هدف از سالمندی سالم، افزودن زندگی به سال‌های عمر فرد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ دوازدهمین سلسله نشست تخصصی سلامت سالمندی با موضوع «سبک زندگی سالم در دوران سالمندی» به همت معاونت فرهنگی و پژوهشی جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی برگزار شد.

«مریم نیک صولت» استادیار دانشگاه علوم پزشکی ایران و متخصص طب سالمندی، با اشاره به مفهوم سالمندی سالم، گفت: هدف از سالمندی سالم، افزودن تعداد سال‌های زندگی نیست، بلکه هدف افزودن زندگی به سال‌های عمر فرد است، در این راستا حفظ استقلال عملکرد فیزیکی سالمند، مهم‌ترین قسمت زندگی آن‌هاست که توصیه می‌شود، سالمندان در برنامه‌های ورزشی تیمی بجای ورزش‌های انفرادی شرکت کنند.

وی با بیان اینکه سالمندی پدیده‌ای زیستی است و امکان توقف آن وجود ندارد، افزود: در بیست سال آینده سرعت رشد سالمندی ۲ برابر خواهد شد، از این رو اکنون باید کاری کنیم تا سالمندی سالمی داشته باشیم که این امر مستلزم تامین زیرساخت‌های لازم در سیاست گذاران، حوزه بهداشت و درمان، خانواده‌ها و افراد است.

استادیار دانشگاه علوم پزشکی ایران و متخصص طب سالمندی با اشاره به اینکه نمی‌توان انتظار داشت سالمند هیچ کدام ازعوامل خطر شناختی را نداشته باشد، ادامه داد: نمی‌توان مانع نقش ژنتیک شد، ما فقط به سالمندان توصیه می‌کنیم، غذای خوب بخورند، ورزش کنند، فشار خون و قند خون کنترل شده داشته باشند؛ از همه مهم‌تر اعضای خانواده با فرد سالمند سازگار باشند؛ به علائم اولیه بیماری و تغییرات در آن‌ها توجه کنند و هر چه زودتر به مشکلات آن‌ها در مراحل اولیه رسیدگی کنند.

نیک صولت با بیان این که غربالگری و پیشگیری اولیه و ثانویه از اصول مهم سالمندی سالم است، گفت: در جامعه ما به افرادی که شخص سالمند در منزل دارند، توجهی نمی‌کنند و تفاوتی قائل نمی‌شوند؛ در حالی که شاید لازم باشد، برای رسیدگی بهتر و بیشتر به فرد سالمند، برای اعضای خانواده مرخصی بیشتر و مزایایی در نظر گرفته شود.

وی افزود: نمی‌توان همه نقش‌های حمایتی از سالمندان را به خانواده‌ها موکول کنیم، باید سیاست گذاری‌ها درست باشد، همچنین مراقبان بهداشت و درمان نیز خدمات مناسب را ارائه دهند.

«مرجان حقی» استادیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی نیز در این نشست با بیان اینکه فعالیت فیزیکی مانند یک دارو عمل می‌کند و فعالیت فیزیکی حتی با شدت کم، اما مداوم می‌تواند تا ۲۰ درصد افت عملکرد سالمند را کاهش دهد و مانند یک دارو عمل کند، به یکی دیگر از مشکلات شایع سالمندی اشاره کرد و گفت: ۵۰ درصد سالمندانی که در منزل خود زندگی می‌کنند، اختلال خواب را تجربه می‌کنند؛ کم خوابی و اختلال خواب افراد را ناتوان و موجب کاهش کیفیت کار و زندگی آن‌ها می‌شود، از این رو در اولین ویزیت سالمند باید وضعیت خواب وی بررسی شود.

وی به دو مشکل مهم سالمندی، یعنی کم تحرکی و اختلال خواب سالمندان پرداخت و افزود: کم شدن تحرک افراد سالمند یکی از مشکلات جدی سالمندان است، بین یک سوم تا یک دوم سالمندان مشکل در راه رفتن، بالا رفتن از پله و تحرک دارند؛ که این امر خود موجب وابستگی به سایرین و ناتوانی در انجام کار‌ها می‌شود.

استادیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تشویق سالمندان به انجام ورزش‌های گروهی را لازم دانست و ادامه داد: ورزش‌های گروهی هم در بهبود روابط اجتماعی سالمندان و هم سلامت آن‌ها نقش موثری دارد؛ پیاده روی به مدت ۳۰ دقیقه در ۵ روز هفته الزامی است، زیرا همین مقدار فعالیت بدنی ضامن سلامت و استقال فرد در سالمندی خواهد شد.

حقی به بیان برخی از تکنیک‌ها برای بهبود خواب سالمندان پرداخت و گفت: در تکنیک کنترل محرک‌ها فرد سالمند رختخواب را فقط به خواب اختصاص می‌دهند، یعنی فقط هنگام خواب (نه کار‌هایی همچون مطالعه و ...) به رختخواب رود. همچنین با استفاده از تکنیک محدود سازی سالمند زمانی را که در رخت خواب میگ ذراند، محدود کند. برای مثال اگر شخص ۷ ساعت خواب مفید شبانه دارد، باید فقط ۷ ساعت و ۱۵ دقیقه در رختخواب بماند. شاید این تکنیک‌ها ابتدا فرد را دچار محدودیت خواب کند، اما به تدریج خواب آن‌ها منظم می‌شود.

«حمید صاحب» مدیر کل سلامت شهرداری تهران نیز در این نشست با بیان اینکه در عصر مدرن نیاز به یک مداخله متناسب شرایط فعلی برای سالمندان وجود دارد، گفت: در این راستا باید مراکز فراآهنگ زندگی ایجاد شود، یعنی شبه خانه‌ای را ایجاد کنیم تا سالمندان هر صبح به این مکان‌ها رجوع کنند؛ در ارتباط با همسالان و مشاوران مشکلات روحی خود را حل کنند و به همه ابعاد زندگی و مشکلات سالمندان بپردازد.

وی با اشاره به برخی از اقدامات و برنامه‌های در دست اجرای این سازمان افزود: تهیه مراکز فراآهنگ زندگی از امور در دست اجراست، همچنین انجام کار‌های فرهنگی و تهیه برنامه در خصوص تکریم خانواده و سالمندان، ساخت برنامه‌های تلویزیونی متناسب، تاسیس مراکز بازی‌های مفرح و نشاط‌آور برای سالمندان از امور آتی خواهند بود.

مدیر کل سلامت شهرداری تهران با بیان اینکه هر چالشی که با آن مواجه هستیم، ریشه در سنت‌ها دارد، تاکید کرد: کار ما فرهنگ سازی و تغییر فرهنگ برای بهبود وضعیت سلامتی کشور براساس آمار و اطلاعاتی است، که از متخصصان حوزه سلامت دریافت می‌کنیم؛ همچنین در این راستا انگاره و هنجار‌های درست باید ترویج و انگار‌های نادرست حذف شوند و ما در این راستا حداکثر تلاش خود را می‌کنیم.

صاحب با اشاره به اینکه سلامت فقط مربوط به بُعد جسمانی نیست، گفت: برای سلامتی باید به بٌعد روحی و همه‌ی ورودی‌های ذهن نیز توجه شود و در این امر فرهنگ و سنت‌های جامعه بسیار دخیل هستند.

وی افزود: شهرداری خود را مسئول آگاهی و درک درست مردم از سلامت خود می‌داند؛ یکی از اصول اساسی در در این مجموعه آگاه سازی افراد است تا خود بتوانند حق سلامتی خود را مطالبه کنند و از خود مراقبت کنند.