اسلامی رقم خورده و اکنون که در صد قابل توجهی از افراد بزرگسال جامعه در گروه سنی زیر ۴۵ سال (گروه مولد جامعه) با سواد شده‌اند.
آموزش‌های توسعه در ابعاد مختلف فرهنگی مذهبی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی با هدف کاربردی کردن سواد وبرنامه‌های پس از سوادآموزی، اطلاعی رسانی و آگاه سازی و آموزش حرفه‌ای درآمدزا به مورد اجرا گذاشته شد.