پیگیری مسائل دختران مهم‌تر از ساختار سازی است

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، خانم فاطمه قاسمپور به مناسبت روز دختر در گفتگو با شبکه سه ابعادی از موضوع الگو سازی و تمهیداتی برای رشد فرهنگی بیشتر دختران را تشریح کرد. 

 

مشروح این گفتگو به شرح ذیل است:

سوال: شما وقتی یک دختر نوجوان بودید چه آرزو‌هایی در دل داشتید؟ فکر می‌کردید یک روز نماینده مجلس بشوید؟ 

پاسخ: من در دوران نوجوانی علاقه‌مند بودم که بتوانم مدارج علمی روکسب کنم. بیشتر توی اون عرصه فکر می‌کردم و شاید به کنشگری سیاسی به این معنا و شدتی که الان درگیر هستم فکر نمی‌کردم، ولی به این فکر می‌کردم که بتوانم یک عنصر مفید برای جامعه باشم و در واقع مسیرم را مسیر علمی می‌دیدم که بتوانم این تاثیری گذاری رو داشته باشم. 

سوال: فکر می‌کنید به چند درصد آرزو‌ها رسیدید؟ 

پاسخ: شاید در واقع آرزو‌های دوره نوجوانی خیلی متفاوت باشه از آن چیزی که الان من بهش فکر می‌کنم، ولی آن چیزی که بهش فکر می‌کردم بخشی بسیار زیادش محقق شده، ولی اگر دوباره به آن دوران برگردم با تصوراتی که الان دارم تصوراتی دیگری رو متصور می‌شدم. 

سوال: می‌خواهم ببینم که چقدر زمانه تغییر کرده و خواسته‌های دختر‌های نوجوان و جوان ما با سال‌های گذشته چقدر تفاوت کرده و چقدر مسیر براشون مهیاست برای رسیدن به اهدافشون. 

پاسخ: اگر اجازه بفرمایید میخواهم از واژه‌ای که رهبر معظم انقلاب در اردیبهشت ماه در دیدار با معلمان داشتند استفاده کنم. قبل از اون هم تبریک عرض می‌کنم خدمت تمام دختران سرزمینم. ایشان گفتندکه در واقع دانش آموزان و نوجوانان دردانه‌های ما هستند. این لفظ دردانه حقیقتاً برای همه ما یک معنای خاصی دارد. همه ما در منازلمان دردانه‌هایی داریم که تمام سعی و تلاشمون این است که این دردانه‌ها به معنای واقعی کلمه آن چیزی که دوست دارند وباثد برایشان انجام شود تحقق پیدا کند لذا من فکر می‌کنم دختران سرزمین ما دردانه‌هایی هستند. من در جایگاه سیاست گذاری، برنامه ریزی اجتماعی باید به این فکر کنم که الان خلاء‌هایی که این‌ها دارند و خلاء‌هایی که ما در فرهنگ سازی و ارائه الگو برای این‌ها نتوانستیم مرتفع کنیم چطور باید انجام بدیم. متاسفانه امروز که من خدمت شما هستم باز هم مراجعه می‌کنم به صحبت‌های حضرت آقا. ایشان اشاره کردند که الگو‌هایی که الان نوجوانان ما می‌شناسند شاید الگو‌های بومی نباشد. این مسئله در حوزه زنان و برای دختران نوجوان ما یک مسئله جدی تری است. یاد می‌کنم ما از سرکار خانم کاظم زاده که همین اواخر ایشان را از دست دادیم. 

مجری: بله خدا رحمتشون کنه سرکار خانم مریم کاظم زاده که عکاس جنگ بودند، امدادگر بودند و همسر شهید اصغر وصالی. 

