برای کودکت قصه بخوان...

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای استان سمنان، همه ما در کودکی علاقه‌مند به شنیدن داستان‌های مختلف قبل از خواب بودیم. قصه گویی والدین برای کودکان نه تنها سرگرم کننده است، بلکه دارای مزایای بی شماری در رفتار و آینده کودک نیز است.


هنر داستان گویی چیست؟
داستان گویی نوعی بیان خلاقانه تخیل است که این کار به کلمات و کنش‌های متقابل با ایجاد تنوع در لحن نیازمند است تا داستانی مهیج و جالب برای شنوندگان ایجاد شود.
یک داستان گوی خوب، به شنونده امکان تخیل پردازی داده و حس داستان پردازی او را تحریک خواهد کرد. داستان پردازی می ‎تواند به اشکال مختلفی از جمله:نمایش عروسکی، موسیقی، کمدی و شعر انجام شود. برای تحقق این مهارت نیاز به صبر، پایداری و آزمون و خطا است.


چگونه برای کودکان داستان بگوییم؟
عدم توانایی در داستان پردازی ممکن است بسیار ناراحت کننده باشد، به خصوص وقتی فرزندتان هر شب از شما داستان جدیدی بخواهد. ذهن کودکان دائما به دنبال کشف چیز‌های جدید است و به راحتی از موضوعی به موضوع دیگر معطوف می ‎شود، بنابراین چگونه می ‎توان توجه کودک را تا پایان یافتن قصه به خود جلب کرد، بدون این که حوصله او سر برود؟
به این نکات توجه کنید: 

شنونده را بشناسید:
اولین و مهم‌ترین قدم درک مخاطب خود است. دانستن این نکته که شنونده شما تمایل به شنیدن چه چیزی دارد، به شما کمک می ‎کند تا داستانی قانع کننده برای او در ذهن خود طراحی کنید و بنابراین از خودتان بپرسید که فرزند شما به چه چیزی علاقه دارد؟ به یک ابرقهرمان، شاهزاده و یا چهره‌های تاریخی؟

 پیام خود را بسازید:
قدم بعدی تعریف پیامی است که می ‎خواهید از طریق داستان به فرزند خود انتقال دهید. آیا چیز خاصی وجود دارد که بخواهید از طریق داستان به فرزند خود بیاموزید؟ داستان‌های خود را بر اساس این سوالات بسازید.

 استفاده از کلمات خلاق:
استفاده از کلمات خلاقانه در خلال داستان باعث جلب توجه کودک به داستان شما خواهد شد و البته باید توجه داشته باشید که نباید از کلماتی که درک آن‌ها برای کودکان دشوار است استفاده کنید.

سبک بیان:
تعریف کردن داستان به طور فصیحانه و مسلط باعث جلب نظر فرزندتان خواهد شد. پر انرژی باشید، احساساتی شوید و با جریان داستان پیش بروید و همچنین می ‎توانید از اتفاقات مشکوک و غافلگیر کننده در داستان خود بهره بگیرد.

 زمان بندی:
اهمیت زمان در داستان گویی را نمی‌توان نادیده گرفت. موضوع داستان باید مناسب با موقعیت زمانی باشد، برای مثال داستان قبل از خواب با داستانی که در یک روز دلنشین بارانی تعریف می ‎کنید، متفاوت است.

 تثبیت فضلیت‌های اخلاقی در کودک
داستان‌ها تاثیر زیادی بر کودکان می ‎گذارد. صداقت، حقیقت، قدردانی و بسیاری از این ویژگی‌های مثبت با استفاده از داستان پردازی در کودکان تثبیت خواهد شد.

 درک فرهنگ‌ها
با استفاده از داستان پردازی می ‎توان کودکان را با ریشه و فرهنگ آبا و اجدادی خود و سایر فرهنگ‌ها آشنا کرد و آن‌ها را به درک مناسبی در این زمینه رساند. به طوری که کودک به واسطه آشنایی با فرهنگ خانوادگی و آداب اجتماعی راحت‌تر می‌تواند با اطرافیانش ارتباط بگیرد.

