آنفلوانزا عامل مرگ حدود ۹۰ هزار نفر در جهان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، دکتر مهرداد شریفی اظهار کرد: آنفلوانزا یک بیماری ناشی از ویروس‌های آنفلوانزا می‌باشد که باعث آلودگی دستگاه تنفسی بسیاری از حیوانات، پرندگان و انسان می‌شود.

وی با بیان اینکه آنفلوانزای انسانی بیماری به شدت واگیردار است و معمولا به وسیله سرفه و عطسه یک فرد بیمار منتشر می‌شود، افزود: این بیماری با بیماری سرماخوردگی متفاوت است و در تمامی طول سال رخ می‌دهد، اما معمولا بیشترین زمان فعالیت آن در ماه‌های سرد سال و اوج آن در زمستان است.

دکتر شریفی با تاکید بر اینکه آنفلوانزا می‌تواند منجر به بستری شدن در بیمارستان یا مرگ به ویژه و عمدتا در گروه‌های پرخطر، کودکان، سالمندان، افراد دارای بیماری مزمن شود، تصریح کرد: اپیدمی‌های بیماری می‌تواند منجر غیبت از کار در گروه‌های کاری بزرگ و یا مدارس و کاهش تولید گردد و برآورد می‌شود که اپیدمی آنفلوانزا در جهان سالاانه موجب حدود ۳ تا ۵ میلیون مورد بیماری شدید و حدود ۹۰ هزار تا ۶۵۰ هزار مرگ تنفسی شود.

رئیس مرکز بهداشت خوزستان با اشاره به اینکه ۴ نوع ویروس آنفلوانزا شامل؛ A، B، C و D وجود دارد، بیان داشت: ویروس آنفلوانزا A باعث بیماری در انسان و حیوان و مشکلات بهداشت عمومی می‌شود. داده‌های تاریخی بیانگر خطر انتقال آنفلوانزا بین حیوانات و انسان و توانایی بالقوه ایجاد خطر پاندمی (جهانگیری) ا این نوع ویروس است. ویروس آنفلوانزای تیپ A،  زیرگونه‌های متفاوتی دارد که ساب تایپ آنفلوانزای A (H۱N۱) و َA (H۳N۲) در حال حاضر در انسان در چرخش است. روند افزایشی کنونی آنفلوانزا در کشور بدلیل نوع َA (H۳N۲) است.  

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در تشریح علایم بیماری آنفلوانزا می‌گوید: آنفلوانزای فصلی با شروع ناگهانی تب، یا احساس تب/ لرز، سرفه (معمولاً خشک)، سردرد، درد عضلانی و درد بدن، خستگی و گاهی گلودرد و آبریزش بینی مشخص می‌شود، البته گاهی تب وجود ندارد.

وی با بیان اینکه در برخی موارد اسهال و استفراغ دیده می‌شود که اسهال و استفراغ در کودکان شایع‌تر است، گفت: در سالمندان و افراد دارای نقص سیستم ایمنی تب بروز نمی‌کند. علائم غیر معمول آنفلوانزا از جمله ضعف بسیار شدید در سالمندان مراکز نگهداری سالمندان رخ می‌دهد. آنفلوانزای بدون عارضه در اکثر موارد  طی ۳ تا ۷ روز بهبود می‌یابد، اگرچه ممکن است سرفه و ضعف بیش از دوهفته بویژه در سالمندان و بیماران مزمن ریوی باقی بماند.

دکتر شریفی تاکید کرد: در صورت بروز و بدتر شدن علائمی شامل؛ کوتاه شدن تنفس (سختی تنفس) یا تنفس سریع، درد سینه، گیجی یا سرگیجه ناگهانی و استفراغ مداوم باید سریعا به پزشک مراجعه کرد.

بیماری آنفلوانزا چگونه منتشر می‌شود؟

وی ادامه داد: آنفلوانزای فصلی به آسانی انتقال می‌یابد و انتقال سریع در اماکن شلوغ و تجمعی  از جمله مدارس و خانه‌های سالمندان  و.  رخ می‌دهد.  

دکتر مهرداد شریفی گفت: ویروس آنفلوانزا از طریق قطرات درشت) دارای قطر بیش از ۵ میکرون) حاوی ویروس در هوا انتشار  یافته و  تا  ۲ متر انتقال می‌یابند  و افرادی که در فاصله نزدیک این قطرات  را تنفس می‌کنند، مبتلا می‌شوند. (هنگام عطسه، سرفه و صحبت کردن بیمار مبتلا به بیمار مشکوک).

