عزم دولت برای حل اساسی مشکل آب شرب

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز قزوین، در آستانه هفته دولت  طرح مهم آبرسانی از سد طالقان به شهر آبیک با حضور وزیر نیرو به بهره برداری رسید.

طول خط انتقال ۱۷.۵ کیلومتر، بیش از یک میلیون مترمکعب عملیات سنگ برداری، استفاده از لوله های چدنی و ۵۰۰ میلیمتر، ۱۴۰۰ و ۱۶۰۰ میلیمتر، اجرای ۹.۵ کیلومتر خطوط لوله به طول ۹.۵ کیلومتر، ۸ کیلومتر کانال کنی اختصاصی آبیک، اجرای سه مرحله آتشباری در مسیرهای سنگی برای فراهم کردن بستر لوله گذاری ، اجرای سه مورد لوله رانی به اقطار ۷۰۰ و ۱۶۰۰ میلیمتر از زیر جاده زیاران به طالقان به طول ۸۴ متر از مشخصات فنی طرح است.

همچنین ساخت ۶۳ دستگاه ابنیه فنی، تهیه و نصب ۲۰۰ عدد شیرآلات واتصالات، اجرای دو دستگاه پل تاسیساتی فلزی جهت عبور لوله ۱۴۰۰ میلیمتری به طول دهنه های ۳۰ متر و ۴۶ متر و آبگیری از سازه مقسم آب خوزنان با اتخاذ تمهیدات فنی و استفاده از غواصان صنعتی بدون قطع آب در اجرای طرح انجام شده است.

میزان آب تخصیص داده شده ۲۶۶ لیتر بر ثانیه معادل ۷ میلیون مترمکعب در سال برای جمعیتی بالغ بر ۱۲۵ هزار نفر تا افق بیست و پنج سال آینده با ظرفیت تصفیه خانه موقت ۲۰۰ لیتر در ثانیه است.

کار عمرانی این پروژه در اواخر تیرماه سال جاری به اتمام رسید و پس از تست شستشو، ضد عفونی و آبگیری خط انتقال و انجام آزمایشات فیزیکی، شیمیایی، میکروبی و بیولوژیکی و دریافت تایید مرکز بهداشت استان آماده بهره برداری شد.

380 میلیارد برای افتتاح طرح

برای اجرای این طرح مهم بیش از ۳۸۰ میلیارد تومان از محل اعتبارات عمومی دولت هزینه شده است.

با دسترسی مردم آبیک به آب شرب گوارا و بهداشتی، ذائقه مردم  با بهترین هدیه شیرین شد. 

بگفته مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان قزوین با اجرای این طرح مهم ضمن تحقق آرزوی بیست ساله مردم آبیک در استفاده از آب شرب گوارا تامین آب در افق ۲۵ ساله برای این شهرستان  تضمین شده است.

یدالله ملکی می گوید: آب شرب سالم و بهداشتی پس از بیست سال به آبیک رسید تا مردم صبور این شهرستان پس از دو دهه به آرزوی خود برسند و از آب گوارا و خدمات نظام بهره مند شوند.

ملکی می افزاید: طرح آبرسانی به آبیک که تا سال 99 فقط 8 درصد پیشرفت فیزیکی داشت در سال های اخیر وارد مرحله  جدیدی شد و با مساعدت وزیر محترم نیرو و رویکرد جهادی مدیریت استان و نیز کمک نمایندگان در کمتر از دو سال به پایان رسید.

 وی اضافه می کند: بدون تردید این طرح مهم که از آرزوها و مطالبات مردم آبیک بود بدون هماهنگی و مساعدت مجموعه مدیران استان محقق نمی شد و امروز که آب گوارا وارد مخزن و لوله های آب آشامیدنی خانه های مردم شده است الگویی  است تا بتوان کارهای بزرگ دیگر را عملیاتی و برای مرحله دوم این طرح و آبرسانی به دیگر مناطق استان قزوین با همت بیشتر ، گام برداریم .

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان قزوین می گوید: این پروژه مهم و پیچیده زیرساخت و بستر اجرای طرح بزرگ و مهمتر آبرسانی به استان قزوین برای تامین آب شرب 16 شهر و 194 روستاست که با همه سختی ها در مسیر اجرا به علت  کوهستانی بودن و مسیرهای سنگی به جدیت دنبال می شود .

بگفته ملکی طرح انتقال آب از سد طالقان به آبیک نکات فنی ویژه ای دارد و از نظر هیدرولوژیکی و عبور از رودخانه و صخره و استفاده از لوله های فولادی با پوشش FBE   بالاترین سطح استانداردهای جهانی آب شرب را داراست.

