راهکارهای پیشگیری از فرسایش خاک و حفظ مراتع

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما ؛ مدیر کل امور مراتع سازمان منابع طبیعی و ابخیز داری در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما در رابطه با پیشگیری فرسایش خاک و حفظ مراتع چه راهکارهای در نظر گرفته شده است گفت در این رابطه طرحی به نام طرح خشکسالی تدوین شده است که عبارت است از مدیریت خشکسالی بعد و قبل از خشکسالی بهزاد در این باره ادامه داد و گفت  مدیریت قبل خشکسالی عبارت است از تقویت بوته کاری و بذرکاری و سایر عملیات بیولوژیک در راستای استحصال اب باران و مدیریت روان آبها ، تنظیم پراکنش منابع اب شرب در مراتع برای اینکه تردد دام در عرصه های مرتعی به صورت مرتب و مستمر صورت نگیرد و احداث ابشخور پیش بینی شده است .
وی با اشاره به 3 اصل مهم چرای دام اعم از زمان مناسب چرا و زمان ورود و خروج دام به چراگاه و تعداد دام های که وارد عرصه می شوند گفت در این زمینه برنامه ریزی مدونی انجام شده است .
بهزاد همچنین به بحث ساماندهی سرای شتر در مراتع خشک و بیابانی اشاره کرد و گفت بحث اتمام ممیزی طبق ماده 3قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور هرگونه بهره برداری از عرصه مرتع باید در قالب طرح خشکسالی باشد و اینکه بهره برداران ذیصلاح مشخص شوند و مجریی مکلف است بعد از دو فصل بهره برداری بعد از اینکه پروانه چرا صادر شد اقدام به تهیه طرح مرتع داری بکنند.

اقدامات حین وقوع خشکسالی

وی گفت وسعت کشور 165 میلیون هکتار است که از این میزان 134 و چهار دهم میلیون هکتار وسعت منابع طبیعی کشور و 84 و هشت دهم میلیون هکتار مرتع وجود دارد که تا پایان 1400 بیش از82 میلیون هکتار ممیزی شده است و تا پایان شهریور 1402 ممیزی به پایان می رسد .
بهزاد در نظر گرفتن سه اصل شایستگی ، تعیین ظرفیت مستمر و تعیین مرتع دار با توجه به سوابق مهارتی و مدیریتی اجرایی را در این باره مهم دانست .
مدیر کل امور مراتع سازمان منابع طبیعی و ابخیز داری اقدامات حین وقوع خشکسالی را برشمرد و گفت
1- اقدامات مدیریتی که بیشترین توجه به مدیریت روان ابها ، نهال کاری و بذر کاری با هدف ذخیره بیشتر اب و عملیات بیو مکانیکی با هدف ذخیره بارش است عنوان کرد .
2- بررسی تعیین محدوده قرق بویژه در مراتع فاقد چرا
3-خرید کشتار دام مازاد متکی بر مراتع و تمرکز حمایت ها جهت تحقق این امر در زمان کوتاه و سطح وسیع .
4- طرح نظام حمایتی متکی بر یارانه ها جهت حمایت از عشایر دامدار
5-استفاده از روشهای مرتع داری برای توزیع یکنواخت دام ها و گله داری و نگهداری دام در استراحت گاها
6- نمک گزاری در عرصه و مکمل های غذایی و در کنار ان توسعه حصار کشی استراتژیک و استفاده از ترکیب مناسب دام در گله برنامه ریزی انجام شده است و به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اعلام شده است وکاهش سریع دام ها در زمان خشکسالی که با میزان علوفه به تعادل برسد.

بهزاد گفت در شرایط نرمال 21 و چهار دهم میلیون تن علوفه داریم که با 50 درصد اعمال فصل برداشت با توجه به حوزه ابخیز10 و هفت دهم میلیون تن در شرایط نرمال با میانگین بارندگی 240 میلمیتری برای این موضوع در نظر گرفته شده است بطوریکه سال گذشته بارش از اول مهر تا پایان شهریور 30درصد کاهش بارندگی داشتیم که تقربیا هر میلمیتر کاهش و افزایش بارندگی 8 دهم کیلوگرم افزایش و کاهش تولید علوفه مرتعی داریم که برای این موضوع هم از 10 و هفت دهم میلیون تن در شرایط نرمال رسیدیم به 7 و 6 دهم میلیون تن که در این شرایط تنها به کمک دولت و بهره برداران ازخشکسالی عبورکنیم.

اقدامات مدیریت مرتع بعد از خشکسالی

مدیر کل امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیز داری همچنین اقدامات مدیریت مرتع بعد از خشکسالی را برشمرد 
1-کنترل شدید دام متکی بر مرتع که ظرفیت مراتع با توجه به میزان بارندگی و تعداد دام مشخص میشود .
2- استراحت دادن به مرتع برای یکدوره رشد کامل یا بیشتر در سال بعد از خشکسالی
3-برنامه چرای تاخیری در زمانیکه بذر گونه های علوفه ای کلیدی رشد کرده باشند .

4_احداث اطراق گاهای نگهداری دام

5_اعمال قرق های 2 تا 3 ساله در مراتع با خشکسالی شدید
6_ارایه خدمات بهداشتی و سلامتی دام
7_اجرای عملیات احیای مراتع در زمان خشکسالی
8_ ذخیره نزولات اسمانی و جمع اوری اب از طریق اب انبار ،آبشخور

 تغیر کاربری
مدیر کل امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیز داری با اشاره به طرح 10 ساله که 50میلیون تن علوفه کشور را از طریق مراتع تامین می کنند گفت در این رابطه امسال 50 میلیون هکتار از عرصه تحت عنوان مدیریت چرا،50 هزار هکتار گیاهان دارویی ،39 هزار هکتار عملیات بیولوزیک ،12 هزار هکتار هم عملیات بیو مکاینک قرار گرفت .
وی در رابطه با راهکارهای تغییرکاربری اراضی در حین خشکسالی گفت مانیتورینگ ماهواره خیام تغیرات در کمتر از 2 متر را هم نشان میدهند و تغیر کاربری توسط یگان حفاظت تشکیل پرونده داده میشود و از طریق قوه قضاییه پیگیری میشود.

ارایه راهکارهای کاهش اثرات خشکسالی
توزیع علوفه و تغذیه متمرکز
نگهداری و تولید و مصرف مواد مکمل
کوچکتر کردن گله از طریق طرحهای حمایتی
تامین و توزیع انتقال اب شرب
یارانه خرید علوفه در اختیار بهره برداران قرار داد
اعمال قرق های 2 تا 3 ساله در مراتع
احداث و تجهیز اطراق گاهای نگهداری دام
ارایه خدمات بهداشتی
ذخیره نزولات اسمانی با احداث آبشخور ،آب انبار و غیره