وی افزود: تماس غیر مستقیم از طریق دست آلوده به ویروس آنفلوانزا از سطوح و وسایل آلوده و سپس دست زدن به مخاطات (بینی، چشم و دهان) نیز موجب انتقال بیماری می‌شود.

چه کسانی در معرض خطر بیماری آنفلوانزا قرار دارند؟

وی با تاکید بر اینکه همه گروه‌های سنی ممکن است به بیماری مبتلا شوند، اما برخی  گروه‌ها پر خطر برای آنفلوانزا هستند، بیان داشت: افراد در معرض خطر آنفلوانزای فصلی شامل موارد زیر است: 
•    سالمندان بالای ۶۵ سال
•    ساکنین آسایشگاه‌ها و  پرسنل آنها 
•    افراد دارای بیماری زمینه‌ای (مانند بیماری‌های مزمن (ریوی از جمله آسم و..، قلبی عروقی، کلیوی، کبدی، متابولیک (از جمله دیابت ملیتوس)،  تکامل عصبی و نورولوژیک، کبدی یا خونی و..) 
•    بیماران مبتلا به بیماریهائی که سیستم تنفسی را مختل می‌کنند، از جمله بیماری‌های احتقانی، صدمات نخاعی، اختلالات صرعی،  اختلالات عصبی عضلانی
•    خانم‌های باردار تا ۲ هفته پس از زایمان (سه ماهة دوم و سوم حاملگی آنان مقارن با فصل شیوع آنفلوانزا می‌باشد)
•    نقص سیستم ایمنی
•    افراد زیر ۱۸ سال که تحت درمان  طولانی مدت با آسپرین یا ترکیبات سالیسیلات می‌باشند.
•    چاقی با BMI مساوی یا بالاتر از ۴۰  
کودکان زیر ۵ سال (۵۹ ماه)، بویژه زیر ۲ سال. اگرچه همه کودکان کمتر از ۵ سال (۵۹ ماه) در گروه پرخطر در نظر گرفته می‌شوند، اما بیشترین خطر مربوط به کودکان زیر ۲ سال است و بیشترین میزان بستری و مرگ و میر در میان شیرخواران  کمتر از ۶ ماه است

چگونه می‌توان از انتقال و انتشار بیماری انفلوانزا پیشگیری کرد؟
•    دریافت واکسن آنفلوانزا در گروه‌های در معرض خطر و پرخطر
•    اصول بهداشت و حفاظت فردی به طور جدی رعایت شود.
•    از دست دادن، روبوسی و بغل کردن یکدیگر پرهیز شود.
•    رعایت بهداشت فردی به ویژه شستشوی مرتب و صحیح دست¬ها و رعایت آداب سرفه  
•    برای پیشگیری از انتقال، هنگام سرفه و عطسه باید دهان و بینی خود را با دستمال پوشانیده  و دست‌ها مرتب شسته شود.
•    اقامت در منزل در هنگام بیمارشدن تا رفع علایم حاد بیماری
•    استفاده از ماسک در حضور فرد مبتلا به بیماری آنفلوانزا در هنگام حضور در جمع
•    استفاده از ماسک برای افراد در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های تنفسی (افراد پرخطر دارای بیماری‌های زمینه‌ای شامل: قلبی، ریوی، بدخیمی، دیابت، سالمندی و سایر طبق نظر پزشک معالج)
•    برای پیشگیری از ابتلا به بیماری، پرهیز از حضور در تجمعات و دورهمی در فضا‌های بسته¬ی بدون تهویه مناسب، توصیه می‌شود.
•    در فضا‌های عمومی از جمله نمازخانه، سلف سرویس، کارگاه‌ها و مسیر ورود و خروج حتی الامکان فاصله‌ی ایمن رعایت شود.
•    تهویه هوای فضای محل زندگی وکار یکی از مهمترین ابزار‌های پیشگیری از انتقال وانتشار بیماری‌های  تنفسی واگیر می‌باشد. ازطریق تهویه مناسب هوای محل استقرار و اسکان، میزان بارآلودگی عامل بیماریزا درمحل کاهش می‌یابد. بدین منظور حداقل درهرساعت باید تهویه وجابجایی هوا ۱۲-۶  بارانجام شود. نصب سیستم تهویه (هواکش) ویا بازکردن مداوم پنجره‌ها براحتی این امکان رافراهم می‌نماید.
•    فعالیت‌های ورزشی فرهنگی در فضا‌های بسته، با رعایت فاصله و تهویه مناسب انجام شود.
•    از افراد مشکوک به بیماری‌های تنفسی حداقل دو متر فاصله بگیرید.
•    موارد تماس خانگی باید با شست و شوی کامل دست‌ها به مدت ۳۰ ثانیه با آب و صابون پس از هر تماس و  یا  آلودگی احتمالی، عدم استفاده از ظروف غذاخوری مشترک، پرهیز از تماس چهره به چهره با موارد احتمالی یا تأیید شده بیماری و استفاده ازماسک و وسایل حفاظت فردی از خود مراقبت کنند.