تامین همه نیازهای آب شرب آبیک

وی می گوید: درحال حاضر جمعیت شهر  آبیک حدود 60 هزار نفر است و بر اساس میانگین مصرف روزانه 150 لیتر به 700 مترمکعب آب در ساعت نیاز است که در حال حاضر قادریم تا حدود یک هزار مترمکعب در ساعت انتقال آب داشته باشیم و این طرح جوابگوی افزایش جمعیت تا سال های آینده و تا 120 هزار نفر می باشد و هیچ نگرانی نیست.

ضرورت صرفه جویی مردم در مصرف آب

 البته با توجه به این که مردم آبیک به  علت سالها محروم بودن از آب گوارا قدر این ماده حیاتی را بیشتر از دیگران درک می کنند لذا انتظار می رود از همین ابتدای شروع طرح در مصرف آب صرفه جویی  و مدیریت آب را جدی بگیرند.

کیفیت نامناسب آب معضلی  برای شهروندان

کم آبی و کیفیت نامناسب آب شرب در بسیاری از مناطق ، مشکلی که به یکی از جدی‌ترین معضل برای مردم تبدیل شده به طوری که می‌گویند: با مشکل طعم و کمبود آب شرب دست به گریبانند.
کارشناسان هم معتقدند نداشتن برنامه ریزی دراز مدت و اصولی همچنین اشتباه محاسباتی در این حوزه مهم و حیاتی، موجب بروز چنین چالش‌های جدی شده است.
مشکل آب شرب دراستان قزوین ابتدا با فروکش کردن آب چاه‌ها کلید خورد؛ با توجه به اینکه آب شرب از طریق چاه‌های زیرزمینی تأمین می‌شود با خشکسالی‌های پی در پی در سال‌های گذشته و فروکش کردن آب چاه ها، مشکلات کم آبی آغاز شد و مناطق زیادی از استان قزوین دچار بحران کم آبی شد.

 افزایش عمق چاه‌ها و تغییر در طعم آب شرب
تأمین آب شرب تنها با بهره گیری از چاه ها، موجب ادامه مشکلات این حوزه حیاتی شدو مسولان اداره آب برای مقابله با بحران به افزایش عمق چاه‌ها اقدام کردند.
هرچند تعدادی چاه جدید نیز وارد مدار شد، اما افزایش عمق چاه‌ها موجب افزایش املاح آب و در نتیجه سنگینی و تغییر طعم آب شرب شد و بروز این مشکل زندگی شهروندان را به شدت تحت تأثیر قرارداده بطوریکه شهروندان زیادی مجبور به استفاده از دستگاه تصفیه آب شدند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب شهری می‌گوید: کمبود آب شهر قزوین یکی از مهم‌ترین مشکلات آب و فاضلاب شهری استان به شمار می‌رود.
داراب بیرنوندی می‌افزاید: با بروز پدیده خشکسالی و افزایش بی رویه مصرف آب و کاهش منابع آب‌های زیرزمینی بحران آب دراستان جدی و بحرانی شده است و درصورت تداوم روند موجود تامین آب شرب در استان قزوین با مشکلات جدی تری روبروخواهد شد.
بگفته بیرنوندی کاهش نزولات جوی و افت شدید سفره‌های آب زیرزمینی، خشکسالی و به حداقل رسیدن جریان‌های آب سطحی، آب چشمه‌ها و رودخانه‌ها از یک طرف و ازدیاد جمعیت در شهر‌ها و توسعه بی‌رویه شهرنشینی و صنعت و کشاورزی از سوی دیگر بر مشکلات آب افزوده است.
او اضافه می‌کند: کارشناسان پیش بینی می‌کنند تا ۲۵سال آینده طبق برآورد‌ها و بررسی‌ها دشت قزوین به بیابان تبدیل خواهد شد و از آن پس باید شاهد مهاجرت مردم این دشت به سایر نقاط کشور باشیم. بحران آب دراین استان جدی است و برای صیانت از این منبع حیاتی باید برنامه مدونی تهیه شود.
بگفته مدیرعامل شرکت آب منطقه ای قزوین مجموع تولید آب استان قزوین حدود دو میلیارد و ۶۰۰میلیارد مترمکعب است که ۹۱درصد آن در بخش کشاورزی، پنج درصد در شرب و چهار درصد در بخش‌های صنعت و خدمات مصرف می‌شود.
او اضافه می‌کند: درحال حاضر میزان آب‌های سطحی استان قزوین بالغ بر یک میلیارد و ۶۰۰میلیون مترمکعب است که فقط نیمی از آن مهار می‌شود و حدود ۸۰۰میلیون مترمکعب آن از استان خارج می‌شود که به علت نداشتن سد برای مهار، هدر می‌رود.
او می‌گوید: با ساخت سد و مهار آب‌های سطحی و هدایت آنها در بخش کشاورزی و صنعت باید آب شرب شهروندان بدون مشکل تامین شود.

