جزئیاتی از هدایت تحصیلی ـ شغلی سال ۱۴۰۰

به گزارش خبرنگار حوزه آموزش و پرورش گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما؛ هدایت تحصیلی فرآیندی است که طی آن با ارائه خدمات راهنمایی و مشاوره و براساس استعدادها، توانایی ها، علایق و ویژگی‌های شخصیتی، اولویت‌های ادامه تحصیل دانش آموزان در شاخه‌ها و رشته‌های تحصیلی تعیین می‌شود.

 

فرایند هدایت تحصیلی در طول سال در جریان است، اما مرحله اجرایی و دریافت برگه‌های هدایت تحصیلی معمولا پس از اتمام امتحانات و در زمان ثبت نام مدارس انجام می‌شود.

 

آشنایی اولیا و دانش آموزان پایه نهم با فرآیند هدایت تحصیلی و شغلی به عنوان یکی از مهم‌ترین اولویت‌ها در تحقق اهداف برنامه‌های توسعه متوازن بین شاخه‌ای و بین رشته‌ای محسوب می‌شود.

 

در همین زمینه اخیرا اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران اقدام به تهیه کتابچه راهنمای الکترونیک هدایت تحصیلی – شغلی ۱۴۰۰ و همچنین راهنمای ثبت نام پایه دهم ویژه دبیرستان‌های دوره دوم متوسطه و هنرستان‌های فنی، حرفه‌ای و کاردانش در مناطق نوزده گانه تهران کرده است که می‌توانید از طریق کلیک بر روی این لینک به این کتابچه‌ها دسترسی داشته باشید.

 

 در ادامه به منظور آشنایی با فرایند هدایت تحصیلی مروری بر برخی نکات مهم خواهیم داشت.

 

اهداف هدایت تحصیلی براساس ماده ۲ آیین نامه هدایت تحصیلی شغلی شامل موارد زیر است:

 

۱- شناسایی و شناساندن استعداد، توانایی، علاقه و ویژگی‌های شخصیتی دانش آموزان

 

۲- کمک به انتخاب آگاهانه رشته تحصیلی و مسیر آینده شغلی و حرفه‌ای دانش آموزان

 

۳- کمک به هدایت متوازن دانش آموزان به شاخه‌ها و رشته‌های تحصیلی، براساس سیاست‌های توسعه‌ای کشور

 

اکنون که نظام آموزش و پرورش با اجرای سند تحول بنیادین وارد مرحله نوینی از وظایف و مأموریت‌های محوله گشته، بازاندیشی و تقویت جایگاه و نظام راهنمایی و مشاوره و هدایت تحصیلی شغلی دانش آموزان امری ضروری به نظر می‌رسد. 

 

 اهمیت این موضوع در اهداف عملیاتی ۱، ۵ و ۲۱ از سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مورد تاکید قرار گرفته است:

 

- گسترش و تنوع دادن به حرف و مهارت‌های مورد نیاز جامعه و تعلیم متناسب و برنامه ریزی شده آن در همه دوره‌های تحصیلی و برای همه دانش آموزان

 

- طراحی و تدوین برنامه تعلیم و تربیت انعطاف پذیر، متناسب با ویژگی‌های شخصیتی و محیطی استعداد‌های گوناگون دانش آموزان به منظور شکوفایی استعداد‌های خاص و افزایش کارآمدی و مفید بودن آن‌ها

 

- طراحی و استقرار نظام جامع هدایت تحصیلی و استعدادیابی به منظور هدایت دانش آموزان به سوی رشته‌ها و حرف و مهارت‌های مورد نیاز حال و آینده کشور متناسب با استعدادها، علاقه مندی و توانایی‌های آنان

 

-استقرار نظام راهنمایی و مشاوره تربیتی مبتنی بر مبانی اسلامی و افزایش نقش معلمان در این زمینه و به کارگیری مشاوران متخصص برای ایفای وظایف تخصصی در تمام پایه‌های تحصیلی، همه مؤید نگاه فرآیندی به مقوله‌ی هدایت تحصیلی-شغلی دانش آموزان

 

لذا با استناد به مصوبه جلسه ۶۶۶ شورای عالی آموزش و پرورش مورخ ۳ آبان ۱۳۸۰ اجرای مواد ۹۶ و ۱۰۸ هدایت دانش آموز به مناسب‌ترین شاخه یارشته تحصیلی، براساس استعداد و علاقه وی و به تناسب امکانات و نیاز‌های کشور با ملاک‌های هدایت تحصیلی شامل سوابق تحصیلی (نمرات) و اجرای آزمون‌های مشاوره‌ای توانایی و رغبت امری ضروری بوده و اعتقاد بر آن است که نتیجه فرآیند هدایت تحصیلی باید به طراحی مسیر زندگی دانش آموزان با انتخابی آگاهانه و آزادانه با توجه به تفاوت‌های فردی به ویژه رغبت، توانایی و شخصیت آنان منجر شود.

