پایان فصل نخست کاوش در تپه‌کلای سوادکوه

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز مازندران، مدیر‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مازندران گفت: فصل نخست کاوش تپه‌کلای روستای ارفه‌ده سوادکوه با کشف نخستین آتشکده ساسانی و پسا ساسانی به اتمام رسید.

سیف‌الله فرزانه افزود: این کاوش با مجوز پژوهشکده باستان‌شناسی کشور و تأمین اعتبار از سوی اداره‌کل پایگاه‌های میراث‌فرهنگی کشور توسط کارشناسان پایگاه غار تاریخی اسپهبد خورشید به سرپرستی مهدی عابدینی عراقی در مدت دو ماه به انجام رسید.  

او با اشاره به کشف بقایای یک آتشکده دوره ساسانی و پسا ساسانی در این کاوش گفت: در اولین فصل کاوش که به مساحت ۱۰۰ مترمربع تخمین زده می‌شود، بخشی از فضای اصلی و آتشدان آتشکده، راه‌پله‌ها و ورودی‌های داخلی و خارجی، اتاق‌های جانبی، راهروی دور بنا و دیگر قسمت‌های آن کاوش شد.

فرزانه افزود: براساس شواهد و آثار به‌دست‌آمده، این بنا بار‌ها مورد مرمت و تعمیر قرار گرفته و تا قرن چهارم هجری مورداستفاده بوده و پس از آن متروک و به‌مرور تخریب شده است.  

مدیر‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مازندران با بیان اینکه به‌زودی با تهیه طرح مرمت اقدامات مرمتی جهت استحکام‌بخشی بقایای معماری این فصل کاوش آغاز می‌شود گفت: به‌منظور حفاظت فیزیکی نیز نقاط کاوش شده مسقف خواهد شد و اثر جهت بازدید گردشگران در اختیار شورای روستای ارفه‌ده قرار خواهد گرفت.

او افزود: کاوش کامل این اثر منحصربه‌فرد سه فصل کاری دیگر طول خواهد کشید که در صورت تأمین اعتبار به انجام خواهد رسید.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مازندران گفت: نتایج این فصل از کاوش در آتشکده روستای ارفه‌ده رضایت‌بخش بوده و به همین دلیل و پس از بازدید رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی از اثر، بخشی از اعتبار کاوش را پژوهشکده باستان‌شناسی از اعتبارات ملی بر عهده گرفته است.

فرزانه افزود:در متون تاریخی به چندین آتشکده در مازندران مانند آتشکده کوسان در بهشهر و یا مکان فعلی مسجد جامع ساری و آتشکده آمل اشاره شده است، ولی از این آثار مدرک و دلیلی دال بر کاربری آتشکده به دست نیامده است و یا اساساً چنین کاربری نداشته‌اند و فقط به این نام معروف بوده‌اند و در حقیقت آتشکده تپه کلای ارفه‌ده اولین آتشکده دوران ساسانی و پسا ساسانی است که در مازندران کشف شده و در فهرست بنا‌های مذهبی پیش از اسلام ایران ثبت شد.»

او گفت: این محوطه باستانی در دهه پنجاه و شصت توسط دکتر ستوده و آقای یزدان نورانی کوتنایی از اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مازندران بازدید و گزارش شده بود و جزو آثار حفاظتی شهرستان بوده است.