ژل رویال،زندگی در زندگی

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما مرکز گلستان، ز مثل زندگی: زندگی یعنی تلاش و کوشش برای تکامل و رشد و بالندگی بخصوص اگر فارغ التحصیل رشته‌ای درباره طبیعت در استان گلستان باشی و باظرفیت‌های تولید به صورت علمی آشنا باشی و بخواهی پس از ازدواج روی پای خود بایستی.
این‌ها شرح حال خانمی جوان از شهر کردکوی است که راه موفقیت را پیدا کرده و امسال توانسته رکورد تولید گران‌ترین ماده غذایی را در استان گلستان بدست آورد.
زمثل زنبور
ماندانا یوسفی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد فیزیولوژی دام که در دوران دانشگاه با زندگی زنبور و هم با ظرفیت‌های استان آشنا شده می‌خواهد روی پای خود بایستد.
خانم یوسفی می‌گوید: از سه سال پیش به همراه همسرم پرورش زنبور عسل را در گوشه‌ای از باغ پدرم آغاز کردم.
این خانم جوان ابتدا به تولید عسل فکر می‌کرد، اما با استفاده از دانش خود از ظرفیت‌های طبیعی و کشاورزی و باغی شهرستان کردکوی به پروش ماده شگفت انگیز زنبور روی آورد و توانست امسال با اختصاص ۱۰ کندو از ۴۰ کندوی خود به تولید ژل رویال امسال ۱۲ کیلوگرم ژل رویال تولید کند.

آقای علی حسینعلی همسر او که کارمند دولت است می‌گوید:، چون همسرم فارغ التحصیل رشته‌ای مرتبط با زنبور بود تصمیم گرفتم در تمام کار‌ها پا به چای او همکاری کنم و من هم به زنبور داری علاقمند شدم.
او می‌گوید بیشتر کار‌های فیزیکی مانند حمل و نقل و جابجای و کوچ زنبور‌ها با من است و بخش‌های تخصصی مانند پیوند تخم زنبور و برداشت ژل رویال را خودش می‌تواندا نجام دهد.
حسینعلی می‌افزاید: رکورد برداشت ژل رویال در کشور حدود یک و نیم کیلوگرم است و در استان گلستان از هر کندو حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم برداشت می‌شود که ما امسال توانستیم به رکورد کشوری نزدیک شویم.
البته خانم یوسفی به آسانی به این رکورد دست نیافته است او می‌گوید: در سه بار متوالی شکست خوردم، اما به شرکت در کلاس‌های آموزشی و پی گیری و تحقیق و مشاوره با استادان بزرگی همچون دکتر یگانه و مهندس کوهی توانستم ابتدا از دو کندو یک ونیم کیلوگر م و امسال از ده کندو ۱۲ کیلوگرم ژل رویال در کنار ۵۰۰ کیلو گرم عسل بدست آورم.
 مهندس کوهی نخستین کارشناس ایرانیست که در سال ۱۳۹۴ برای آموزش شیوه مدرن تولید ژل رویال به چین رفت و پس از بازگشت آموزش آن را در کشور آغاز کرد.
ز مثل زرنگی
این خانم جوان گران‌ترین ماده غذایی را تولید می‌کند و هرکیلوگرم آن را به صورت فله‌ای تا ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان و به صورت بسته بندی گرمی تا ۲۵ میلیون تومان می‌فروشد.
خانم یوسفی می‌گوید، امسال از تولید خود راضی است و قصد دارد برای سال آینده به تعداد کندو‌های خود بیافزید تا هم در آمد بیشتری کسب کند و هم چند جوان را در این حرفه مشغول کار کند.
ز مثل زیرکی
خانم یوسفی تنها به تولید ژل رویال وعسل اکتفا نکرده بلکه همزمان دو محصول دیگر زنبور را هم تولید می‌کند.
آقای حسینعلی می‌گوید: با توجه به ظرفیت شهد و گرده باغات و مزارع و جنگل در منطقه کردکوی، ما گرده گل و بره موم هم تولید کردیم تا با فروش آن بخشی از هزینه‌های خود را جبران کنیم.
خانم یوسفی می‌گوید: گرده گل همان پودر نرمی است که از پرچم گل‌ها تولید می‌شود و زنبور‌ها با جمع آوری آن به صورت دانه‌های کوچکی به اندازه کنجد بر روی پای عقب خود بنام سبد گرده جمع آوری و به کندو حمل می‌کنند که ما با قرار دادن تله گرده در وردی کندو آن‌ها راجمع آوری می‌کنیم و مقداری از آن را با تهیه کیک گرده به مصرف کندو می‌رسانیم وهر کیلو گرم گرده را تا ۴۰۰ هزار تومان می‌فروشیم.
علاوه بر این‌ها بره موم هم امسال در سبد تولیدات خانم یوسفی قرار گرفته. او می‌گوید: با نصب تله بره موم زنبور‌ها برای پوشاندن درز‌های آن بره موم تولید می‌کنند و به راحتی جمع آوری می‌کنیم.
بره موم ماده‌ای مومی و چسب ناک است که زنبور‌ها برای پوشاندن درز‌های کندو و مومیایی کردن حشرات متجاوز به کندو که در داخل کندو میمیرند و قابل خروج نیستند استفاده می‌کنند
این ماده از صمغ درختان و ترکیب آن با موم و عسل به وسیله زنبوران کارگر د رکندو تولید می‌شود و به علت داشتن آنتی اکسیدان بالا مصرف دارویی بسیار زیادی دارد و هر کیلو گرم بیش از ۴۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.