پاسخ: بله. اینکه ما چقدر توانستیم امثال خانم کاظم زاده رو به جامعه دختران و زنانمون معرفی کنیم که آن هویت یابی و الگویابی برای رسیدن به آرزو‌های قشنگی که دختران ما دارند؛ خب این خلاء جدی است. هم در عرصه سیاستگذاری و هم در عرصه فرهنگسازی به خوبی اتفاق نیفتاده و این دردانه‌ها را ما آن طورکه باید و شاید آن تصویرسازی که باید اتفاق بیفتد برایشان که بتوانند یک آینده زیبا رو برای خودشون هم تصویر کنند هم در آن جهت تلاش کنند ما هم مسیر را تسهیل گری کنیم تا اهدافشان محقق شود. در این زمینه خب خلاء جدی داریم. در زمینه اینکه معرفی کنیم. 

سوال: سرکار خانم من خودم دو تا دختر خردسال دارم. خیلی نگرانم برای آینده شان. هم به جهت الگو‌ها هم به جهت وضعیتی که ممکن است جامعه ۱۰ تا ۱۵ سال دیگه داشته باشد. ۱۵ سال گذشته را که نگاه می‌کنم و امروز را نگاه می‌کنم نگرانیم تشدید می‌شود. سیاستگذاران دولت البته رو همه نمی‌گویم، تلاشی نکردند توی سال‌های مختلف. من از نزدیک خودم فعال رسانه‌ای هستم دارم می‌بینم. برنامه خیلی هست حرف خوب خیلی زده می‌شود، اما در عمل آنقدر مشکلات هست شاید مشکلات بزرگتر روزمره پیش بیاید که این‌ها رو می‌گذارند کنار و شاید کمتر به کار عمیق و ریشه‌ای پرداخته شده. شاید یک وضعیت رها شده‌ای درباره سیاست خانواده و به خصوص دختران داشته باشیم. فکر می‌کنید که مجلس در دو سالی که باقی مانده از فعالیتش می‌رسد که فعالیتی در حوزه دختران رقم بزند؟ 

پاسخ: من فکر می‌کنم بحث ما در حوزه دختران بیشتر، جنس آن فرهنگ سازی است. از جنس خلاء قانونی نیست که مجلس بخواهد یک حضور قانونگذرانه در این بحث داشته باشد. البته در حوزه سیاست گذاری حتما ما خلاء‌های سیاستگذرانه داریم که باید در این زمینه ورود کنیم، ولی مهم‌تر از قانونگذاری و سیاستگذاری مان، درآموزش‌های رسمی و غیررسمی باید کمک کنیم به این فرآیند هویت یابی دختران و شاید به این بسیار کم توجه بودیم و این نگاه مغفول مانده. این اعوجاج که نوعاً در الگویابی و هویت یابی در دختران می‌بینیم از این خلاء نشأت می‌گیرد لذا من فکر می‌کنم جنس این موضوع از این است که در آموزش‌های رسمی و غیر رسمی و بیشتر و به طور جدی و در خود رسانه هم در معرفی زنانی که توانستندآن کنشگری اجتماعی شان را به نحو احسن انجام دهند و هم نقش‌های خانوادگی شون را داشته باشند باید بکوشیم. خیلی از این زنان مسیری را که شروع کردند از همان دوران جوانی و نوجوانی است و معرفی این الگو‌ها و در واقع گفتن و شنیدن از این‌ها حتماً در مسیریابی این دخترانمان اثر بی نظیری خواهد داشت. 

سوال: سرکار خانم ما دختران سرزمینمان فقط در شهر‌ها نیستند. خیلی از دختران در روستا و جا‌هایی که امکانات کمتر است حضور دارند. امکانات در شهر‌های بزرگ بیشتر متمرکز شده. فرهنگسرا‌ها هستند برنامه‌های خاص با توجه به جمعیت کلان شهر‌ها می‌شود برنامه ریزی کرد و کار‌های بیشتری جهت الگوسازی انجام شده است و وقتی یک مقدار از مرکز شهر‌ها دور می‌شویم در این حوزه به نظر میرسد دختر‌ها سخت‌تر رشد می‌کنند. نمی‌گم رشد نمی‌کنند. نه. اتفاقاً رشد هم داشتند. خیلی از دختر‌های سرزمین ما از روستا‌ها به پا خواسته اند. در این اصلاً شکی نیست، اما مسیر برایشان خیلی ناهموار است. این مسیر چطور باید براشون هموار شود؟ 

