آبی که در سنندج صرف آبیاری سبزه‌ها می‌شود

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز کردستان، امسال خشکسالی هم دست به دست گرما داد تا شهروندان کردستانی از اواخر خرداد روز‌های سوزان تابستانی را تجربه کنند.

بی آبی این روز‌ها و م بارانی بهار در ۵۰ سال گذشته سابقه نداشته است، روز‌های گرم و سوزان که امسال زودتر از موعد به کردستان رسیده و هُرم حرارت آن، همه را بی تاب کرده است.

زنگ خطر کم آبی در استان به صدا در آمده و کردستان که روزی به عنوان استان پرآب کشور شناخته می‌شد حالا دارد با بی آبی دست و پنجه نرم می‌کند.

تمام این‌ها در حالی است که مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کردستان می‌گوید: سرانه مصرف آب شرب روزانه مشترکان کردستانی ۲۵ لیتر بالاتر از استاندارد کشور (۱۷۰ لیتر) است.

علیرضا تخت‌شاهی افزوده در حال حاضر سرانه مصرف آب شرب روزانه مشترکان این استان، ۱۹۵ لیتر بوده که بالاتر از استاندارد کشور است.

وی با بیان اینکه البته سرانه مصرف آب شرب مردم در ایران بالاتر از استاندارد مورد نظر است، گفت: با توجه به تغییرات اقلیمی، وقوع خشکسالی و کمبود بارندگی در سال جاری، نیاز است مردم آب را بهینه مصرف کنند.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کردستان به افزایش ۱۸ درصدی مصرف آب در سال جاری نسبت به مدت مشابه پارسال اشاره و اضافه کرد: برخی شهروندان نسبت به مصرف بهینه آب توجه ندارند، به گونه‌ای که کوچه و معابر عمومی را با آب شرب شسشتو می‌دهند.

تخت‌شاهی یادآور شد: با توجه به در پیش بودن تابستان، استفاده از کولر‌های آبی به جای گازی، کاهش زمان استحمام و بکارگیری سردوش‌های کاهنده مصرف و عدم باز گذاشتن شیر آب در هنگام مسواک زدن، از جمله راهکار‌های ساده و کاربردی برای مدیریت مصرف آب است.

وی ادامه داد: از آنجاییکه ۳۰ درصد مصارف خانگی آب مربوط به استحمام است، استفاده از سردوش‌های کاهنده و کاهش زمان استحمام، می‌تواند ماهانه حدود چهار هزار لیتر مصرف آب خانواده‌ها را کاهش دهد.

آبی که هدر می‌رود.

اما ماجرا تنها متوجه شهروندان نیست و درصد بالایی از فضای سبز شهری سنندج با آب شرب آبیاری می‌شود که این موضوع از لحاظ اقلیمی و شرایط اقتصادی کنونی توجیهی ندارد و هدر دادن این مایه حیاتی است.

همه ما در کشوری با شرایط آب و هوایی خشک و نیمه خشک زندگی می‌کنیم و با توجه به خشکسالی‌های متعدد سال‌های گذشته، مصرف بی‌رویه آب در بخش‌های مختلف و کاهش منابع آبی بویژه زیرزمینی، وضعیت به گونه‌ای است که از هر قطره آب شیرین و شرب هم نباید به سادگی گذشت.

هر ساله در فصول مختلف بویژه تابستان به مردم توصیه می‌شود آب را بهینه مصرف و از هدر دادن این مایع حیات‌بخش پرهیز کنند در حالیکه برخی دستگاه‌ها مانند شهرداری، روزانه در حجم‌های نسبتا زیاد از آب تصفیه شده و شرب شهری برای آبیاری فضای سبز استفاده می‌کنند.

اگر چه فضای سبز در پاکیزگی و تلطیف هوا و ایجاد نشاط و شادابی مردم و زیباسازی محیط شهری مهم و اثرگذار است، اما اینکه آب شرب را براحتی و در حجم زیاد برای آبیاری هدر دهیم در شرایط کنونی ظلم به منابع آبی و نسل آینده است چرا که با توجه به تغییرات اقلیمی در آینده نه چندان دور، تامین آب شرب اصلی‌ترین دغدغه هر کشوری از جمله ایران خواهد بود.

براساس آمار دریافتی از شرکت آب و فاضلاب کردستان، از ۲۷۸ هکتار فضای سبز موجود در سنندج، ۱۵۸ هکتار آن (معادل ۵۶.۸ درصد) با آب شرب شهری آبیاری و سیراب می‌شود که با اندکی تامل، می‌توان به بالا بودن رقم آن پی برد، این در حالی است که برخی ساکنان مناطق منفصل شهری سنندج از جمله قسمتی از نایسر (بدلیل ساخت و ساز زیاد و غیرمجاز) با کمبود آب مواجه هستند.

در حال حاضر ۳۸۳ هزار و ۱۳۷ مشترک در کردستان از خدمات شرکت آب و فاضلاب بهره‌مند هستند که ۱۷۰ هزار مشترک آن مربوط به سنندج است.

