تغذیه برای کودک با اختلال طیف اوتیسم (ASD)

به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، یکی از نگرانی‌های بهداشتی در خصوص کودکان مبتلا به اوتیسم، انتخاب محدود غذا یا علاقه نداشتن شدید به غذا است: فرد مبتلا به اوتیسم ممکن است به طعم، بو، رنگ و بافت غذا‌ها حساس باشد. آن‌ها ممکن است برخی از غذا‌ها و حتی گروه‌های غذایی کامل را محدود یا کاملاً پرهیز کنند. دوست نداشتن ممکن است شامل غذا‌های با طعم قوی، میوه‌ها و سبزیجات یا بافت‌های خاصی مانند غذا‌های لغزنده یا نرم باشد.
نخوردن غذای کافی کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است در تمرکز روی یک کار برای مدت طولانی مشکل داشته باشند. ممکن است برای کودک نشستن و خوردن یک وعده غذایی از ابتدا تا انتها سخت باشد.

از دیگر مشکلات کودکان اوتیسمی یبوست است: این مشکل ممکن است به دلیل انتخاب‌های غذایی محدود کودک، سطوح کم فعالیت بدنی یا دارو‌ها ایجاد شود. معمولاً می‌توان با افزایش تدریجی منابع فیبر غذایی، مانند غلات سبوس‌دار، میوه‌ها و سبزیجات، همراه با مایعات فراوان و فعالیت بدنی منظم، آن را برطرف کرد.

تداخلات دارویی: برخی از دارو‌های محرک که برای اوتیسم استفاده می‌شوند می‌توانند اشتها را کاهش دهند. این می‌تواند مقدار غذایی که کودک می‌خورد را کاهش دهد که ممکن است رشد را تحت تاثیر قرار دهد. سایر دارو‌ها ممکن است اشتها را افزایش دهند یا بر جذب برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی تأثیر بگذارند. اگر کودک شما دارو مصرف می‌کند، از پزشک خود در مورد عوارض جانبی احتمالی سوال کنید.

برای کودکان مبتلا به ASD، یک برنامه غذایی مغذی و متعادل می‌تواند دنیایی از تفاوت در توانایی آن‌ها در یادگیری، نحوه مدیریت احساسات و نحوه پردازش اطلاعات ایجاد کند. از آنجایی که کودکان مبتلا به اوتیسم اغلب از برخی غذا‌ها اجتناب می‌کنند یا محدودیت‌هایی در خوردن آن‌ها دارند، و همچنین در هنگام غذا خوردن دچار مشکل می‌شوند، ممکن است همه ی مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت نکنند.

بسیاری از والدین حساسیت فرزندشان به مزه ها، رنگ ها، بو‌ها و بافت‌ها را بزرگترین مانع برای یک برنامه غذایی متعادل می‌دانند. وادار کردن فرزندتان به امتحان غذا‌های جدید - به ویژه آن‌هایی که نرم و لغزنده هستند - ممکن است تقریبا غیرممکن به نظر برسد. ممکن است متوجه شوید که کودک از برخی غذا‌ها یا حتی کل گروه‌های غذایی اجتناب می‌کند. یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای نزدیک شدن به مسائل حسی، مقابله با آن‌ها در خارج از آشپزخانه است. از فرزندتان بخواهید با شما به سوپرمارکت سر بزند تا غذای جدیدی انتخاب کند. وقتی به خانه رسیدید، با هم در اینترنت درباره آن تحقیق کنید تا در مورد محل رشد آن بیاموزید. سپس با هم تصمیم بگیرید که چگونه آن را تهیه کنید. وقتی کارتان تمام شد، اگر فرزندتان نمی‌خواهد آن را بخورد، نگران نباشید. آشنایی ساده با غذا‌های جدید به روشی کم فشار و مثبت در نهایت می‌تواند به کودک شما کمک کند تا به یک غذاخور انعطاف پذیرتر تبدیل شود.

