مشارکت همگانی, اصلاح مدیریت آب و کشت ضرورتی برای بیابانزدایی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، وحید جعفری مدیرکل دفتر بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: عبور از خشکسالی و مقابله با بیابان زایی با مشارکت آحاد جامعه، مدیریت مصرف آب، اصلاح روش‌های کشاورزی و فرهنگ زیستن در مناطق خشک امکان پذیر است.
جعفری با بیان این که امسال روز جهانی مقابله با بیابان زایی با شعار عبور از خشکسالی با مشارکت همگانی برگزار می‌شود، افزود: در راستای مقابله با بیابان زایی از ابتدای انقلاب تا کنون ۸.۷ میلیون هکتار از عرصه‌های بیابانی مستعد تولید گرد و غبار و طوفان‌های ماسه‌ای در کشور با اجرای پروژه‌های مختلف از سوی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تثبیت شده اند.
جعفری نهال کاری، کنترل هرز آب‌ها، مدیریت چرای دام، و مالچ پاشی را از پروژه‌های اجرایی در این مناطق برشمرد و گفت: این عرصه‌ها اکنون به جنگل‌های دست کاشت یا بوته‌زار‌های انبوه تبدیل شده اند.
به گفته جعفری از زمان احیای مناطق بیابان تا کنون، ۲.۳ میلیون هکتار عملیات نهالکاری در ۲۲ استان کشور انجام شده و به ویژه در سال گذشته و امسال نهالکاری با گونه هی بومی، سازگار و گونه‌های بوته‌ای صورت گرفته است.
مدیر کل دفتر بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور درباره مدیریت چرای دام در مراتع گفت: استراتژی مدیریت کوچ در مراتع مبتنی بر دانش بومی و تغییرات در برنامه کوچ عشایر اجرا می‌شود تا عشایر کمترین آسیب از خشکسالی را ببینند و کمترین آسیب را به مراتع وارد کنند.
وی در همین حال اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری را از دیگر استراتژی‌های سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور عنوان و تصریح کرد: عملیات آبخیزداری و آبخوانداری در بالا دست قنوات و چاه‌های آب موجب بهتر شدن وضعیت آب قنوات و آب‌های زیرزمینی می‌شود.
جعفری افزود: ایران به علت قرار گرفتن در کمربند خشک در کره زمین، شرایط آسیب پذیرتری نسبت به مناطق مرطوب در زمینه خشکسالی و تخریب سرزمین یا بیابانزایی دارد و از این رو تنویر افکار عمومی، آگاهی عمومی و حساس سازی جوامعی که متاثر از پدیده بیابانی شدن هستند در اجرای پروژه‌ها ضرورت دارد.
جعفری از دست رفتن قابلیت‌های بیولوژیکی و حاصلخیزی خاک، شور و غیر حاصلخیز شدن اراضی، از بین رفتن جنگل‌ها و مراتع، و تغییر کاربری زمین را از عواقب بیابان زایی عنوان کرد و اظهار داشت: بیابان زایی به دلیل عوامل انسانی و سوء مدیریت منابع آبی و همچنین عوامل طبیعی و کاهش بارندگی رخ می‌دهد.
مدیر کل دفتر بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، سطح بیابان‌های طبیعی کشور را حدود ۳۲ میلیون هکتار عنوان کرد و گفت: ۱۰۰ میلیون هکتار از عرصه‌های کشور تحت تاثیر بیابان زایی قرار دارند.
وی ادامه داد:عرصه‌های بیابان‌های طبیعی از نظر زمین شناسی، خاک شناسی و پوشش گیاهی، مختصاتی دارند که به آن بیابان می‌گویند و این عرصه‌های طبیعی دارای قابلیت‌ها و یژگی‌های منحصر به فرد هستند و می‌توانند کالا‌ها و خدمات ویژه‌ای ارایه دهند، در حالی که بیابان زایی مقوله‌ای است که به تخریب سرزمین و نابودی اکوسیستم اشاره می‌کند و کارکرد‌های بیابان‌های طبیعی را ندارند.
جعفری تاکید کرد: این عرصه‌ها اغلب اراضی کشاورزی بودند که به علت آبیاری نادرست و کشت نادرست و انجام نشدن کشاورزی حفاظتی به اراضی لم یزرع تبدیل شده اند و در معرض فرسایش بادی و آبی قرار گرفتند.