خالی شدن ۲۰۰ روستا در ۱۰ سال گذشته
در ۱۰سال گذشته شاهد خالی شدن ۲۰۰روستای استان قزوین از سکنه  هستیم  و در حال حاضر تعداد روستا‌ها از یک هزار مورد به حدود ۸۰۰روستا کاهش یافته که یکی از دلایل اصلی آن مشکل کم آبی است.

فرونشست زمین و برداشت‌های بی‌رویه از چاه‌های آب کشاورزی  علت اصلی گل آلود شدن و شوری  آب شرب روستا‌های استان  به ویژه در شهرستان آبیک و بوئین زهرا شده است .
بگفته مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان در بخش‌هایی از شهرستان بویین‌زهرا به علت برداشت‌های بی‌رویه از چاه‌های آب کشاورزی فرونشست زمین را شاهد هستیم که باعث تخریب چاه‌ها  می شود  و این موضوع کدورت آب را در پی دارد.

830 شهر و روستا وابسته به منابع آب زیرزمینی

داراب بیرانوندی با بیان اینکه در حال حاضر عمده آب شرب استان قزوین از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود، می گوید : 830 شهر و روستای استان قزوین در حال حاضر منابع خود را از آبخوان و سفره‌های آب زیرزمینی دشت قزوین تأمین می‌کنند و هر ثانیه حدود 4 هزار لیتر آب از چاه‌ها برداشت می‌کنیم.

 بیرانوندی می افزاید: برای جلوگیری از تشدید بحران آب و تنش آبی باید آب شهرهای قزوین و مهرگان به سرعت از طریق سد طالقان تأمین شود و در حال حاضر مسیر انتقال لوله آب آن مهیا شده و باید این پروژه را یک‌ساله اجرا کنیم.

پیامد‌های کمبود آب برای  ۷۰ درصد جمعیت شهری
قائم مقام شرکت آب و فاضلاب استان قزوین هم می‌گوید: ۷۰درصد جمعیت شهری استان قزوین شامل ۶۸۳هزار نفر در شهر‌های مختلف استان به ویژه در فصل گرما با تنش کمبود آب آشامیدنی مواجه می‌شوند.
مهدی حسین خانی می‌افزاید: میزان آب شرب مورد نیاز شهر قزوین در ایام گرم به هزار و ۶۷۶لیتر در ثانیه می‌رسد که حداکثر می‌توان هزار و  ۲۰۰لیتر در ثانیه تولید کرد.
حسین خانی اضافه می‌کند: در شهر محمدیه و ناحیه شهری مهرگان هم، نیاز آبی ۴۳۸لیتر در ثانیه است که در این زمینه ۹۸لیتر در ثانیه کمبود وجود دارد.
حسین خانی  در باره تامین آب شرب شهر تاکستان هم می‌افزاید: در این شهر طی روز‌های گرم سال ۲۹۵لیتر در ثانیه مورد نیاز است که فقط می‌توان ۲۷۵لیتر در ثانیه تولید کرد.
او می افزاید: نرم استاندارد کارکرد چاه‌ها و تاسیسات استحصال آب ۱۵ساعت در شبانه روز است که به علت شرایط خاص بالارفتن مصرف و کاهش حجم آبدهی چاهها، این کارکرد به ۲۴ساعت می‌رسد.

عزم دولت برای حل اساسی مشکل آب شرب
استاندار قزوین هم می‌گوید: با طرح انتقال آب از سد طالقان به قزوین بصورت اساسی مشکل کم آبی استان برطرف می‌شود.
محمد مهدی اعلایی می‌افزاید: خوشبختانه مرحله  نخست این طرح که آبرسانی به  آبیک بود  در آستانه هفته دولت به بهره برداری رسید و آب شرب باکیفیتی ‌در اختیار مردم آبیک قرار گرفت.
اعلایی اضافه می کند: در حالی که قبل از این مردم شهر آبیک بی‌کیفیت‌ترین آب استان قزوین را داشتند، اما با بهره‌برداری از طرح انتقال آب از سد طالقان امروز باکیفیت‌ترین آب استان قزوین در اختیار مردم این شهر است.
وی می گوید: تلاش می‌کنیم مردم شهر جدید زیاران شهرستان آبیک  هم به زودی به شبکه انتقال آب طالقان وصل شوند.