زمان غذا را روتین کنید

کودک مبتلا به ASD باید در زمان صرف غذا سخت‌تر کار کند، زیرا آشپزخانه شلوغ، چراغ‌های روشن و حتی نحوه چیدمان مبلمان همگی عوامل استرس‌زای بالقوه هستند. تهیه وعده‌های غذایی تا حد امکان قابل پیش بینی و روتین می‌تواند کمک کننده باشد. سرو کردن وعده‌های غذایی در ساعت معین هر روز یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای کاهش استرس است. علاوه بر این، به این فکر کنید که چه امتیازاتی می‌توانید برای زمان غذا خوردن راحت‌تر داشته باشید. اگر کودک به نور حساس است، سعی کنید نور را کم کنید یا به جای نور بالای سر از لامپ یا نور شمع با نظارت بزرگسالان استفاده کنید. به فرزندتان اجازه دهید غذای مورد علاقه خود را برای هر وعده غذایی انتخاب کند. یا اجازه دهید فرزندتان صندلی مورد علاقه خود را روی میز انتخاب کند.

به دنبال راهنمایی برای رژیم‌های غذایی خاص باشید

ممکن است شنیده باشید که رژیم غذایی بدون گلوتن یا کازئین می‌تواند علائم ASD را بهبود بخشد. گلوتن نوعی پروتئین است که در گندم، چاودار و جو یافت می‌شود. کازئین پروتئینی است که در شیر یافت می‌شود. طرفداران این رژیم بر این باورند که افراد مبتلا به اوتیسم دارای «روده نشتی» هستند که به بخش‌هایی از گلوتن و کازئین اجازه می‌دهد به جریان خون نفوذ کند و بر مغز و سیستم عصبی مرکزی تأثیر بگذارد.  با این حال، مطالعات علمی کنترل شده صحت این موضوع را ثابت نکرده است، بنابراین تحقیقات در حال حاضر استفاده از این رژیم‌ها را تایید نمی‌کند. رژیم‌های غذایی محدود نیاز به برنامه ریزی دقیق دارد تا مطمئن شوید که نیاز‌های تغذیه‌ای فرزندتان برآورده می‌شود. قبل از ایجاد هر گونه تغییر شدید در برنامه غذایی کودک خود با یک متخصص تغذیه ثبت شده مشورت کنید، زیرا زمانی که یک رژیم غذایی بدون گلوتن یا کازئین تجویز می‌شود ممکن است عوارض جانبی و کمبود مواد مغذی بالقوه وجود داشته باشد.

کار با یک متخصص تغذیه ثبت شده

بیشتر کودکان، با یا بدون اوتیسم، می‌توانند در مورد غذا‌هایی که می‌خورند انتخابی و خاص باشند. یک متخصص تغذیه ثبت شده می‌تواند خطرات تغذیه‌ای را بر اساس نحوه تغذیه کودک شما شناسایی کند، به سؤالات شما در مورد اثربخشی و ایمنی درمان‌های تغذیه و مکمل‌ها پاسخ دهد و به راهنمایی کودک شما در مورد نحوه تغذیه سالم و زندگی سالم کمک کند.

اختلال طیف اوتیسم یا ASD یک بیماری پیچیده رشدی و عصبی است که معمولاً در سه سال اول زندگی ظاهر می‌شود و بر عملکرد مغز، به ویژه در زمینه‌های تعامل اجتماعی و مهارت‌های ارتباطی تأثیر می‌گذارد. علائم کلاسیک شامل تاخیر در صحبت کردن، علاقه نداشتن به بازی با کودکان دیگر، تمایل نداشتن به در آغوش گرفتن و تماس چشمی ضعیف است. هیچ دلیل شناخته شده‌ای برای ASD وجود ندارد، اما اعتقاد بر این است که هم ژنتیک و هم محیط نقش دارند.