ز مثل زهر زنبور
او به همین جا بسنده نکرده و قصد دارد با دهیه دستگاه زهر گیر تولید زهر زنبور را هم شروع کند.
مهدی رجبلو، رئییس اتحادیه تعاونی‌های زنبور داری گلستان می‌گوید:هر گرم زهر زنبور در خارج از کشور ۱۰۰ دلار قیمت دارد، اما به علت نبود کارخانه‌های فرآوری در داخل کشور هر گرم ۱۳ دلار خریداری و به خارج از کشور صادر می‌شود.
تا اینجای کار در آمد خانم یوسفی از ژل رویال به ۲۴۰ میلیون تومان و از فروش عسل به ۷۵ میلیون تومان رسید وهرکندوی زنبور عسل تنها یک و نیم میلیون تومان سرمایه نیاز دارد در حالی که در آمد سالانه یک کارمند حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان است.
اما ابتکارات خانم یوسفی همچنان ادامه دارد او گامی فراتر گذاشته و به تهیه کلیپی در فضای مجازی توانسته زنبور داری را به جاذبه‌ای برای گردشگران تبدیل کند.
خانم یوسفی می‌گوید: با معرفی خود درفضای مجازی توانستم گردشگرانی از شهر‌های بزرگ جذب کنم تا از نزدیک با زنبور داری آشنا شوند و هم تولیدات ما را به عنوان سوغات بخرند.

تولید ژل رویال در گلستان سابقه ۱۰ ساله دارد و در سال ۱۳۹۸ رکورد آقای مختومی ، تولید کننده در کلاله ۲۷۵ گرم بود.

ژل رویال ژله ای لیمویی رنگ و با مزه ای  شبیه آب لیمو  از غده‌های سر زنبوران جوان ۵ تا ۱۲ تا ۱۸ روزه ترشح می‌شود و برای تغذیه ملکه در تمام عمر و نوزادان در سه روز اول زندگی استفاده می‌شود و به اکثیر جوانی معروف است و مصرف تغذیه‌ای و دارویی بالایی دارد.

به ژل رویال (royal jelly) شاه انگبین، شیر زنبور عسل، شهد شاهانه و غذای ملکه هم  می گویند. این ماده بسیار مغذی و نیرو بخش است. در واقع به عنوان غنی ترین ماده مغذی بیولوژیک شناخته شده و از گذشته های دور به عنوان اکسیر جوانی و مایه حیات در طب باستان استفاده می شده و اکنون نیز در کشورهای پیشرفته جهان استفاده طبی از آن بر پایه تحقیقات دانشمندان در دانشگاه ها و موسسه های تحقیقاتی معتبر رایج است.

