درسوگ بانوی حماسه آفرین، حضرت ام البنین (س)

۱۳ جمادی الثانی، سالروز وفات ام البنین (س)  به پاس ایثار ، فداکاری ، صبر و پایداری مادران و همسران شهدای هشت سال دفاع مقدس، روز تکریم مادران و همسران شهدا نام گرفته است، اوراق تاریخ را به نام گذشت‌ها و خلوص و تلاش‌های آنان مزین  به نام کسانی می‌کنیم  که زینب گونه در حماسه هشت سال دفاع مقدس همسران و فرزندان برومند خود را روانه عرصه جهاد کردند. 

 سلام بر هاجر چهار ذبیح حضرت ام البنین (س)

نام اصلی این بانوی بزرگوار فاطمه کلابیه بوده است که بعد‌ها پس از ازدواج با امام علی (ع) با کنیه‏ «امُّ البنین» (مادر پسران) مشهور شد.پدرش حزام و مادرش ثمامه یا لیلا نام داشت از خاندان بنی‌کلاب از اجداد بزرگ حضرت محمد مصطفی (ص) که دارای خوبی‌ها و صفات خانوادگی مشترک بودند.

 از تاریخ دقیق ولادت ام البنین (س) چیزی در تاریخ ثبت نشده است، بعضی مورخان حدود ولادت ایشان را سال پنجم هجری (در حوالی کوفه)  می‌دانند و یادآور شده‌‏اند که تولد پسر بزرگ ایشان، حضرت ابوالفضل (ع)، در سال ۲۶ قمری اتفاق افتاده است. 

فضایل اخلاقی، کمالات انسانی و ایمانی، پایداری، بردباری، بصیرت ، نطق و سخندانی او را به شایستگی، بانوی بانوان کرده بود و شجاعت ،متانت ،عزت نفس، هنر و ادبیات ، احترام به حقوق دیگران، وفا و پایبندی به تعهدات از ویژگی‌های بارز خاندان ام‌البنین ذکر شده است.

ازدواج ام‌البنین با حضرت علی (ع)

۱۰ سال پس از رحلت حضرت رسول (ص) و حضرت فاطمه (س)، بنابر وصیت خود حضرت فاطمه (س) وقتی علی (ع) به فکر گرفتن همسر دیگری بود، به برادر خویش، عقیل بن ابی طالب که در علم «انساب» معروف بود و ذهن و سینه‌اش گنجینه‌ای از اسرار خاندان گوناگون عرب بوده می‌فرماید: «زنی را برای من اختیار کن که از نسل دلیرمردان عرب باشد تا با او ازدواج کنم و او برایم پسری شجاع و سوارکار به دنیا آورد»؛ لذا عقیل نیز بانو ام‌البنین از خاندان بنى‌کلاب را که در شجاعت بى‏‌مانند بود، براى حضرت انتخاب کرد.

ورود ام‌البنین به خانه امام علی (ع)

فاطمه کلابیه سراسر نجابت و پاکی و خلوص بود. هنگامی‌که می‌خواست پا به خانه امام علی (ع) بگذارد گفت تا دختر بزرگ فاطمه (س) اجازه نفرمایند وارد خانه نمی‌شوم. این نهایت ادب او را به خاندان امامت می‌رساند روز اولی که ام‌البنین پا در خانه علی (ع) گذاشت، امامان حسن (ع) و حسین (ع) مریض و در بستر افتاده بودند.
عروس تازه ابوطالب، به محض آن‏‌که وارد خانه شد، خود را به بالین آن دو عزیز رسانید و هم‏چون مادری مهربان به دل‌جویی و پرستاری آنان پرداخت و همواره می‌گفت من کنیز فرزندان فاطمه (س) هستم.