پاسخ: در واقع چالش‌ها و برخی مسائل نوعاً هر چقدر از مرکز فاصله می‌گیریم برای دختران جدی‌تر می‌شود. در حوزه تغدیه، در حوزه سلامت، در حوزه آموزش به طور جدی این مسائل وجود دارد، حتماً این دست مسائل را هم قانونگذار باید به آن بیشتر توجه کند و هم آن بدنه مدیریتی کشور باید توجه داشته باشد. مجلس هم باید از جایگاه نظارتی، نظارت کند. ما در عرصه بازماندگی از تحصیل، قوانین خیلی خوبی داریم که امیدوارم بتوانیم به سمت اجرایی شدن بیشتر پیش ببریم. بحثی که شما طرح می‌کنید، ما برای حل مسائل زنان و دختران نیازمند این هستیم که آن نگاه فرصت محور را برای زنان فعال کنیم. رویکردمان رویکرد کنشگری نیست. خود جامعه دختران و زنان به مسائل کنشگران اجتماعی برای حل مسائل خودشان ورود ندارند و در واقع گروه‌های مرجع هم نقش آفرینی خودشان را ندارند و ما این کنشگری اجتماعی را هم نداریم. خیلی از مسائل شاید در سطح مدیریتی پیگیری می‌شود و آن مطالبه گری موثراجتماعی کنارش نیست. من فکر می‌کنم این هسته‌های کنشگری اجتماعی، دختران را به عنوان یک الگوی اثر بخشی که می‌تواند کمک کند به مطالبه گری بیشتر آنها، باید مدنظر قرار دهیم و کمک کنیم در تمام نقاط کشور انجام شود. الان که گروه‌های جهادی، مجموعه‌های مردمی و حلقه‌های میانی فعال هستند در اقصی نقاط کشور مسائل دختران را هم به عنوان مسائل جدی ببینند در کنار نظام مسائل. ما یک سری نظام مسائل داریم که آن نظام مسائل باعث می‌شود که یک سری از مسائل از روی میزما و از توجه خارج می‌شوند، ولی بایدکاری انجام دهیم که این حلقه‌های میانی هم مسائل دختران را به طور جدی ببینند. عرض کردم این‌ها دردانه هستند باید این‌ها رو به طور جدی ببینیم و به طور جدی به مسائلشان بپردازیم. 

سوال: خانم قاسم پور بعضی‌ها ادعا می‌کنند که ما در وزارت ورزش و جوانان هیچ بخشی را به عنوان بخش دختران نداریم. فقط بخش بانوان داریم و آن هم امور بانوان همان وزارتخانه را پیگیری می‌کند. همچنین بخشی است که خلاء آن احساس می‌شود و ذیل معاونت بانوان کار خاصی انجام نمی‌شود. فکر می‌کنید جدا سازی و اختصاص یک بخشی به عنوان بخش دختران کمکی می‌کند؟ 

پاسخ: ایجاد ساختار و مجموعه و نهاد و یا زیر بخش برای مسائل دختران نمی‌گویم چیز مهمی نیست، ولی شاید مهمتر از آن همان مسئله سازی است. مسئله دختران برای همه ما. مهم‌تر از این، فکر می‌کنم اگر قرار باشد ما برای مجموعه هایمان بخشی را ایجاد کنیم، در مسائل نوجوانان به طور عام و یک بخشی هم برای دختران باشد، ولی بحثی که وجود دارد مهم‌تر از ساختار سازی است. توجه به مسئله است. لزوماً با ساختار سازی توجه به مسئله ایجاد نمی‌شود. این هسته‌های مطالبه گر و کنشگر، نقشی که حلقه‌های میانی می‌توانند در حکمرانی امروز بازی کنند، بسیار موثرتر از این است که ما ساختارسازی کنیم.