دوازدهم آذر؛ روز جهانی معلولان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز آذربایجان غربی،  معلولین درصدی از افراد هر جامعه ای را به خود اختصاص می دهند که متاسفانه آن طور که شایسته است به رفع نیازها و برطرف کردن مشکلات آنان پرداخته نشده است.

 روز جهانی معلولان با هدف بالابردن سطح افکار عمومی و تفکراتشان در رابطه با انواع معلولیت‌ها نام‌گذاری شد. در یک جامعه ممکن است که همه افراد شبیه به هم نباشند و هرکسی شرایط متفاوتی را تجربه کند.

در این میان یک سری از اشخاص وجود دارند که در ابعاد مختلف ممکن است دچار مشکل و معلولیت شوند، اما به این معنی نیست که توانایی انجام هیچ کاری را نداشته باشند. در میان روز‌های سال یکی از آن‌ها به عنوان روز معلولان نامگذاری شده که علت‌های خاص خودش را دارد و برای جوامع معلولین یک سری هدف در نظر گرفته می‌شود.

نامگذاری روز جهانی معلولان

مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۲، با صدور قطعنامه (۳/۷۴)، ۳ دسامبر مصادف با (دوازده آذر) را، روز جهانی معلولین نامگذاری کرد. هدف از نامگذاری این روز رشد اذهان عمومی درباره مسائل مربوط به معلولیت های مختلف و افزایش آگاهی هایی بوده است که می بایست از مساله پیوستن افراد معلول در تمامی جنبه هایِ سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگیِ زندگی منتج شود.

این روز همچنین، بهانه ای برای جلب توجه افکار عمومی نسبت به مشکلات معلولین، کوشش برای حل این مشکلات و تاکید بر حذف تبعیض علیه آن ها است. یونسکو روز جهانی افراد دارای معلولیت را در سال ۲۰۲۰ تحت عنوان: “بازگشتی بهتر: به سوی جهانی پس از کووید ۱۹ فراگیر، قابل دسترسی و پایدار برای و با معلولین” جشن می گیرد.

 “کنوانسیون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت”، مهمترین سند بین المللی است که در  سال ۲۰۰۶  مورد تدوین قرار گرفته است. ۱۸۰ کشور این کنوانسیون را تصویب کرده اند.۷ هدف از اهداف توسعه پایدار صریحا به افراد دارای معلولیت اشاره کرده است.

هدف تعیین روز جهانی معلولان

هدف از تعیین روز جهانی معلولان بالابردن سطح افکار عمومی و تفکراتشان در رابطه با انواع معلولیت‌ها و پذیرفتن آن‌ها در سطح جامعه است. این روز به دنبال افزایش آگاهی درباره انواع معلولیت‌ها و حضورشان در همه بخش‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است.

بیش از نیم میلیارد نفر به علت وجود نقص‌هایی در فرآیند‌های جسمی و روحی و حسی به معلولیت دچار هستند. این اشخاص به دلیل ویژگی‌های خاص رفتاری، جسمی و روحی با محدودیت‌هایی مواجه می‌شوند که مانع رسیدن آن‌ها به خیلی از خواسته‌هایشان می‌شود.

با تعیین این روز در سال‌های گذشته تلاش‌های زیادی برای شناساندن این اشخاص به جامعه و حضور پررنگشان در آن صورت گرفت به طوری که راحت‌تر می‌توانند به خواسته‌هایشان نزدیک شوند. همچنین هدف دیگر ارائه راه‌های پیشگیری از این‌گونه معلولیت‌هاست.

معلولان چه کسانی هستند؟

معلول به شخصی گفته می‌شود که نقص در قسمت جسمی یا روحی او می‌تواند تمام زندگی و سلامتش را برای همیشه تحت تاثیر قراردهد و از حضورش در همه جنبه‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و حرفه‌ای جلوگیری کند. افرادی مثل ناشنوایان، نابینایان، ناتوان‌ها در انجام عمل‎های حرکتی، ذهنی و جسمی را جزء دسته معلولان می‌دانند. اما این به این معنی نیست که اصلا نتوانند هیچ‌کاری انجام دهند و از استعداد‌های مختلفی محروم باشند. این اشخاص به خوبی می‌توانند در زمینه‌هایی رشد کنند و پرورش یابند.

طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی تا سال ۱۹۹۹ «۱۳۷۸» ده درصد جامعه‌های توسعه یافته و دوازده درصد از جامعه‌های درحال توسعه را افراد معلول تشکیل می‌دهند.

آمارها در مورد معلولین چه می گویند؟

در حال حاضر جمعیت جهان بیش از ۷ میلیارد نفر است و بیش از یک میلیارد نفر، یا تقریبا ۱۵ درصد از جمعیت جهان، با نوعی معلولیت زندگی می كنند. ۸۰ درصد آنها در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند.

بیش از صد میلیون کودک معلول هستند. کودکان معلول تقریبا چهار برابر بیشتر از کودکان غیر معلول دچار خشونت می شوند. بزرگسالان با نوعی اشکال یا معلولیت ۱.۵ برابر بیشتر از افراد بدون معلولیت قربانی خشونت می شوند. بزرگسالان با مشکلات  روانی تقریبا چهار برابر بیشتر در معرض خطر خشونت قرار دارند.

جمعیت معلولین در ایران

طبق آمار جامعه جهانی، معلولان ۱۰ تا ۱۵ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهند؛ به‌عبارتی در کشور ما نیز حداقل ۸ میلیون نفر دچار انواع معلولیت ها می‌باشند.  از این تعداد، بیش يك ميليون و ۶۲۹ هزار نفر تحت پوشش سازمان بهزیستی هستند. (آمار دقیق معلولان در ایران مشخص نیست) تعداد بیش از ۵۰۰ هزار نفر از معلولین را جانبازان عزیز دوران جنگ تحمیلی تشکیل می دهند.