آبیاری نیمی از فضای سبز با آب شهری

از مجموع ۲۷۸ هکتار فضای سبز در سنندج، ۱۵۸ هکتار آن (۳۲۲ نقطه) با آب شرب آبیاری می‌شود که باعث هدر رفتن حجم زیادی آب می‌شود.

مصرف سالانه آب شرب برای آبیاری فضای سبز سنندج ۵.۶ میلیون مترمکعب است و روزانه ۳۰۰ لیتر در ثانیه آب در اختیار شهرداری برای آبیاری فضای سبز قرار می‌گیرد.

در صورتی که شهرداری سنندج با همین روال به آبیاری فضای سبز ادامه دهد در سال ۱۴۱۰ مصرف سالیانه آب شرب برای این بخش به هفت میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت که رقم بزرگی است بنابراین چاره‌ای اساسی برای این موضوع باید اندیشیده شود.

اما مسوولان شهرداری از اجرای مطالعات برای شناسایی چشمه‌ها و قنات‌های این شهر و جایگزینی منابع آبی جدید مورد نیاز پارک‌ها و فضای سبز به جای آب شرب از ۲ سال گذشته خبر می‌دهند که جمع‌آوری آب چشمه‌های خیابان آبیدر، عمارت خسروآباد و چشمه مسجد قرادیان از جمله این طرح‌هاست.

با استفاده از ظرفیت چشمه و قنات‌های شناسایی شده این شهر، ۳۰ تا ۴۰ درصد آب شرب را از مدار آبیاری فضای سبز خارج کرد.

شهردار سنندج با اشاره به اینکه این شهر از لحاظ داشتن سرانه فضای سبز به استاندارد نرسیده است، اضافه کرد: در مدت سه سال گذشته ۲ مترمربع سرانه فضای سبز سنندج ارتقا یافته، اما هنوز تا استاندارد آن که حدود هشت مترمربع است فاصله زیادی داریم.

حشمت‌الله صیدی با بیان اینکه فضای سبز احداثی جدید بدون استفاده از آب شرب آبیاری می‌شود، افزود: مطالعات اولیه و شناسایی چشمه‌ها و قنوات سنندج در دست اجرا قرار گرفته تا ضمن استفاده از این منابع آبی برای فضای سبز، مانع از ورود این آب‌ها به شبکه فاضلاب شد.

وی با اشاره به اینکه برنامه‌ای ۲۰ ساله برای انجام این کار در نظر گرفته شده است، یادآور شد: قرار است تا افق ۱۴۲۰ این طرح اجرا شود و سرانه فضای سبز سنندج به ۱۵ مترمربع ارتقا یابد.

شهردار سنندج با بیان اینکه برای اولین بار از پساب تصفیه‌خانه آب سنندج برای آبیاری فضای سبز استفاده می‌کنیم، اظهار داشت: طبق برنامه‌ریزی صورت گرفته و از طریق همین پساب تصفیه‌خانه قسمت‌های شمال و شمال شرق سنندج فضای سبز ایجاد و آبیاری خواهد شد، ضمن اینکه برای آبیاری محوطه دانشگاه کردستان و بخشی از شهرک بهاران، با استفاده از پمپاژ آب رودخانه قشلاق، برنامه ریزی شده است.

آمادگی شرکت آب منطقه‌ای برای واگذاری آب خام به شهرداری

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان هم از آمادگی این شرکت برای تامین آب خام مورد نیاز فضای سبز سنندج با هدف حذف آب شرب از این چرخه خبر داد و گفت: امروزه با جدی‌تر شدن مسائل مرتبط با خشکسالی و کمبود منابع آب قابل استحصال، استفاده از منابع آب (شهری) برای فضای سبز به هیچ عنوان دارای توجیه نیست و اولویت همچنان باید تامین آب شرب مردم استان باشد.

آرش آریانژاد با اشاره به اینکه میزان مصرف آب شرب سنندج بطور متوسط یک هزار و ۸۰۰ لیتر بر ثانیه است، یادآور شد: حدود یک ششم از این میزان صرف آبیاری فضای سبز و پارک‌ها می‌شود که این رقم بسیار قابل توجه است و باید اقدامی مهم برای کنار گذاشتن این رویه انجام داد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان افزود: شهرداری سنندج مطالعاتی را در خصوص تامین آب فضای سبز از طریق منابع آب موجود سطح شهر (چشمه‌ها و قنوات) و همچنین آب خام در دست اجرا دارد که امیدواریم با اجرایی شدن آن شاهد توسعه سرانه فضای سبز و کاهش وابستگی به منابع آب شرب در این حوزه باشیم.

راهکار‌ها

در شرایطی که با کمبود آب در برخی مناطق کشور حتی کردستان مواجه هستیم، سیراب کردن فضای سبز با آب شرب (که تولید آن هزینه بردار است)، توجیه علمی و اقتصادی ندارد، بنابراین وظیفه شهرداری است که ضمن کمک گرفتن از شرکت‌های آبفا و آب منطقه‌ای به سمت استفاده از پساب فاضلاب یا ظرفیت قنات، چاه و چشمه و کاشت گونه‌های گیاهی مقاوم و کم‌آب‌بر برای آبیاری فضا‌های سبز خود گام بردارد.