وضعیت همدان در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان همدان؛ به دنبال مخالفت نمایندگان مجلس شورای ملی با دکتر مصدق و مشکلات ناشی از آن، او برای انحلال مجلس هفدهم در روز ۱۲ مرداد ۱۳۳۲ اعلام رفراندوم کرد.

در این زمان، برخورد‌های شدیدی بین طرفداران جبهه ملی و حزب توده در همدان رخ داد و رفراندوم در دوشنبه ۱۹ مرداد در همدان برگزار شد، از سوی دیگر، چون در سراسر کشور مقرر بود که صندوق اخذ آرای موافقین و مخالفین را در دو محل جداگانه بگذارند، در همدان هم صندوق مخالفین در مسجد شریف الملک و صندوق موافقین در میدان پهلوی (میدان امام فعلی) گذاشته شد.

البته زمینه‌های کودتا از مدت‌ها پیش چیده شده بود و مخفیانه در این زمینه کمیته نجات وطن، تشکیل شده بود.

در ۲۵ مرداد، فرمانده گارد شاهنشاهی با فرمان شاه به منزل مصدق مراجعه کرده بود، این فرمان چند روز پیش از آن صادر و طی آن مصدق از نخست وزیری عزل و زاهدی به جای مصدق منصوب شده بود. شاه هم خود برای فرار از مهلکه، به بهانه استراحت و معالجه به شمال رفته بود.

در ۲۸ مرداد بود که سرویس‌های جاسوسی آمریکا و انگلیس وارد کار شدند و مردم را بهت زده کردند.

با رسیدن این خبر به همدان، با آنکه نخست وزیر کودتا یعنی فضل الله زاهدی همشهری آنها بود، اما کلیه طبقات مردم در حمایت از مصدق در میدان بزرگ شهر گردآمده و عده‌ای از اعضای حزب ایران هم مردم را تشویق و ترغیب به این حمایت می‌کردند.

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ایران یکی از رویداد‌های مهم تاریخ معاصر کشور است که به بازگرداندن محمدرضا شاه پهلوی به قدرت منجر شد.

این کودتا با حمایت مستقیم سازمان سیا (CIA) ایالات متحده و MI ۶ بریتانیا انجام شد.

در سال ۱۹۵۱، محمد مصدق، نخست‌وزیر وقت، اقدام به ملی‌سازی صنعت نفت ایران کرد که منجر به تنش‌های زیادی با بریتانیا و آمریکا شد.

این اقدام باعث شد که دو کشور به دنبال راهی برای بازگرداندن کنترل بر منابع نفتی ایران باشند.

در سال ۱۹۵۳، با برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی CIA، کودتای ۲۸ مرداد اجرا شد.

این کودتا با به راه انداختن ناآرامی‌ها، اخلال در زندگی روزمره و تضعیف حمایت مردمی از مصدق، به هدف خود رسید و شاه به قدرت بازگشت.

این رویداد تأثیرات عمیقی بر تاریخ سیاسی ایران و روابط ایران و آمریکا داشت و تا به امروز از آن به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ معاصر یاد می‌شود.