اعلایی اضافه می کند: تکمیل طرح انتقال آب طالقان به آبیک نشان داد که دولت سیزدهم حتی در شرایط مشکلات مالی و کمبودهای اعتباری طرح‌های کلان مورد نیاز مردم را زمین نمی‌گذارد و تلاش می‌کند که این طرح‌ها بر حسب اولویت اجرایی کند.

استاندار قزوین با بیان اینکه باید میزان بهره‌وری و ضریب تبدیل آب به درآمد به سطح استاندارد برسد، می گوید: در حال حاضر بخش کشاورزی 88 درصد منابع آبی استان قزوین را مصرف می‌کند، ولی فقط 10 تا 15 درصد تولید ناخالص داخلی استان قزوین را به خود اختصاص داده است.

اعلایی می افزاید: به همین خاطر برای افزایش نرخ بهره‌وری آب به دنبال راه‌اندازی بازار آب در استان قزوین هستیم تا منابع آبی از واحدهایی که نیاز ندارند یا مازاد مصرف آب دارند، به واحدهایی انتقال پیدا کند که مشکل کمبود آب دارند.

روند ادامه اجرای طرح انتقال آب از سد طالقان

در اجرای طرح آبرسانی از سد طالقان به قزوین مشکل اعتبار نداریم.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان قزوین می گوید: عمده اجرای مابقی طرح آبرسانی از سدطالقان به قزوین کانال است و به  علت ورود بخش خصوصی برای اجرای این طرح، لنگ اعتبار نخواهیم ماند.
یدالله ملکی می افزاید: همه مسیر طرح آبرسانی به 16 شهر و 194 روستای استان قزوین ثقلی است فقط یک مسیر ایستگاه پمپاژ مختصری خواهد داشت و بستر کار برای اجرای این طرح آماده است و در حال رایزنی با سرمایه گذار هستیم. 

ملکی اضافه می کند: عمده اجرای مابقی طرح آبرسانی از سد طالقان به قزوین، کانال است و برای تملک اراضی برای اجرا مشکلی وجود ندارد و به علت ورود بخش خصوصی برای اجرای این طرح لنگ اعتبار نخواهیم ماند و پیمانکار از نقاط محتلف پروژه را آغاز و کمتر از دو سال به اتمام می رسد. 

او می گوید: 30 درصد اعتبار دولتی برای طرح آبرسانی به خط انتقال آب آبیک اختصاص یافت و برای اجرای طرح آبرسانی از سد طالقان به قزوین قرار نیست از اعتبارات دولتی استفاده شود و از بخش خصوصی نسبت به تامین اعتبار اقدام می شود که سرمایه گذار 7200 میلیارد تومان برای آبرسانی به 16 شهر و 194 روستای استان اعلام هزینه کرده است.

* ادامه انتقال آب از سد طالقان مطالبه مردم
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار قزوین نیز می گوید: انتقال آب از سد طالقان یکی از مطالبات جدی مردم و پروژه‌های عمرانی مهم استان محسوب می شود که مرحله نخست آن یعنی آبرسانی از سد طالقان به آبیک خوشبختانه به بهره برداری رسید .

مهدی رجحانی در خصوص تامین آب دیگر شهرهای استان می افزاید: انتقال آب از سد طالقان به شهر آبیک دارای بخشی مشترک با خط لوله انتقال از سد طالقان به شهر قزوین و یکسری از شهرهای دیگر استان است به همین سبب این طرح  یکی از مطالبات جدی مردم و پروژه های عمرانی مهم محسوب و تامین آب با کیفیت برای شهر قزوین، 16 شهر دیگر و تعدادی از روستاهایی که در امتداد همین خط لوله قرار گرفته اند در دستور کار قرار دارد و در حال پیگیری است.

رجحانی اضافه می کند: این  طرح  در ادوار گذشته تعریف و مناقصه مربوط به آن برگزار شده بود که تیم مدیریتی استان در مدت زمان کوتاهی پس از استقرار، ابهامات و اشکالات مناقصه را شناسایی کرد تا رفع نواقص باعث شود شاهد پروژه ای سنواتی و استهلاکی در استان نباشیم، چرا که این نوع روند باعث خواهد شد پس از گذشت چند سال مشکلات و ابهامات موجود در مناقصه باعث توقف پروژه و عدم برخورداری استان از آب سد طالقان شود.

