به گزارش گروه علمی – فرهنگی خبرگزاری صدا وسیما مرکز زنجان ؛ از شهر زنجان به سمت شهرستان ایجرود که حرکت کنید همان ابتدای محور زنجان – بیجار از هرکسی سراغ خوئین را بگیری راهنماییتان می‌کنند.

این روستای باستانی با جمعیت حدود ۱۳۰ خانواری در ۶۰ کیلومتری این جاده قرار گرفته است.

نخستین چیزی که پس از سلام واحوال پرسی برایتان سوال برانگیز خواهد شد ، گویش خاص اهالی است.

گویش خوئین دیلی (زبان خوئینی‌ها) یک حالت خاص دارد که در بقیه مناطق استان زنجان کمتر به چشم می‌خورد.

کارشناسان حوزه فرهنگ معتقدند زبان اهالی تاتی است با لهجه ویژه

تاریخ باستانی روستا حکایت از آن دارد که عمر این روستا بیش از هزار سال است.

دژمنده یا شهر زیرزمینی را به خاطر بسپارید، دارای دالان طولانی زیر زمینی است که اطاق‌های متعددی در آن وجود دارد و تصویر بازارچه و محله‌ای را به ذهن متبادر می‌کند که گویی در زمان‌های خاصی مردم از آن به عنوان محل اختفا یا پناهگاه استفاده می‌کرده اند و البته کتیبه‌هایی که تا به امروز رمز گشایی نشده است.
دژمنده اتاقک و راهروی زیادی دارد، در بعضی از نقاط این شهر زیرزمینی می‌توان ایستاده حرکت کرد، اما اگر بخواهید تمام و کمال دژمند را جست و جو کنید، باید سینه خیز رفتن را هم یاد بگیرید.
در ۴ متری سطح زمین ساخته شده و حدود چهار کیلومتر هم طول دارد، در این شهر زیرزمینی همه چیز حساب و کتاب دارد، منفذ‌هایی که برای تهویه هوا ایجاد شده در فاصله‌های مشخصی قرار گرفته اند
روی تپه‌های مرتفع این روستا چند برج دیده بانی هم دیده می‌شوند که بی ارتباط با این شهر زیرزمینی خوین نیست.

در اطراف روستا گنبدی به ارتفاع ۱۰ متری توجه شما را به خود جلب خواهد کرد.
این بنای تاریخی متعلق به قرن ششم هجری است و از سنگ، آجر، ساروج و خاک ساخته شده و به عنوان دکل دیدبانی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
بنا به گفته باستان شناسان از این کنبز چهار عدد در چهار جهت جغرافیایی روستا قرار داشته است که اکنون فقط همین یک گنبد باقی مانده است.

 

گورستانی، متروکه دراطراف بنای میل باستانی یا کنبز، که با وسعت تخریب شده امروزی بالغ بر ۴ هکتار را به خود اختصاص داده است هم از دیگر مشاهداتی است که از عمر تاریخی روستا حکایت دارد، سنگ برخی قبور به خط میخی است.

در روستای خوئین ۱۱ باب آسیاب فعال وجود داشته که همگی در یک زمان فعال بوده، اما به دلیل کثرت جمعیت دراین منطقه نمی‌توانستند آرد مورد نیاز مردم را تامین کنند. بقای ۷ آسیاب آبی در کنار کوهستان و چشمه پر آب زیبای خونین هنوز هم وجود دارد.
ارتفاع بعضی از آسیاب‌ها به ۱۴ متر نیز می‌رسیده است.

بازار خوئین

در زمان‌های قدیم از شهر‌های اطراف و بزرگ مانند تبریز و قزوین جهت مبادله کالا به این روستا رفت وآمد داشته اند.. خوئین دارای پنج راسته بازار مجزا بوده که در مجموع ۲۰۰ باب مغازه در خود جای می‌داده است.

مساجد خوئین هم مشهورند

این روستا را دارالمومنین هم مشهور بوده است.
حوزه علمیه خوئین در روزگاران گذشته شهرت بسزایی داشته و در آن دهه هفت مجتهد مسلم در این روستا زندگی می‌کردند که امروز نیز بازماندگان این مجتهدین در سراسر دنیا و ایران در سطوح مختلف حضور دارند.
ملا آقا وفائی مولف کتاب قیام حسینی و ملایوسف آل اسحق صاحب دیوان شعر و شیخ محمد علی متخلص به سرباز و مشهدی حسن حسینلوئی و شمس الدین آذری از نام آوران منطقه به حساب می‌آیند.

با اهالی روستا‌های اطراف که هم صحبت می‌شویم همه از تاریخچه کهن روستای خوئین می‌گویند از اینکه بسیاری از ادوات ضروری و حتی وسایل مورد نیاز خانه نظیر قاشق‌های چوبی و ظروف را ازاین محل تهیه می‌کرده اند.
ارجمند ، مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری زنجان گفت : این روستا و گلابر و سفید کمر جزء ۳ روستای گردشگری شهرستان ایجرود استان زنجان به ثبت رسیده اند تا همه ساله پذیرای گردشگران باشند .

 استان زنجان هم اکنون 15 روستای گردشگری دارد .
زنجان  حدود ۹۰۰ روستای دارای سکنه دارد که بیشتر آن‌ها دارای تاریخچه پر از رمز و راز هستند.

 

شهر زیر زمینی در زنجان