ثمره ازدواج ام‌البنین با حضرت علی (ع)

ثمره ازدواج حضرت علی با او چهار پسر رشید به نام‌های عباس، عبدالله، جعفر و عثمان بود که به‌دلیل داشتن همین پسران، او را ام‏‌البنین یعنی مادر پسران می‌خواندند. فرزندان ام‌البنین همگی در کربلا به شهادت رسیدند و نسل ایشان از طریق عُبیداللّه‏ فرزند حضرت ابوالفضل ادامه یافت.

ام‌البنین مادر چهار شهید

با شهادت چهار فرزند ام ‏البنین در کربلا، وی به افتخار مادر شهیدان بودن نائل شد و در کنار همسر شهید بودن، افتخاری دیگر بر صفحه افتخاراتش افزوده شد.

وقتی خبر شهادت فرزندانش به او رسید، اشک از دیده فرو ریخت و با روحیه‏‌ای قوی در اشعاری گفت: «ای کسی‌که فرزند رشیدم عباس را دیدی که همانند پدرش بر دشمنان تاخت، فرزندان علی (ع) همه شیران بیشه شجاعتند. شنیده ‏ام بر سر عباس عمود آهنین زدند، در حالی‌که دست‏هایش را قطع کرده بودند؛ اگر دست در بدن پسرم بود، چه کسی می‌‏توانست نزد او آید و با او بجنگد؟».

                                           سلام ما به تو‌ ای هاجر چهار ذبیح                درود ما به تو‌ ای مریم چهار مسیح

ام‌البنین، پاسدار خاطره عاشورا

از ویژگی‌های بسیار مهم ام‌البنین، توجه به زمان و مسائل مربوط به آن است. وی پس از واقعه عاشورا، از مرثیه‏‌خوانی و نوحه‌‏سرایی استفاده کرد تا ندای مظلومیت کربلائیان را به گوش نسل‏‌های آینده برساند.

وی هر روز به همراه پسرِ حضرت عباس (ع)، عبیداللّه‏ که همراه مادرش در کربلا حضور داشت و سند زنده‌‏ای برای بیان وقایع عاشورا بود، به بقیع می‌‏رفت و نوحه می‌‏خواند. مردم مدینه اطراف او گرد می‌آمدند و با او هم ناله می‌شدند. حتی مروان بن حکم حاکم وقت مدینه نیز در میان ایشان بود و گریه می‌کرد.

بانوی فصاحت و بلاغت

یکی از صفات والای ام‌البنین فصاحت و بلاغت اوست که نمود آن در اشعار زیبای وی متجلی است.ایشان یکی از شاعران بنام مدینه بودند و به ادب، ادبیات و شاعری مشهور بودند، ام البنین شعر بسیار زیبایی در وصف فرزندانش سروده است و از جمله اشعار وی که مورد تجلیل و تحسین بزرگان ادب قرار گرفته، شعر جانسوز وی پس از شهادت پسرش است که فرمود: «مرا ام‌البنین نخوانید که به یاد شیران دلاور می‌افکنیدم. مرا فرزندانی بود که به نام آن‌ها خوانده می‌شدم، ولی امروز فرزندی ندارم. چهار فرزند داشتم همچون باز‌های شکاری و همگی به شهادت رسیدند».

وفات حضرت ام‌البنین (ع)

او بعد از زینب کبری (ع) دار فانی را وداع گفت، ولی تاریخ ‏نگاران سال ارتحال او را متفاوت نگاشته‏‌اند، به‌طوری‌که عده ‏ای آن را سال ۷۰ هجری قمری بیان کرده‏‌اند و عده دیگری تاریخ وفات آن مادر فداکار را، سیزدهم جمادی‌الثانی سال ۶۴ هجری قمری دانسته‌‏اند که نظر دوم از شهرت بیشتری برخوردار است.
وی در قبرستان بقیع در کنار سبط رسول خدا، امام حسن (ع) و فاطمه بنت اسد و دیگر چهره‌های درخشان شریعت محمدی (ص) به خاک سپرده شد.