ثبت ملی طرح و نقشه قالی و قالیچه های چشمه گل تربت جام

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی، رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: ثبت نقشه‌ های قالی و قالیچه های بافته شده با طرح شاخص چشمه گل در فهرست میراث ناملموس به عنوان یک فعالیت فرهنگی مهم، می‌ تواند نقش مهمی در بازشناسی و صیانت از هویت و ارتقاء این طرح سنتی داشته باشد و آن را در مقابل مخاطراتی نظیر فراموشی و تغییرات فرهنگی محافظت کند.

فرامرز صابرمقدم افزود: یکی از مهمترین ملزومات ثبت اثر در فهرست میراث ناملموس کشور، مستندسازی کامل قدیمی ترین تا جدیدترین نقشه های چشمه گل و توصیف از نظر وجود پس زمینه فرهنگی و ارزیابی آیکونولوژیک آن به منظور تدوین پرونده ثبتی است.

 وی ادامه داد: «چشمه گل» یکی از طرح‌ های سنتی و اصیل در قالیچه‌ های دستباف ایران، به‌ ویژه در مناطق خراسان و سیستان و بلوچستان است که این نقشه بیشتر در قالی‌ ها و گلیم‌ های بلوچی دیده می‌ شود.

وی یادآور شد: بافنده ها اغلب طرح چشمه گل را به‌ صورت ذهنی و با الهام از سنت شفاهی به کار می‌ برند به طوری که هر بافنده ممکن است چشمه گل را با سبک شخصی خودش ببافد، بنابراین هیچ دو قالی یا قالیچه چشمه گلی دقیقاً یکسان نیستند و تفاوتهایی دارند.

رئیس اداره میراث فرهنگی تربت جام گفت : نقشه چشمه گل معمولاً دارای یک نقش مایه هندسی مرکزی به اشکال لوزی، مربع یا هشت‌ ضلعی است که نقش اصلی در وسط قالی یا قالیچه دیده می شود.

آیکونولوژی یک رشته تحصیلی در زمینه تاریخ هنر و نمادشناسی است که با مطالعه معنا، نماد و مفهوم اشیاء و تصاویر در هنر و فرهنگ سر و کار دارد.