آشنایی با خطرات مرگبار گاز متان

به گزارش سرویس وبگردی خبرگزاری صدا و سیما ، گاز متان یکی از فراوان‌ترین گاز‌های موجود در طبیعت است که از یک اتم کربن و ۴ اتم هیدروژن با فرمول CH ۴ تشکیل شده است. این گاز بی رنگ و بی بو است و کاربرد‌های بسیاری در صنایع مختلف دارد. اگر شما نیز با این گاز سروکار دارید، با ما همراه شوید تا کمی بیشتر با خطرات گاز متان و ویژگی‌های آن آشنا شوید.

گاز متان چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

متان فراوان‌ترین گاز گلخانه‌ای در طبیعت است که به دلیل داشتن ویژگی‌های شیمیایی خاص، در بازگرداندن دما به محیط کاربرد بسیار دارد. از سال ۲۰۰۶ مقدار گاز متان موجود در اتمسفر به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کرده است. آمار‌ها نشان می‌دهد که هر ساله حدود ۲۵ میلیون تن به این میزان افزوده می‌شود. فعالیت‌های صنعتی که باعث نشر متان می‌شود، باعث ایجاد بحران آب و هوا شده و آلودگی آن‌ها را بیشتر می‌کند.

متان چگالی کمتری نسبت به هوا داشته و از اولین هیدروکربن‌های اشباع شده به شمار می‌رود؛ در واقع تمامی پیوند‌های متان از نوع یگانه است. متان از تجزیه بقایای گیاهان و مواد آلی نیز به دست می‌آید، از این رو به آن گاز مرداب نیز گفته می‌شود.

خوب است بدانید که این گاز یکی از اصلی‌ترین اجزای گاز طبیعی در کنار هلیوم، متان، نیتروژن و ... است. متان به راحتی با اکسیژن ترکیب شده و مشتعل می‌شود. هنگام سوختن، شعله آبی بسیار داغ تولید می‌کند. همچنین علاوه بر حالت گاز، می‌تواند به حالت مایع نیز دربیاید. وزن آن در حالت مایع کمتر از آب بوده و چگالی حدود ۴ دارد.

گاز متان چه کاربرد‌هایی دارد؟

قبل از آن که با خطرات گاز متان آشنا شویم،  بهتر است بدانیم که چه کاربرد‌هایی دارد؟ این گاز یک ماده بنیادی در صنایع پتروشیمی به شمار می‌رود که همراه با پروپان، به عنوان گاز مایع برای مصارف سوخت و انرژی به کار برده می‌شود.

به عنوان سوخت در توربین‌های گازی و یا دیگ بخار و برای تولید برق استفاده می‌شود.

به عنوان نقطه مرجع برای اندازه گیری PCI هیدروکربن‌ها و زغال سنگ استفاده می‌شود.

با توجه به این که نسبت به گاز‌های دیگر سازگاری بیشتری با محیط زیست دارد، به صورت فشرده و طبیعی از آن برای سوخت خودرو‌ها استفاده می‌شود.

برای تجزیه برخی از مواد شیمیایی مانند اسید استیک، استیلن، حشره کش‌ها و … کاربرد دارد.

در غلظت‌های بالا و یا ترکیب شده با گاز آرگون در دستگاه‌های شناسایی و تشخیص مواد فلورسانس اشعه ایکس XRF استفاده می‌شود.

خطرات گاز متان چیست؟

بعد از آن که دانستیم گاز متان چیست و چه کاربرد‌هایی دارد، می‌خواهیم بدانیم استفاده از آن چه خطراتی برای ما به دنبال خواهد داشت. گاز متان اثر سمی ندارد، اما همان طور که در بالا هم ذکر شد، با اکسیژن وارد واکنش شده و مشتعل می‌شود. از این رو در دسته گاز‌های خطرناک قرار گرفته و هنگام کار کردن با آن باید نکات ایمنی بسیاری رعایت شود. از جمله مهم‌ترین خطرات گاز متان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

در صورتی که غلظت اکسیژن در مجاورت متان بالا رود، امکان انفجار‌های خطرناک و بزرگ وجود دارد.

این گاز کشنده نیست، اما اگر غلظت آن در محیط زیاد شده و از اکسیژن بیشتر شود، باعث خفگی خواهد شد.

این گاز می‌تواند باعث ایجاد مسمومیت در افراد نیز شود. علائم مسمومیت با آن شامل مواردی مانند از دست دادن حافظه و فراموشی، مشکلات بینایی و گفتار، سردرد، تهوع، توسعه صرع، ذات الریه و مشکلات قلبی عروقی می‌شود.

ایمنی کار با گاز متان

اکنون که با خطرات گاز متان آشنا شدیم، باید بدانیم هنگام کار کردن با این گاز چه موارد ایمنی را باید رعایت کنیم:

• سیلندر‌های گاز متان و مخازن نگهداری آن‌ها باید خنک، دارای تهویه و دور از آفتاب باشند.
• در صورت بروز انفجار و یا آتش سوزی کپسول ها، از دی اکسید کربن و اسپری آب برای خاموش کردن استفاده کنید.
• اگر با متان مایع تماس پیدا کردید، حتما محل تماس را با آب ولرم بشویید.
• اگر فردی با این گاز دچار مسمومیت شد، حتما او را به فضای باز برده و در صورت نیاز به او تنفس مصنوعی بدهید.