وی می گوید: به همین سبب نیاز بود فرآیند مناقصه تکرار و مواردی همچون احداث تصفیه خانه، تصحیح خدمات کار و تغییر تاریخ تحویل پروژه از ۳۶ ماه به ۲۴ ماه به بند های قرارداد اضافه و در نهایت با تغییر نوع مناقصه، اهتمام وزارت نیرو، ورود سرمایه گذار به پروژه  شاهد آغاز بکار آن باشیم.

رجحانی با اشاره به پیگیری های صورت گرفته در زمینه تکمیل یکی دیگر از طرحهای آبی استان یعنی سد بالاخانلو  می گوید: این سد هم  یکی از پروژه های مهم  در حوزه تامین آب، پروژه سد بالاخانلو است که در این زمینه در سفر رئیس جمهور به استان قزوین مصوبات خوبی گرفته شده و امیدواریم در دهه فجر سال جاری فرآیند آبگیری این سد اجرایی شود که با اجرای شبکه توزیع  پایین دست، دیگر بخش های استان از آب شرب مطلوب برخوردار می شوند.

جهاد آبرسانی، برای رفع دغدغه روستاییان

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان قزوین با اشاره به کمبود آب شرب روستاهای این استان، می گوید: طی سال جاری ۲۵۸ روستای منطقه با تنش آبی روبرو بود که با اقدامات اولیه صورت گرفته حفر و تجهیز ۱۵ حلقه چاه آب، احداث مخزن سه هزار و ۲۰۰ متر مکعبی، اصلاح و توسعه ۲۴ کیلومتر خطر انتقال و بهسازی ۱۴ دهنه چشمه با یک هزار و ۷۸ میلیارد ریال اعتبار در دستور کار این شرکت قرار گرفت.

داراب بیرنوندی می افزاید: برای مقابله با پدیده تنش آبی و تامین آب آشامیدنی روستاها، با مشارکت قرارگاه امام حسن مجتبی (ع) و سازمان بسیج سازندگی استان پروژه تامین آب آشامیدنی ۹۶ روستاهای الموت، ضیاء آباد، ماهین، قاقازان و فارسجین منعقد شده است.

بیرنوندی اضافه می کند: با بهره برداری از این طرحها، ۳۱ هزار و ۸۴۱ نفر از روستاییان منطقه از آب شرب سالم بهره مند می شوند و برای اجرای این طرح ۲ هزار و ۳۹۷ میلیارد ریال اعتبار طی سال جاری هزینه شده است.

۲۱ پروژه تامین آب شهری و روستایی  در دولت سیزدهم 

بیرنوندی با تاکید بر توجه دولت سیزدهم به موضوع آب و تامین آن، می گوید: طی یک سال فعالیت دولت، ۲۱ پروژه عمرانی تامین آب آشامیدنی با یک هزار و ۷۳۶ میلیارد ریال در استان قزوین به بهره برداری رسید.

او می افزاید: از مجموع طرح های مورد بهره برداری که برای محرومیت زدایی و تامین آب پایدار شهرها و روستاهای استان صورت گرفته، هفت طرح در مناطق شهری با یک هزار و ۴۴۶ میلیارد ریال و ۱۴ پروژه روستایی با ۲۹۰ میلیارد ریال بود.

بگفته مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان در حال حاضر ۱۰۰ درصد جمعیت ۲۹ شهر استان و ۸۹.۴ درصد جمعیت روستایی با ۵۱۰ روستا و در مجموع جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ۳۷۰ هزار نفر تحت پوشش خدمات این شرکت در سراسر استان قرار دارند.

استان قزوین در حوزه آب با تنش های فراوانی روبرو است تا جایی که دشت قزوین که زمانی یکی از دشت های حاصلخیز کشور به حساب می آمد امروز با بحران فرونشست و پدیده ریزگردها مواجه  است . 

طی سال های گذشته اقداماتی در خصوص رفع کمبود آب در حوزه های مختلف، به خصوص تامین آب شرب بهداشتی به عمل آمده اما کمبود بارش ها و خشکسالی  روز به روز بر تنش آبی استان در بخش های مختلف افزوده است که با توجه به اهتمام دولت سیزدهم به موضوع آب و تامین آن  شاهد رفع و کاهش  تنش  آبی در بخش های مختلف باشیم .

 نگارنده : علی صفری الموتی