تولید ژل رویالاین ماده از دو جفت غده هیپوفارین موجود در طرفین سر زنبوران کارگر جوان ترشح می‌شود و با بزاق دهان آن‌ها مخلوط می‌گردد. این ژل، خمیری شکل با رنگ تقریبا سفید تا زرد کمرنگ و طعمی تند و زننده است. این ماده مغذی تا سه روز مورد استفاده همه لارو‌ها قرار میگیرد، ولی زنبور ملکه به طور دائم از این ماده تغذیه می‌شود. بدون ژل رویال هیچ لاروی قادر به رشد نیست و این ماده، ملکه را قادر می‌سازد که در روز‌های تخم ریزی در شبانه روز بیش از ۲۵۰۰ تخم بگذارد که وزن این مقدار بیش از وزن خود ملکه است. همچنین ملکه زنبور عسل به واسطه استفاده از این ماده مغذی حدود ۵ تا ۶ سال عمر می‌کند در حالی که زنبور‌های کارگر در فصول فعالیت خود (بهار و تابستان) حدودا در کمتر از ۱۴ تا ۲۴ روز از فعالیت خود میمیرند.

خواص فیزیکی ژل رویال

ژل رویال ماده ایست ژلاتینی سفید مایل به زرد روشن،کلوئیدی و چسبناک با بوی خاص که هنگام حل شدن کمی کف تولید می کند وPH  آن اسیدی می باشد.

تجزیه شیمیایی ژل رویال حضور مواد زیر را در آن اثبات کرده است:آب (بیشترین مقدار)،کلاژن ،کربوهیدرات،پروتئین (قسمت عمده آن آلبومین و گلبولین است)،اسید های آمینه ضروری که 8 نوع آن در این ژل موجود است.

از جمله اسید های چرب غیر اشباع موجود در آن می توان به 1- هیدروکسی 2- دکنوئیک اسید (HAD10) اشاره نمود که تنها درطبیعت در ژل رویال دیده شده و خواص اعجاب انگیزی را در بر دارد. 

خواص درمانی ژل رویال

مطالعات وسیعی از سال ۱۸۳۵ میلادی بر روی این ماده اعجاب انگیز صورت گرفته و خواص درمانی متعدد آن را به اثبات رسیده است که به برخی از آن‌ها اشاره میشود:

میکروب کشی: ژل رویال به دلیل داشتن اسید چرب غیر اشباع (HAD10) ضد باکتری های استافیلوکوکوس اورئوس، اشرشیاکلی، سالمونلا تیفی (عامل حصبه) عمل میکند. همانطور در درمان عفونت های ویروسی که مجاری تنفسی را درگیر می کند موثر است. در ژل رویال پروتئین قوی میکروب کشی بنام (Riyalisin) وجود دارد که اثر قوی بر ضد باکتری های گرم مثبت دارد.

جلوگیری از آلزایمر:در هر گرم ژل رویال یک میلی گرم استیل کولین وجود دارد. استیل کولین ماده مورد نیاز در انتقال پیام های عصبی در بدن انسان است. این ماده در درمان و جلوگیری از آلزایمر، رعشه و فراموشی بسیار موثر است و با آن میتوان فعالیت های فکری را افزایش داد.

جلوگیری از فشار خون:استیل کولین باعث گشاد شدن رگ های خونی نیز شده و موجب کاهش فشار خون در افرادی که از فشار خون بالا رنج میبرند می گردد.

جلوگیری از تصلب شرائین:سخت شدن سرخرگهای قلب که با افزایش سن و افزایش کلسترول خون در بدن انسان ایجاد می شود و (HAD10) موجود در ژل رویال با کاهش ذخیره کلسترول در دیواره سرخرگ باعث کاهش فشار خون میگردد بنابراین از تصلب شرائین پیشگیری می کند.

