نقش تغذیه در مشکلات گوارشی سالمندان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما استان خوزستان، زهرا باقری گفت: وقوع برخی مشکلات گوارشی می‌تواند ناشی از سایر اختلال‌های مزمن در سال‌های قبل باشد، مثلاً یبوست مزمن در دوران میانسالی می‌تواند خطر بعضی بیماری‌های خطرناک در روده را در دوران سالمندی افزایش دهد، بنابراین رعایت شیوه زندگی سالم در سال‌های ابتدایی و میانی عمر، باعث می‌شود تا فرد دوران سالمندی با کیفیت تری داشته باشد.

وی افزود: گروه دیگری از اختلال‌های گوارشی سالمندان در نتیجه تغییرات دوره سالمندی بروز می‌کند که از جمله آن‌ها می‌توان به مصرف دارو (اغلب اوقات دارو‌های متعدد) یا مشکلات دندانی اشاره کرد که می‌تواند اختلالاتی را در دستگاه گوارش باعث شود.

باقری در تشریح شایع‌ترین مشکلات گوارشی دوره سالمندی و و راه حل‌های مناسب تغذیه‌ای برای مدیریت آن‌ها می‌گوید: بیماری سوءهاضمه یکی از این مشکلات است و برای پیشگیری از آن رژیم غذایی باید از غذا‌های کاملاً پخته شده تشکیل شود که از نظر مقدار، کافی باشد، ولی در مصرف چاشنی‌ها  زیاده روی نشود. نوشیدنی‌های حاوی کافئین در صورت امکان حذف یا به حداقل مقدار ممکن محدود شود.

وی ادامه داد: وعده‌های غذایی در مقادیر کم حجم، بهتر تحمل می‌شوند، اگر علت سوء هاضمه مشکلات جسمی باشد، رژیم غذایی نرم و کم چرب مفید است اگر آنتی اسید مصرف می‌شود، باید عوارض جانبی تغذیه‌ای ناشی از مصرف بلندمدت آن‌ها و احتمال بروز وابستگی به آن‌ها را مدنظر قرار داد.

کارشناس گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان اضافه کرد: بعضی از عوامل تشدیدکننده سوء هاضمه شامل: کافئین، الکل، آسپرین، آنتی بیوتیک ها، استروئید‌ها و تئوفیلین هستند که مصرف آن‌ها باید به کم‌ترین میزان ممکن کاهش یابد.

باقری بازگشت محتویات معده به مری (ریفلاکس) را از دیگر مشکلات گوارشی سالمندان عنوان کرد و گفت: از جمله توصیه‌های تغذیه‌ای برای افراد دچار بازگشت محتویات معده به مری می‌توان به مصرف وعده‌های غذایی کم حجم و در دفعات متعدد، پرهیز از غذا‌های پرچرب، پرهیز از غذا‌های پر ادویه و محرک، پرهیز از مصرف زیاد چای و قهوه، جویدن کامل لقمه‌های غذایی، پرهیز از خوردن شام یا غذای دیروقت در شب، پرهیز از خم شدن، بلند کردن اجسام یا دراز کشیدن بعد از وعده‌های غذایی، کاهش وزن در صورت ابتلا به چاقی،  پرهیز از مصرف دخانیات اشاره کرد.

وی با بیان اینکه یبوست از دیگر مشکلات گوارشی محسوب می‌شود، افزود: برای پیشگیری و درمان یبوست باید سالمندان را به دریافت خوراکی مایعات ضروری تشویق کرد.

باقری ادامه داد: باتوجه به اینکه تشنگی با افزایش سن کاهش  می‌یابد، بنابراین کم آبی ممکن است منجر به ایجاد یبوست شود، در سالمندان تعیین زمان‌های منظم جهت نوشیدن مایعات، یبوست را بهبود می‌بخشد، دریافت ۵/۱ تا ۲ لیتر مایع در روز، توصیه شده است. خوردن آب ولرم به صورت ناشتا نیز می‌تواند کمک کننده باشد و دریافت مقادیر کافی میوه ها، سبزی ها، غلات کامل و سایر منابع فیبر جهت پیشگیری از بروز و تشدید یبوست اهمیت دارد.

وی با بیان اینکه انجام فعالیت بدنی منظم و روزانه به همراه رژیم غذایی مناسب، در پیش گیری از بروز و تشدید یبوست نقش دارد، اضافه کرد: داشتن خواب منظم و کنترل استرس از جمله عوامل مؤثر است.

باقری گفت: داشتن برنامه غذایی منظم و صرف منظم وعده‌های غذایی در رفع یبوست مؤثر است و استفاده از میوه‌های خشک خیسانده شده و آب آن‌ها مثل انجیر و انواع برگه‌ها می‌تواند کمک کننده باشد، اگر بر اساس شرایط فرد از نظر پزشک یا متخصص تغذیه مشکلی نباشد، روغن زیتون به غذا یا سالاد اضافه شود.

وی اسهال را از دیگر مشکلات گوارشی عنوان کرد و افزود: اگر اسهال خفیف باشد، تمرکز اصلی توصیه‌های تغذیه‌ای بر روی پیشگیری از کم آبی از طریق تشویق به دریافت مایعاتی مانند آب و نوشیدنی‌های ملایم (و نه آب میوه ها) خواهد بود، همچنین محلول‌های سرمی حاوی آب، گلوکز و یون‌های مورد نیاز بدن به صورت خوراکی (او. آر. اس) یا تزریقی می‌تواند در بیماران دچار کم آبی تجویز شود، این محلول‌ها می‌توانند با تحریک انتقال دهنده‌های سدیم- گلوکز در روده کوچک، جذب آب را افزایش دهند.