 تقویت مهارت‌های شنیداری
بیشتر کودکان توانایی توجه و فکر کردن به چیزی برای مدت طولانی ندارند و ترجیح می‌دهند که بیشتر گوینده باشند تا شنونده. قصه گویی باعث می‌شود که آن‌ها به مرور زمان نسبت به گوش دادن و فهم مطالب صبور‌تر شده و به تدریج حتی به قدری دقت شان بالا رود که نسبت به درک مطالب حساس‌تر شوند.

تحریک حس کنجکاوی
تعریف کردن داستان‌های جالب و هیجان انگیز باعث تحریک حس کنجکاوی کودک برای آگاه شدن از عاقبت داستان خواهد شد که این امر به یادگیری، رشد و پیشرفت آن‌ها کمک خواهد کرد.

تقویت قوه تخیل
استفاده از عناصر خیالی و تخیلی در داستان‌ها باعث تقویت قوه تخیل و تفکر کودک خواهد شد. قصه گویی باعث می‌شود زمانی که کودک در حال گوش دادن به داستان است، در ذهن خود شخصیت‌های قصه، طرح کلی و مکان‌های داستان را تجسم کند و این باعث می‌شود که قدرت تصویر سازی و خلاقیت او ارتقاء پیدا کرده و در تجسم و فکر کردن به اتفاقات دچار محدودیت نشود.

بهبود تمرکز
گوش دادن به داستان به بهبود سطح تمرکز کودک، کمک زیادی خواهد کرد و باعث می‌شود کودک در هر کاری که انجام می‌دهد با دقت بالایی روی آن متمرکز شود و نتیجه مطلوبی بگیرد.

افزایش مهارت کلامی با معرفی واژگان جدید
با استفاده از واژگان جدید در قصه ها، دایره لغات کودکان گسترس یافته و مهارت سخن وری کودکان بهبود خواهد بخشید و همچنین با پیچیدگی‌های زبان آشنا می‌شوند و مهمتر از همه نحوه تلفظ عبارات و کلمات با قصه گویی ملموس‌تر خواهد بود.

 بهبود فرایند یادگیری
قصه گویی روشی منحصر به فرد برای بهبود فرایند یادگیری، چه در سطح علمی و چه در سطح شخصی است که این امر به کودک در ساده سازی موضوعات پیچیده کمک خواهد کرد.
بسیاری از کودکان هر کاری که انجام می‌دهند از روی عادت است و درک درستی از آن‌ها را ندارند، ولی چنانچه قصه گویی به طور مستمر و منظم باشد باعث می‌شود که کودک در کارهایش هدفمند پیش برود و فهم درستی از آن‌ها کسب کند و از انجام آن‌ها لذت ببرد.

پرورش هوش هیجانی
توسعه هوش هیجانی به آگاهی و کنترل احساسات و عبارات شخص اشاره دارد و این رمز موفقیت در مراحل مختلف زندگی بشر است.

یاد گرفتن همدلی
توانایی فکر کردن به دیگران، قرار دادن خود در جایگاه آن‌ها و درک احساسات آن‌ها به تقویت حس همدلی آن‌ها با دیگران کمک خواهد کرد.

تقویت مهارت‌های ارتباطی
گوش دادن به داستان‌ها و درک آن‌ها باعث بهبود مهارت‌های ارتباطی کودک در سطوح مختلف خواهد شد. به عنوان مثال بعضی از کودکان در پرسش سوال دچار تردید می‌شوند حتی زمانی که ذهنشان مملو از حس کنجکاوی باشد؛ بنابراین قصه گویی، هنر سوال پرسیدن را به طور درست و صحیح به کودکان آموزش می‌دهد و به آن‌ها چگونگی شروع یک گفت و گوی خوب را با اعتماد به نفس بالا یاد می‌دهد.

 کاهش استرس و اضطراب
داستان‌ها نه تنها باعث سرگرم شدن کودکان می ‎شود، بلکه فانتزی‌های ایجاد شده این داستان‌ها در ذهن کودک باعث کاهش سطح استرس و اضطراب آن‌ها نیز خواهد شد.

آسان کردن یادگیری مطالب دانشگاهی
برخی از موضوعات دانشگاهی ارتباط مستقیم یا غیر مستقیمی با داستان‌های دوران کودکی دارند؛ بنابراین داستان پردازی، یادگیری مطالب دانشگاهی را برای کودکان آسان‌تر خواهد کرد.

