نوآوری مهندسان خراسانی در استفاده از معادن کم عیار

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما،مرکز خراسان رضوی ، ایران از کشور غنی و برخوردار از معادن مختلف است و در سالهای اخیرموفق شده است با پر عیار سازی معادن کم عیار به توسعه پایدار در این زمینه دست یابد .

کاهش ذخایر معدنی با عیار بالا، موجب شده است، معادن با عیار بسیار پایین نیز مورد استفاده قرار گیرند، چرا که با پیشرفت تکنولوژی می‌توان از معادن متروکه یا معادنی که در گذشته با تکنولوژی قدیمی توان پرعیارسازی امروزه را نداشته‌اند نیز بهره‌برداری و روی معادنی که رها شده‌اند، سرمایه‌گذاری کرد.

• استفاده از توان بومی

در این میان مهندسان ایرانی کارخانه فروکروم جغتای در خراسان رضوی  با استفاده از توان بومی خود در استفاده از معادن کم عیار موجب افزایش ظرفیت اسمی تولید این کارخانه شده اند.

مدیر معدن گَفت جغتای در اینباره می گوید: در سالهای گذشته برداشت از معادن پر عیار منطقه کاهش یافته است و ما برای اینکه روند کار برداشت و استخراج متوقف نشود، تصمیم گرفتیم از معادن کم عیار که عیار آن کمتر از 30 درصد است بهره برداری و استخراج کنیم .

معادنی که بخاطر عیار پایین ، برداشت آن توجیه اقتصادی ندارد و به حال خود رها شده بود .

امین نصیر زاده می افزاید: با راه اندازی کارخانه فرآوری سنگ کرومیت موفق شدیم مواد کم عیار حدود 20 درصد را پس از فراوری با دستگاه های نوین به عیار 48 درصد برسانیم و آنرا به صورت پودر به کارخانه فروکرم جغتای تحویل دهیم تا مورد استفاده قرار گیرد .

وی می گوید: ما برای برداشت کروم مجبور به حمل و برداشت باطله های بی ارزش هستیم به طوریکه نسبت برداشت یک تن کروم به باطله های بی ارزش حدود 150 تن است

• افزایش اشتغال با احیاء معادن

مدیر معدن گَفت جغتای دراینباره می گوید: در نظر داریم با توجه به حجم معادن و پیشکارهای کم عیار منطقه دو تا 3 کارخانه فرآوری دیگر در منطقه راه اندازی کنیم تا کار تبدیل مواد کم عیار به پر عیار شتاب بیشتری بگیرد و افزون بر احیاء معادن منطقه، نیروی انسانی بیشتری مشغول بکار شوند .

مدیر تولید کارخانه فروکروم جغتای نیز در توضیح بیشتردرباره پرعیار سازی مواد معدنی می گوید: پودر کرومیت فراوری شده راهی کارخانه فروکرم جغتای می شود تا پس از ترکیب با چسب و پرس و فراوری در واحد  بریکت سازی به صورت کلوخه دربیاید و آماده حمل برای ذوب و تبدیل به فروکروم شود .

سلطانی می افزاید: با راه اندازی خط بریکت سازی از سال 95 تاکنون، سالانه 35 هزار تن خاک مرجوعی کرومیت به بریکت تبدیل و افزون بر ارزش افزوده بالا، موجب فعالیت مجدد معادن کم عیار منطقه  شده است.

 ماده معدنی کرومیت به سبب کاربردهای فراوانی که در صنعت به ویژه فولادسازی آن هم از نوع ضد زنگ دارد، از بازار مناسبی برخوردار است.

• بهترین معادن کرومیت در ارتفاعات جغتای

براساس آخرین آمار ، ایران ۹۶ معدن کرومیت دارد که از این تعداد ۷۶ معدن فعال است و سالانه ۳۷۵هزار تن کرومیت از آنها استخراج می شود.

 ارتفاعات غربی جغتای در شمال غرب خراسان رضوی یکی از بهترین و پرعیار ترین معادن کرومیت ایران را دارد و در این بین استخراج کرومیت از معدن گَفت جغتای از حدود شصت سال پیش انجام می شود .

وجود معادن ارزشمند کرومیت درجغتای موجب شده است، وزارت صنایع و معادن، بزرگترین کارخانه فروکروم شرق کشور را با ظرفیت اسمی25 هزار تن فروکروم در این شهرستان راه اندازی کند.

•  مهندسان ایرانی موفق تر از هندی ها

مدیر معدن گَفت جغتای  می گوید: هندی ها در کنار ترک ها از بزرگترین دارندگان معادن کرومیت و از صادر کنندگان عمده جهان محسوب می شوند این موقعیت هندی ها در فلز کرومیت سبب شد در دهه 80 یک شرکت معتبر هندی برای شناسایی، اکتشاف و برداشت به منطقه جغتای بیاید، اما موفقیت چندانی بدست نیاورد و کار به یک شرکت ایرانی سپرده شد .