جوانی و شادابی پوست و ضد پیری:کلاژن، لسیتین، تیامین و ویتامین های A,C,D,Eموجود در ژل رویال برای پوست بسیار مفید است.کلاژن، موجب اتصال بافت به یکدیگر شده و از چروک خوردن پوست جلوگیری می کند. همچنین طول عمر سلولها را نیز افزایش میدهد ضمنا اثر ضد التهابی ژل رویال در روند بهبود زخمهای پوستی نیز موثر است.

ضد سرطانی:ماده (HAD10) به ژل رویال خاصیت ضد سرطانی بخشیده است. همچنین از طریق خاصیت ضد فعالیت استروژن، این ژل مانع رشد سلولهای سرطانی در سرطان پستان میشود. این ماده میتواند سلول های ایمنی را وادار به تولید مواد و عوامل ضد تومور در بدن کند. از جمله این مواد می توان به عامل نکروز دهنده تومور و اینترفرون گاما اشاره کرد. در مشاهدات آزمایشگاهی افزایش مواد فوق در کشت سلول همراه با ژل رویال تایید شده است.
این ماده بسیار مغذی، تاثیر خوبی بر بهبود بیماران سرطانی بعد از پرتو درمانی و شیمی درمانی دارد و باعث افزایش سرعت تولید گلبولهای سفید (WBC) در خون میشود.
بر اساس مشاهدات و تحقیقاتی که تاکنون به دست آمده و همچنین با عنایت به نظر گذشتگان ما در طب سنتی ژل رویال می تواند در تمامی سنین مصرف شود و به عنوان مکمل غذایی مناسب در رژیم غذایی قرار گیرد، البته این ماده اعجاب انگیز به  علت خواص فوق العاده اش برای افراد بالای ۵۰ سالگی به طور خاص توصیه میشود.

رجبلو رئیس اتحادیه تعاونی‌های زنبور داری گلستان می‌گوید: روش خانم یوسفی می‌تواند به الگویی برای صاحبان بوم گردی استان تبدیل شود تا ضمن جذب گردشگر ،آن‌ها را از نزدیک با محل تولید مواد غذایی همچون عسل، ژل رویال، لبنیات و نان آشنا کنند.

سید رضامومنی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کردکوی می‌گوید: بیش از ۲۵۰ بهره بردار با ۱۰ هزار و ۷۰۰ کلونی در شهرستان کردکوی فعالیت می‌کنند که سالانه ۶۰ تن عسل تولید و روانه بازار می‌کنند و شرایط اقلیمی این شهرستان با داشتن مزارع کلزا، باغات مرکبات و باغات میوه، جنگل و نزدیکی به ییلاقات منابع خوبی برای شهد و گرده دارد و کوچ را برای زنبورداران آسان کرده ف ظرفیت‌های مناسبی برای زنبور داری و تولید ژل رویال فراهم می‌کند.

مختار مهاجر، رییس سازمان جهاد کشاورزی گلستان با نگاه فراتر به زنبور عسل می‌گوید: درجهانی که ۳۰ درصد حشرات آن به وسیله فعالیت‌های انسانی نابود شده اند زنبور داری می‌تواند با گرده افشانی باغات، مزارع و حتی جنگل به طبیعت کمک کند و تولید محصولات کشاورزی و باغی را افزایش دهد.

مهاجر که خود محقق مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی بوده می‌گوید: تحقیقات ما نشان داد با استفاده از زنبور عسل در گرده افشانی کلزا تا ۳۰ درصد بر عملکرد زمین افزوده می‌شود و تلاش می‌کنیم کشاورزان را با این مزایای زنبور داری آشنا کنیم.

