از هر سه نفر بالغ، یک نفر مبتلا به فشارخون بالاست!

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز همدان،  پزشک فوق تخصص قلب و عروق گفت: فشار خون با گذشت زمان ممکن است منجر به بروز بیماری‌های کشنده‌ای مانند سکته مغزی، حمله قلبی و یا نارسایی قلبی شود.

دکتر عبادالله منافی افزود: فشارخون بالا (هیپرتانسیون) به عنوان یکی از شایع‌ترین و قابل اصلاح‌ترین عامل خطر ابتلا به بیماری قلبی و سکته مغزی است که با افزایش میانگین سنی و وزنی جمعیت، این نسبت افزایش می‌یابد.

وی با بیان اینکه فشارخون بالا می‌تواند سبب آسیب به قلب، رگ‌های خونی و در طولانی مدت سبب آسیب به کلیه‌ها شود،یادآور شد: یافته‌های اخیر نشان می‌دهند که فشارخون بالا حتی از آنچه در گذشته تصور می‌شد، خطر بزرگتری برای سلامتی محسوب می‌شود و  ۹۰ درصد افراد ۵۵ ساله غیرمبتلا به فشارخون بالا در باقیمانده طول عمر خود، به بیماری فشارخون بالا مبتلا می‌شوند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: شواهد اخیر نشان دهنده آسیب سرخرگ‌ها در فشارخونی است که پزشکان آن را طبیعی تلقی می‌کنند که این آسیب سبب بروز بیماری قلبی، سکته مغزی و سایر بیماری‌ها می‌شود، به طور کلی بدون درنظر گرفتن سایر عوامل خطر مانند کلسترول بالای خون یا اضافه وزن، با افزایش فشارخون احتمال ایجاد بیماری قلبی و سکته مغزی نیز افزایش می‌یابد.

او از بی اطلاعی نسبت به بیماری در یک سوم افراد مبتلا به فشارخون بالا خبر داد و افزود: فشارخون بالا (هیپرتانسیون) قاتل خاموش نیز نامیده می‌شود چراکه به خودی خود علامت بالینی ندارد، اما با گذشت زمان ممکن است منجر به بروز بیماری‌های کشنده‌ای مانند سکته مغزی، حمله قلبی و یا نارسایی قلبی شود.

فشارخون چیست؟
وی به برخی از افرادی که با وجود اطلاع از فشارخون بالای خود، این بیماری را به خوبی کنترل نمی‌کنند، اشاره و خاطرنشان کرد: با ورود خون به داخل سرخرگ‌ها در اثر پمپاژ قلب، فشاری به دیواره سرخرگ‌ها وارد می‌شود که این نیروی فشاری «فشارخون» نامیده می‌شود و در طول شبانه روز در اثر برخی عوامل مانند ورزش، کافئین، دارو‌ها یا شرایط استرس زا افزایش می‌یابد سپس به سطح طبیعی باز می گردد.

دکتر منافی یادآور شد: اگر فشارخون در رگ‌ها به طور دائمی از سطوح سالم بالاتر باشد، قلب مجبور می‌شود برای پمپاژ خون به تمامی بدن، فعالیت خود را بیشتر کند که ممکن است سبب آسیب به قلب و رگ‌ها شود.

وی درباره دو عاملی هم که در میزان فشارخون اثرگذارند، گفت: نیرویی که قلب توسط آن منقبض می‌شود و مقاومت سرخرگ‌های بزرگ و سرخرگ‌های کوچک (سرخرگچه ها) در مقابل جریان خون، دو عامل اثرگذار بر فشارخون هستند.

منافی ادامه داد: سرخرگچه‌های سالم دارای دیواره عضلانی بوده و بسیار ارتجاعی هستند و هنگام پمپاژ خون به داخل آنها، به راحتی تحت کشش قرار می‌گیرند. زمانی که قلب، خون بیشتری را پمپاژ می‌کند مثلاً در هنگام ورزش، بسیاری از سرخرگچه‌ها گشاد می‌شوند تا خود را با افزایش جریان خون مطابقت دهند.

سرخرگ‌های بیمار؛ عامل ایجاد فشارخون بالا
فوق تخصص قلب و عروق با بیان اینکه سرخرگ‌های سالم کاملاً گشاد بوده و فاقد هر گونه انسداد یا رسوب هستند، مطرح کرد: این سرخرگ‌ها اجازه جریان آزادانه خون را می‌دهند، اما سرخرگ‌های بیمار با از دست دادن خاصیت ارتجاعی و کش سانی خود، سبب ایجاد فشارخون بالا می‌شوند.

