تعریف مواد خام و نیمه خام پتروشیمی دقیق نیست

آقای احمد مهدوی ابهری در گفت وگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما افزود: برای احداث شرکت‌های پتروشیمی تولید متانول در کشور، به غلط، زیاد مجوز داده شده است. اکنون ۸.۵ میلیون تن واقعی این محصول را داریم که ۱۴ میلیون ظرفیت تولید دارد و قرار است ۶ واحد مطالب دیگر با نام میلیون تن ظرفیت احداث شود.

وی ادامه داد: در آینده حدود ۲۲ تا ۲۳ میلیون تن متانول در کشور تولید خواهیم کرد که سبب تبدیل ایران به تعیین کننده قیمت متانول در سطح جهان می‌شود؛ با مجوز‌هایی که در این حوزه صادر شده، باید اکنون از فرصت استفاده کرد.

دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی گفت: متانول یک محصول نیمه خام است که از گاز طبیعی به دست می‌آید؛ برای تبدیل این محصول به محصولات زنجیره ارزش افزوده آن، باید سرمایه گذاری‌های جدیدی صورت گیرد که این سرمایه گذاری‌ها از سود واحد‌های متانولی فعلی باید به دست آید، اما وقتی این واحد‌های فعلی سودی ندارند، نمی‌توان سرمایه گذاری برای صنایع پایین دستی انجام داد.

وی همچنین گفت: برای تبدیل متانول به محصولات پایین دستی مانند MTO و MTP یا الفین نه سرمایه وجود دارد و نه لایسنس داریم؛ بنابراین باید زمینه را ایجاد کنیم تا پتروشیمی‌ها از سودی که به دست می‌آورند، زنجیره ارزش افزوده متانول را ایجاد کنند، اما واحد‌های متانولی با تمام مشکلاتی که اکنون درگیر آن هستند، با یک مشکل که مجلس برای آن‌ها به وجود آورده هم مواجه شده اند.

این فعال صنعت پتروشیمی با اشاره به این که مجلس اعلام کرده محصولاتی مانند متانول و اوره که نیمه خام هستند باید مشمول مالیات برای صادرات شوند، گفت: در مورد متانول توضیح داده شد، اما در مورد اوره، نظر مجلس غیرکارشناسی است؛ اوره یا قابل تبدیل به کریستال و ملامین است که استفاده از آن در ایران و جهان محدود است و مصرفی ندارد یا قابل استفاده در کشاورزی است که شرکت‌های پتروشیمی وظیفه کشاورزی کردن ندارند و فقط می‌توانند این محصول را برای مصرف در بخش کشاورزی تولید کنند.

وی تاکید کرد: در مورد متانول هم به طور مثال، شرکت پتروشیمی زاگرس به دنبال تبدیل آن به محصول پایین‌دستی اتانول و در حال احداث یک واحد ۳۰۰ هزار تنی اتانول است. اکنون وارد کننده اتانول هستیم؛ یعنی در جایی که توانمندی داشته باشیم، خودمان دنبال احداث صنایع پایین‌دستی هستیم، اما اکنون برای تبدیل متانول به صنایع پایین دستی، تکنولوژی و سرمایه لازم وجود ندارد.

شرط خروج متانولی‌ها از زیاندهی چیست؟

آقای مهدوی ابهری افزود: باید به فعالان حوزه متانول یک فرصت داده شود که ایران هم تولید کننده MTP شود به شرط اینکه زیرساخت‌های فنی و مهندسی و مالی لازم برای آن‌ها ایجاد شود؛ اگر یک طرح توجیه نداشته باشد، نباید به سرمایه‌گذار اصرار کرد که با سرمایه‌گذاری در آن طرح، زیان کند.

وی اظهار کرد: قیمت متانول در مقصد بین ۲۷۰ تا ۲۸۰ دلار است که حدود ۷۰ دلار آن صرف حمل و نقل دریایی می‌شود. از طرفی با مصرف ۹۰۰ متر مکعب گاز، یک تن متانول تولید می‌شود که هر متر مکعب، حدود ۲۲ دلار هزینه دارد؛ یعنی ۱۹۰ دلار هزینه تامین گاز برای تولید هر تن متانول می‌شود. در مجموع ۲۶۰ دلار برای تامین گاز و حمل و نقل دریایی نیاز است.

دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی با بیان این که حدود ۷۰ دلار هم هزینه مواردی مانند یوتیلیتی برق و نیروی انسانی است، گفت: شرکت‌های متانولی به زیان رسیده اند و پنج هزار تومانی که به عنوان سقف قیمت خوراک برای آن‌ها در نظر گرفته شده بود، دیگر پاسخگوی نیاز آن‌ها نیست؛ به این علت که آثار اقتصادی جنگ نظامی روسیه و اوکراین با کاهش قیمت متانول در چین، به واحد‌های پتروشیمی متانول در ایران برگشته است.

وی همچنین گفت: متانکس به عنوان بزرگترین تولید کننده پتروشیمی در جهان، نسبت به مجموعه شرکت‌های پتروشیمی ایران ظرفیت کمتری دارد، اما قرارداد درازمدتی برای تامین گاز دارد و اکنون که قیمت کاغذ در اروپا افزایش یافته، همچنان گاز خود را با قیمت ابتدای قرارداد دریافت می‌کند.

این مقام مسئول ادامه داد: شرکت‌های پتروشیمی حتی در شرایطی که اکنون دولت توان سرمایه گذاری در میادین گازی را ندارد، حاضر به سرمایه‌گذاری در میادین گازی شدند تا تولید گاز افزایش یابد و سزاوار این هستند که دولت آن‌ها را از شرایط سخت نجات دهد. پیش بینی می‌شود که امسال حدود ۱۵ میلیارد دلار ارز توسط صنعت پتروشیمی وارد کشور شود و با عرضه محصولات به بورس کالا در داخل کشور نیز، حدود ۲۴ میلیارد دلار ارزش ایجاد می‌شود.

دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی اظهار کرد: قرار است در سال ۱۴۰۴ که انتهای برنامه توسعه ۲۰ ساله است، به بیش از ۱۳۰ میلیون تن ظرفیت تولید محصول پتروشیمی برسیم. اکنون ظرفیت این صنعت ۱۰۰ میلیون تن است؛ یعنی به حدود ۴۰ میلیارد دلار، تولید ثروت می‌رسیم که مشکل تامین ارز حل خواهد شد و نیاز به صادرات نفت پیدا نخواهیم کرد.