ابراهیم قدمنان فرماندار کردکوی می‌گوید: با توجه به ظرفیت‌های فراوان منطقه از توسعه زنبور داری حمایت کرده ایم و امسال به ۱۵ پرونده تسهیلات، هر کدام ۲۰ میلیون تومان و مجموعا ۳۰۰ میلیون تومان تسهیلات پرداخت کرده ایم تا هم به توسعه زنبور داری کمک کنیم و هم به اشتغالزایی بخش کشاورزی.

افزایش دوبرابری صنعت زنبور داری
شبیر بصیری، کارشناس مسئول بخش زنبورعسل جهاد کشاورزی گلستان می‌گوید: تعداد کندو‌های استان گلستان در دهه کذشته از ۷۰ هزار کندو به ۲۲۰ هزار کندو و تولید عسل استان از ۷۰۰ تن در سال به ۱۵۰۰ تن افزایش یافته و تعداد بهره برداران استان هم از ۷۰۰ نفر به ۴ هزار نفر رسیده است.
بصیری می‌گوید: جهاد کشاورزی تلاش می‌کند با آموزش مهارت‌های لازم به زنبور داران و صدور مدرک مهارتی و استفاده از ظرفیت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای زمینه دریافت وام مشاغل خانگی را برای مردم استان فراهم کند.
مهدی رجبلو، رئیس اتحادیه زنبور داران گلستان می‌گوید: در سال‌های گذشته با برگزاری دوره‌های آموزشی و استفاده از استادان کشوری مانند مهندس کوهی بیش از ۳۰۰ زنبور دار را آموزش دادیم وپیش بینی می‌کنیم با استقبال زنبور داران امسال ۱۵۰ کیلو گرم ژل رویال در گلستان تولید شود که می‌تواند بیش از ۳ میلیارد تومان در آمد نصیب استان کند.

ایران در آغاز راه
بهزاد بانکی پوررئیس صندوق توسعه زنبور داری کشور با شاره به جایگاه ششم کشور ایران در تولید ژل رویال جهان می‌گوید:ژل رویال ایرانی از کیفیت بالاتری نسبت به ژل رویال چینی و کره‌ای برخوردار است.
بانکی پور می‌گوید: با توجه به نو پا بودن صنعت تولید ژل رویال درکشور که تنها ۵ سال قدمت دارد و بالا بودن هزینه‌های تولید در کشور و برند سازی نشدن آن و نیاز به ملکه‌های اصلاح نژاد شده مخصوص تولید ژل رویال، در حال حاضر این محصول مزیت صادراتی ندارد، ولی با توجه به اینکه واردات آن ممنوع شده امکان قاچاق آن به داخل کشور وجود دارد.
بانکی پور می‌افزاید:با توجه به اینکه کارخانه‌های تولید خوراک‌های مکمل و آرایش بهداشتی در داخل کشور نیاز به ژل رویال دارند و از طرفی امکان رصد مراحل تولید و فروش ژل رویال ایرانی وجود دارد، درصورتی که علاوه برممنوعیت واردات ژل رویال ورود مکمل‌ها غذایی و محصولات نهایی ژل رویال به کشور هم محدود شود و تولید ژل رویال داخلی به وسیله مراکز نظارتی وزارت بهداشت مورد رصد قرار بگیرد کارخانه‌های مصرف کننده ژل رویال به راحتی به سمت مصرف ژل رویال داخلی ترغیب می‌شوند که این باعث رونق تولید این محصول ارزشمند در کشور می‌شود.

به گفته بانکی پور ایران جزو شش کشور برتر تولید کننده ژل رویال جهن است و  طبق آمار سال ۱۳۹۸  در ایران سه هزار و ۸۰۰کیلو گرم ژل رویال تولید شد.
نتیجه
با وجود متخصصان کار آفرین مانند خانم یوسفی و وجود کارخانه‌های فرآوری، استفاده از ظرفیت‌های شناخته شده کشور برای  تولید ژل رویال نیاز به برنامه ریزی دقیق و هماهنگی دستگاه‌هایی دارد که بتوانند منافع کشور را در برابر واردات محصولات خارجی حفظ کنند.

سردبیر: سید حسین حسینی