اهمیت اطلاعات اقلیمی در کاهش خطر بلایای طبیعی

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سيما، سوم فروردين هرسال (بیست‌وسوم مارس) به عنوان روز جهانی هواشناسی گرامي داشته می‌شود. اين روز به مردم کمک می‌کند تا با آگاهی بیشتر از محیط اطراف خود نقشی را که در حفاظت از جو زمین دارند بهتر درک کنند و آن را بیشتر مورد توجه قرار دهند.

روز جهانی هواشناسی از این رو اهمیت دارد که بر شناخت جهانی موضوعات مختلف مرتبط با سیاره زمین متمرکز است. این روز که هر سال با موضوعی متفاوت در سراسر جهان برگزار می‌شود، به افزایش آگاهی در مورد مسائل و نگرانی‌های مختلف کره زمین در سراسر جهان کمک می‌کند و ساکنان سیاره را تشویق می‌کند تا از محیط اطراف خود بهتر مراقبت کنند.
سازمان جهانی هواشناسی (WMO)،​ هر سال شعاری را برای روز جهانی هواشناسی معرفی می‌کند که شعار امسال آن «هشدار سریع اقدام سریع» نامگذاری شده است.
این هشداری است که مخاطرات جوی هر چه سریعتر شناسایی و هشدار‌های لازم صادر شود تا هر چه سریعتر اقدامی صورت گیرد تا از مخاطرات جلوگیری شود.
در دنیای امروز پیش‌بینی وضعیت آب‌وهوا دیگر کافی نیست و آنچه باعث می‌شود مردم اهمیت حفظ سیاره را درک کنند، پیش‌بینی‌های مبتنی بر تأثیر تغییرات آب‌وهوایی بر حفظ جان و معیشت انسان‌ها است؛ پیش‌بینی‌هایی که به آن‌ها نشان می‌دهد در صورت ادامه روند موجود، در آینده‌ای نه چندان دور، آب‌وهوا با بشر چه خواهد کرد و چه بلایی بر سر تمدن بشری خواهد آورد.
بر اساس گزارش هيأت بین‌دولتی تغییر اقلیم (IPCC)، وقوع رویداد‌های آب‌وهوایی و بلایای شدید در رکورد‌های ثبت‌شده بی‌سابقه بوده است و احتمال تشدید آن‌ها با افزایش گرمایش جهانی بالاتر خواهد رفت. بدین‌ترتیب حتی کوچک‌ترین میزان گرم شدن جهان نیز اهمیت دارد و تأثیرات بزرگی به دنبال خواهد داشت.

طبق این گزارش تغییرات آب‌وهوایی ناشی از فعالیت‌های بشری در حال حاضر تأثیر بسزایی بر وضعیت تغییرات اقلیمی سراسر جهان داشته و از زمان گزارش پنجمین ارزیابی در سال ۲۰۱۴، تغییرات مشاهده شده در موارد افراطی مانند امواج گرمایی، بارش‌های شدید، خشکسالی، طوفان‌های استوایی و به‌ویژه نسبت دادن این بلایا به تأثیرات انسانی تقویت شده است.
IPCC اعلام کرده است که از دهه ۱۹۵۰ ميلادی تاکنون، گرمای شدید در بیشتر مناطق خشک، شدیدتر و وقوع آن مداوم‌تر شده است که این تأثیر به زودی سراسر مناطق جهان را در بر خواهد گرفت. دمای بیش از ۴۰ و حتی ۵۰ درجه سانتی‌گراد در بسیاری از نقاط جهان به‌طور فزاینده‌ای در حال رایج شدن است که این امر تهدیدی بزرگ برای سلامت و رفاه انسان به حساب می‌آید.

تاثيرات تغییرات آب‌وهوایی بر چرخه آب
تغییرات آب‌وهوایی علاوه بر تشديد خشکسالي ها، بر فراوانی و شدت رویداد‌های بارندگی شدید نيز اثر دارد. این امر باعث می‌شود جو گرم‌تر رطوبت بیشتری در خود نگه دارد و شدت بارندگی افزایش یابد. بنا بر گفته IPCC، به ازای هر یک درجه سانتی‌گراد گرم شدن کره زمین، رویداد‌های بارندگی شدید روزانه، هفت درصد اقزايش می‌یابد. طی چند سال گذشته نمونه‌های متعددی از این قبیل بارندگی‌ها به‌صورت یک یا حتی چند ماهه در آفریقا، آسیا، اروپا، آمریکای شمالی و جنوبی دیده شده که در عرض چند ساعت یا چند روز با سیل ویرانگر و مرگبار همراه بوده است.

افزایش گرمایش جهانی همچنین با وقوع خشکسالی‌های مکرر و شدید، بروز طوفان‌های شدید استوایی، وقوع همزمان سیل، بارندگی شدید و فوران رودخانه یا افزایش سطح دریا در یک منطقه، افزایش آسیب‌پذیری جمعیت‌های ساکن در حاشيه سواحل یا افزایش خطر آتش‌سوزی‌های جنگلی با وقوع موج گرما و خشکسالی همراه است.

اهمیت حیاتی اطلاعات آب‌وهواشناسی و اقلیمی
آمادگی و توانایی برای مقابله با بلايای طبيعی می‌تواند به‌موقع جان بسیاری از افراد را نجات دهد و از آن ها چه در حال حاضر و چه در آینده محافظت کند.
بدین‌ترتیب روز جهانی هواشناسی ۲۰۲۲ بر «هشدار سریع و اقدام سریع» متمرکز خواهد بود که اهمیت حیاتی اطلاعات آب‌وهواشناسی و اقلیمی برای کاهش خطر بلایای طبيعی را مورد توجه قرار می‌دهد.