 

 

آیا می‌دانید عملکرد تحصیلی ۳۵ امتیاز دارد؟

 

الف: کسب حدنصاب (کف) نمرات دروس تخصصی پایانی نوبت دوم (خردادماه)

 

- کسب حداقل میانگین دروس تخصصی در پایه هفتم و هشتم با ضریب ۱ و نهم با ضریب ۳

 

ب: تأثیر تمامی نمرات دوره متوسطه اول با ضرایب اختصاصی هریک در: زمینه‌های (صنعت، خدمات، کشاورزی، هنر) و رشته‌های (ادبیات و علوم انسانی، علوم ومعارف اسلامی، علوم تجربی، ریاضی فیزیک) براساس نمرات پایانی نوبت دوم (خرداد ماه) پایه‌های هفتم، هشتم و نهم نکته: دروسی که فاقد نمره پایانی است، نمره سالانه ملاک عمل است.

 

ملاک‌ها و عوامل هدایت تحصیلی - نظر دانش آموز: ۱۰ امتیاز

 

مشورت با مشاور و کسب آگاهی‌های لازم نسبت به هریک از:

 

شاخه‌ها (نظری، فنی وحرفه‌ای و کاردانش)

 

زمینه‌ها (صنعت، خدمات، کشاورزی و هنر)

 

رشته‌ها (ریاضی فیزیک، علوم تجربی، ادبیات و علوم انسانی، علوم ومعارف اسلامی)

 

** در صورت تغییر ضوابط و ملاک‌های هدایت تحصیلی اطلاع رسانی صورت خواهد گرفت.

 

حدنصاب نمرات برای ورود به شاخه نظری

 

حدنصاب نمرات برای ورود به شاخه فنی و حرفه‌ای 

 

حدنصاب نمرات برای ورود به شاخه کاردانش 

 

هدایت تحصیلی مدارس خاص و غیردولتی

 

برای همه دانش آموزان مدارس استعداد‌های درخشان، نمونه دولتی، شاهد و غیردولتی همانند سایر دانش آموزان نمون برگ هدایت تحصیلی صادر خواهد شد.

 

دانش آموز موظف است هنگام ثبت نام در مدرسه مقصد، نمون برگ هدایت تحصیلی را ارائه دهد. ثبت نام دانش آموز در هریک از شاخه‌ها و رشته‌ها منوط به کسب شرایط شاخه - رشته در نمون برگ هدایت تحصیلی است.

 

آزمون‌های مشاوره‌ای

 

هدف از شناسایی توانایی و رغبت دانش آموزان کشف توانایی و رغبت‌ها یعنی تشکیل دادن یک تصویر روشن، واقع بینانه و با ثبات از توانایی و رغبت‌ها است. یکی از شاه کلید‌های موفقیت در تصمیم گیری برای آینده تحصیلی و شغلی کشف همین توانایی و رغبت‌ها است.

 

چگونه آزمون دهیم؟ آزمون رغبت شامل ۳۱۹ سؤال است و علاقه مندی‌ها را می‌سنجد. آزمون توانایی شامل ۲۵۵ سؤال است و توانمندی‌ها را می‌سنجد.

 

آزمون سنجش توانایی‌ها

 

 آزمون مشاوره‌ای توانایی و تفاوت دانش آموزان: توانایی‌ها اشاره دارند به ظرفیت‌های فیزیکی و ذهنی (آموخته شده یا ذاتی) برای انجام وظیفه و یا کارمشخص و سنجش توانایی‌ها به اندازه گیری مجموعه‌ای از وظایف برای سهولت انجام یک وظیفه توسط هر فرد اطلاق می‌شود.

سنجش توانایی نمایش نقاط قوت و ضعف فرد در توانایی‌های خاص و آنچه فرد می‌تواند اکنون انجام دهد یا در آینده مستعد انجام آن خواهد بود.

 

هر توانایی مجموعه‌ای از چند مهارت است. مثل: توانایی ریاضیات شامل شماری از مهارت‌ها از جمله: محاسبات ریاضیات، مهارت استدلال، و...

 

آزمون سنجش رغبت‌ها

 

آزمون مشاوره‌ای رغبت و تفاوت دانش آموزان به سنجش ویژگی‌هایی مربوط است که هر دانش آموز را از سایر دانش آموزان متمایز می‌کند. 

 

الف: ویژگی‌هایی با الگوی بسیار بی ثبات، برای مثال: احساس یا افکاری که فرد در لحظه‌ای خاص دارد. مانند: اندوه بعد از ناکامی

 

ب: ویژگی‌هایی با الگوی نسبتا باثبات تر، برای مثال: هوش، استعداد، توانایی

 

یک فرد باهوش ممکن است به علت اضطراب نتواند در یک امتحان به خوبی مسائل ریاضی را حل کند، اما در هر حال او هنوز هم یک فرد باهوش خواهد بود. رغبت‌های شغلی بهترین معرف شخصیت شغلی واقعی افراد محسوب می‌شوند.