تشویق کودک به داستان پردازی
گوش دادن به داستان‌های جذاب ممکن است کودکان را به انجام فعالیت‌های داستان نویسی تشویق کند تا آن‌ها نیز به روایت داستان‌های شخصی یا تخیلی خود بپردازند. داستان پردازی هنری پویا و قابل پیشرفت است و تعریف داستان‌های مختلف با ژانر‌های مختلف برای کودکان جذاب و سرگرم کننده است.

تقویت حافظه
چه برای فرزند خود داستانی کوتاه تعریف کنید و چه داستانی بلند و طولانی، آن‌ها موضوع اصلی داستان، شخصیت‌ها و جنبه‌های دیگر آن را در ذهن خود حفظ خواهند کرد که این امر ممکن است برای شما کمی ناراحت کننده باشد، زیرا مجبور به تعریف داستان‌های کاملا جدید برای فرزندان خود خواهید بود.

 آشنایی با حقایق و تجربه‌های زندگی
کارشناسان معتقدند کودکان از طریق داستان‌ها و افسانه‌ها با حقایق و تجربه‌های زندگی آشنا می‌شوند و علاوه بر آن از شخصیت‌های قصه تاثیر گرفته، قدرت فهم و بیان آن‌ها تقویت شده و به واسطه‌ی بالا رفتن خلاقیت و افزایش مهارت در اموزش یادگیری زبان به راحتی میتوانند با دنیای بیرون ارتباط برقرار کنند.

افزایش انگیزه‌ی کشف توانایی‌ها
داستان سرایی کودک شما را ترغیب و تشویق به کشف معنای منحصر به فرد بودن میکند و علاوه بر این مهارت او را برای برقراری ارتباط واقعی بین افکار و احساسات افزایش دهد.

خواندن داستان و گوش دادن به آن دانش آموزان را به استفاده از تخیلاتشان تشویق می‌کند و همین تخیل قوی می‌تواند اعتماد به نفس و انگیزش شخصی را در فرزند شما افزایش داده و موجب بروز تصورات مثبت در مورد خودش شود تا خود را فردی شایسته و توانا تصور می‌کنند.

 تاثیر قصه گویی بر درمان مشکلات رفتاری کودکان
قصه‌ها می‌تواند از لحاظ تربیت اجتماعی، عاطفی و اخلاقی نیز تاثیر گذار باشند و بسیاری از مقررات، هنجار‌های اجتماعی و دستورالعمل‌های زندگی را منتقل کنند. بخش مهم دیگری از فواید قصه گویی آموزش چگونگی روبرو شدن با مشکل ها، حل آن‌ها و بسیاری از الگو‌های رفتاری برای کودک است.

داستان‌های مختلف به کودکان راه حل‌هایی ارائه می‌دهند که غیرمنتظره و شگفت انگیز و در عین حال شدنی و مثبت هستند و همین خود راهی است برای آماده شدن کودک برای روبرو شدن با مشکلات و تلاش برای رفع آن.

گسترش محدوده فکری کودک
آشنایی کودک با فرهنگ‌ها و آداب و رسوم کشور‌های مختلف جهان به واسطه قصه گویی باعث می‌شود ذهن او نسبت به مردمان و مکان‌های مختلف کشور‌های دیگر باز شود بنابراین سعی کنید داستان‌هایی که مربوط به کشور‌های دیگر است را نیز برای فرزندتان تعریف کنید تا سطح درک و فهم کودک ارتقاء پیدا کرده و محدوده‌ی فکری اش گسترش یابد.

کمک به کودک در مواجهه با مشکلات
قصه گویی کمک شایانی به روبرو شدن کودک با مشکلات آن هم در نهایت آرامش می‌کند. چنانچه کودک درمورد زندگی قهرمانانی می‌شنود که مشکلات و سختی‌های پیچیده‌ای را تجربه کرده اند بهتر می‌تواند فهم درستی از مشکلات داشته باشد و به نوعی قوی‌تر شود، پس داستان‌هایی که در آن‌ها رنج و سختی برای کودک بازگو می‌کنید باعث می‌شود که کودک در برابر موقعیت‌های مختلف و دشوار مقاوم‌تر شده و برخورد منطقی از خود نشان دهد.