وی در ادامه به اندازه گیری فشارخون پرداخت و گفت: ممکن است به طور طبیعی در هر بار اندازه گیری، فشارخون بالا و پایین برود و مقدار آن حتی در حالت استراحت فرد، تغییر کند. هنگام انقباض بطن ها، حداکثر فشارخون وجود دارد (فشارخون سیستولی) و پس از پایان انقباض به پایین‌ترین سطح خود می‌رسد (فشارخون دیاستولی)، پس باید فشارخون را در هر دو مرحله یعنی سیستول و دیاستول، اندازه گیری کرد.

این فوق تخصص قلب تأکید کرد: در صورت ابتلا به فشارخون بالا پزشک ممکن است شما را تشویق به کنترل فشارخون در منزل به کمک فشارسنج کند. اندازه گیری فشارخون در منزل به ویژه در زمان تجویز دارو‌های جدید ضدفشار خون یا تغییر دوز دارو مهم است.

به یاد داشته باشیم در دستگاه فشارسنج، فشارخون ستون جیوه موجود در دستگاه را بالا می‌برد و در نتیجه، فشارخون شما به میلی متر جیوه بیان می‌شود. فشارخون سیتسولیک (به هنگام انقباض قلب) در بالا و فشار خون دیاستولیک (در هنگام استراحت قلب) در پایین نوشته می‌شود.

بزرگسالان سالم حداقل دو سال یک بار فشارخون خود را اندازه گیری کنند
این فوق تخصص قلب ادامه داد: فشارخون کمتر از ۱۲۰ روی ۸۰ در افراد بالغ طبیعی است، به طور کلی بزرگسالان سالم باید حداقل دو سال یک بار فشارخون خودرا اندازه گیری کنند البته باید توجه داشت اندازه گیری فشارخون توسط دستگاه‌هایی که در مراکز تجاری یا داروخانه‌ها نصب شدند، به علت عدم ارزیابی مداوم یا خروج از تنظیم با گذشت زمان قابل اطمینان نیستند و نباید به آن‌ها اکتفا کرد.

وی توصیه کرد: ۳۰ دقیقه پیش از اندازه گیری فشارخون، قهوه یا چای نخورید و سیگار نکشید، کافئین موجود در چای، قهوه و نیکوتین موجود در سیگار، سبب افزایش موقت فشارخون می‌شود همچنین ۵ دقیقه قبل از اندازه گیری فشارخون به مطب پزشک بروید و آرام بنشینید تا احساس عجله نداشته باشید و لباس آستین کوتاه بپوشید.

ضخیم، باریک یا تخریب شدن رگ‌ها در چشم نشان دهنده فشارخون بالا است
این فوق تخصص قلب ادامه داد: با استفاده از افتالموسکوپ، رگ‌های ته چشم انسان به عنوان تنها محل مشاهده رگ‌های خونی به طور مستقیم، از لحاظ آسیب توسط پزشک مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و ضخیم، باریک یا تخریب شدن رگ‌ها در چشم نشان دهنده فشارخون بالاست.

وی بررسی‌هایی مانند انجام آزمایش یا عکسبرداری در این مرحله توسط پزشک را ضروری دانست و گفت: این آزمایشات به منظور بررسی علل فشارخون بالا از جمله علت زمینه‌ای یا آسیب اندام‌های داخلی است همچنین ممکن است اندازه و وضعیت قلب و ریه‌های بیمار توسط عکس ساده از قفسه سینه، توسط پزشک ارزیابی شود.

منافی به عوامل افزایش دهنده ابتلا به فشارخون بالا اشاره و خاطرنشان کرد: ۹۰ تا ۹۵ درصد افراد مبتلا به فشارخون بالا، مبتلا به نوعی از هیپرتانسیون تحت عنوان نوع اولیه یا ضروری هستند، بدان معنا که علت یا علل فشارخون بالا در این افراد مشخص نیست، در سایر افراد نیز فشارخون بالا ممکن است به علت وجود یک بیماری زمینه‌ای مانند اختلال رگ‌های خونی، بیماری کلیوی یا بیماری تیروئید باشد.