وظایف و اختیارات رئیس جمهور: بافت‌های ناکارآمد شهری و جایگاه رئیس جمهور

مجموعه بافت‌های ناکارآمد شهری شامل محلات دارای بافت فرسوده میانی و سکونت گاه‌های غیر رسمی، محدوده‌های تاریخی نیازمند احیا، بهسازی و نوسازی، پهنه‌های شهری با پیشیه روستایی و پهنه‌های دارای کاربری ناسازگار با کاربری شهری است.

مستندات
در حال حاضر، ۲۰ میلیون نفر یعنی حدود یک چهارم از مردم کشورمان در بافت فرسوده، سکونت گاه‌های غیررسمی، ناکارآمد و تاریخی زندگی می‌کنند و بیش از ۱۴۸ هزار هکتار بافت فرسوده، سکونت گاه غیر رسمی و ناکارآمد در کشور وجود دارد. همچنین حدود ۱۵ هزار هکتار از محدوده‌های ناکارآمد شهری در استان تهران و بیش از ۴ و نیم میلیون نفر جمعیت ساکن در این محدوده‌ها هستند. به عبارت دیگر ۱۱ درصد مساحت بافت فرسوده کل کشور در تهران است و ۲۴ درصد جمعیت شهرنشین بافت ناکارآمد در تهران ساکن هستند.

جمعیت ساکن در این مناطق از مشکلات و آسیب‌های اجتماعی اقتصادی گوناگونی در رنجند و رفع محرومیت و کاهش فقر، بی‌عدالتی، آسیب‌های اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی در این‌گونه سکونت گاه‌ها از اهمیت بسیاری برخوردار است.

ساماندهی سکونت گاه‌های غیررسمی و سازه‌های ناپایدار در کشور مسئله‌ای چند وجهی و فرابخشی و نیازمند طراحی، برنامه ریزی، تخصیص و تامین بودجه مورد نیاز و پیگیری و نظارت و هماهنگی دستگاه‌های مختلف در سطوح کلان تا خرد مدیریت‌های اجرایی است.

رئیس جمهور بنا به اصل ۱۱۳ قانون اساسی، بالاترین مقام رسمی کشور (پس از مقام رهبری) است و طبق اصل ۱۲۶ نیز رئیس‏ جمهور مسئولیت‏ امور برنامه‏ و بودجه‏ را مستقیما بر عهده‏ دارد. همچنین جایگاه رئیس جمهور به عنوان رئیس بسیاری از شورا‌های عالی و نهاد‌ها و ستاد‌های ملی مرتبط با این موضوع از جمله ستاد ملی بازآفرینی پایدار محدوده‌ها و محله‌های هدف برنامه‌های احیا بهسازی و نوسازی شهری، شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری، شورای عالی پیشگیری از تخریب و تصرف اراضی و منابع طبیعی، شورای عالی تامین اجتماعی و ... که مستقیم و غیر مستقیم با موضوع حاشیه نشینی و بافت‌های ناکارآمد سروکار دارد، از جمله مواردی است که حاکی از اهمیت جایگاه رئیس جمهور و نقش بسیار تعیین کننده آن در ساماندهی سکونت گاه‌های غیر رسمی و محلات ناکارآمد و مرتفع نمودن مسائل و مشکلات ساکنان این مناطق دارد که حدود یک چهارم جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند.

پژوهشگر: فریفته هدایتی