معاون اداری مالی کارخانه فروکروم جغتای نیز می گوید: با راه اندازی خط بریکت سازی و همچنین فرآوری مجدد سرباره های کرومیت پس از ذوب، روند تولید در این کارخانه افزایش چشمگیری یافته است.

خسروجردی  می افزاید: ما با این میزان تولید، نیاز صنایع متالوژی و کارخانه ها فولاد سازی کشور را به فروکروم تامین کرده ایم .

وی می گوید: به سبب کیفیت خوب محصول تولیدی کارخانه فروکروم جغتای، سالانه16 هزار تن فروکروم به خارج از کشور به خصوص کشورهای اروپایی  صادر می شود که از این محل 24 میلیون دلار ارزآوری نصیب کشور شده است .

• جلوگیری از خام فروشی

معاون اداری مالی کارخانه فروکروم جغتای ادامه می دهد: افزون بر استفاده از کرومیت معادن منطقه و سبزوار از استان های کرمان ، فارس و خراسان جنوبی نیزکرومیت وارد می کنیم که این یعنی جلوگیری از خام فروشی یک سوم کرومیت تولیدی کشور به آنسوی مرزها آنهم با قیمت پایین .

معاون معدنی وزارت صمت نیز می گوید: اولویت وزارت صمت جلوگیری از خام فروشی معادن فلزی و غیر فلزی است و خوشبختانه در چند محصول  همچون فولاد این مهم محقق شده است .

کشاورز، حمایت از فراوری مواد معدنی را از اولویت های وزارت صمت عنوان می کند و می افزاید: تکمیل زنجیره تولید فراوده های معدنی منجر به ارزش افزوده بالا می شود و افزون بر سود مناسب و جلوگیری از خام فروشی، زمینه اشتغال مناسب را نیز فراهم می کند.

وی همچنین برای همکاری و مساعدت و کمک های مالی  درزمینه فرآوری مواد معدنی اعلام آمادگی می کند.

سرپرست معاونت امور صنایع و معادن سازمان صمت خراسان رضوی نیز دراینباره می گوید: مدتی است امکان فرآوری کرومیت در کشور وجود دارد و ظرفیت خوبی در منطقه جغتای با نام شرکت فرو کروم جغتای ایجادشده است محمد توکلی می افزاید: شرکت فروکروم جغتای بخشی از تولیدات کرومیت کشور را خریداری‌ و پس از تبدیل شدن به فروکروم صادر می‌ کند، که این موضوع جلوی خام فروشی این ماده معدنی را گرفته است.

• حمایت از شرکت‌های خلاق در حوزه معدن

معاون امور معادن طرح توسعه فناوری‌های معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نیز می گوید: زمینه برای ورود شرکت‌های خلاق به حوزه تولید و خدمات فناورانه معدنی فراهم شده است.

 داود حبیبی کیا ادامه می دهد: حمایت از شرکت‌های خلاق در حوزه معدن، زمینه را برای ورود خدمات نوآورانه به این حوزه ایجاد می‌کند و به همین سبب ، در قالب فراخوانی دائمی از ایده‌های نو درحوزه معدن استقبال می‌ شود.

باتوجه به اینکه فرآوری معادن کم عیار می تواند به تداوم تولید و استفاده بهینه از معادن کمک بزرگی کند، چندی پیش نیز بزرگترین کارخانه فرآوری کرومیت خراسان رضوی از معادن کم عیار در منطقه دهنه سنگ کلیدر سبزوار به بهره برداری رسید.

 مدیر این کارخانه نیز ظرفیت تولید آن را 300 تن کرومیت پر عیار در ماه عنوان می کند و می افزاید: با توجه به کاهش معادن پر عیار کرومیت در نوار شمالی منطقه که از نیشابور آغاز وشمال سبزوار تا فرومد در استان سمنان را شامل می شود، تصمیم به ساخت کارخانه برای استفاده از معادن کم عیار کرومیت با هزینه 20 میلیارد تومان گرفتیم و خوشبختانه معادن منطقه جوابگوی 15 سال تولیداین کارخانه است .

مالداری با اشاره به اینکه مواد کم عیار در این کارخانه پس از فرآوری به عیار بالای 40 درصد می رسد می افزاید: با بهره برداران معادن کم عیار منطقه در خصوص استخراج مواد معدنی کم عیار و حمل و فرآوری آن صحبت کرده ایم تا ارزش افزوده مناسبی از این مسیر حاصل شود .

بی‌تردید، خام فروشی نقطه مقابل جهش تولید است و فرآوری بهترین راهبرد استفاده از مواد معدنی و ظرفیت عظیم اقتصادی است.

به گفته کارشناسان،  فرآوری محصولات معدنی می‌تواند در کنار افزایش ارزش افزوده بالا در بخش معدن، راهگشای اقتصاد و اشتغال پایدار باشد .

نویسنده وخبرنگار: محمود درقدمی

سردبیر: مریم یعقوبی