آیا بیماری آنفلوانزا درمان دارد؟

بیماری انفلوانزا یک بیماری ویروسی می‌باشد و لذا دارو‌های ضدمیکروبی (آنتی بیوتیک ها) بر روی آن تاثیری ندارند. تجویز آنتی بیوتیک با نظر پزشک و در موارد خاص (ازجمله همراه شدن یک بیماری میکروبی با بیماری انفلوانزا) توصیه می‌شود. در ۸۰% از موارد، بیماری میکروبی به آنفلوانزا اضافه نمی‌شود و نیاز به آنتی بیوتیک ندارد.
 علایم بیماری انفلوانزا معمولا با استراحت در منزل، نوشیدن مایعات به میزان کافی و دریافت دارو‌های ضد درد‌های عضلانی  بهبود می‌یابند.
 زنان باردار و افراد دارای بیماری زمینه‌ای یا مزمن در صورت داشتن علائم شبه آنفلوانزا (تب و سرفه) باید جهت دریافت داروی ضد ویروسی به نزدیکترین مرکز جامع خدمات سلامت مراجعه نمایند.  

اجرای رفتار‌های بهداشتی یکی از موثرترین روش‌های مداخله‌ای در بیماری‌های ویروسی از جمله انفلوانزا و سرماخوردگی  می‌باشد:

• رژیم غذایی مناسب و استفاده از میوه جات 
• استراحت و خواب کافی
• ورزش و فعالیت بدنی مناسب و کافی
• کاهش و دوری از استرس

نقش واکسن آنفلوانزا در پیشگیری از بیماری آنفلوانزا:

واکسیناسیون یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای پیشگیری از ابتلا به آنفلوانزا و عوارض ناشی از آن در گروه‌های پر خطر می‌باشد و توصیه  می‌شود گروه‌های پرخطر قبل از شروع فصل سرما و افزایش شیوع بیماری، واکسن آنفلوانزای فصلی را تزریق نمایند.

وی افزود: بطور کلی واکسن آنفلوانزا برای گروه‌های پر خطر و مشاغل خاص که بیشتر در معرض تماس بیماری قرار دارند، تجویز می‌شود. با توجه به اینکه ویروس مولد آنفلوانزا می‌تواند با ویروس سال قبل متفاوت باشد، افراد پر خطر باید هر ساله این واکسن را دریافت کنند تا در برابر آنفلوانزا مصون بمانند.

دکتر تصریح کرد: بطور کلی واکسن آنفلوانزا جهت گروه‌های در معرض خطر (که ابتلا به آنفلوانزا در آنان با عواقب سنگین تری همراه است) و گروه‌های در معرض تماس (که به دلیل مشاغل خاص، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری قرار دارند) تجویز می‌شود.  

توصیه‌های مهم:
۱. در صورت داشتن علائم شبه آنفلوانزا حتما به پزشک مراجعه کنید و از خوددرمانی پرهیز کنید. به هیچ عنوان آنتی بیوتیک‌ها را خودسرانه مصرف نکنید، زیرا آنتی بیوتیک‌ها بر علیه ویروس‌ها موثر نمی‌باشند. در صورتی که پزشک تشخیص بدهد شما دچار عوارض باکتریایی مثل ذات الریه شده‌اید برای شما آنتی بیوتیک تجویز می‌کند.  
۲. در صورتی که پزشک به شما بگوید باید در منزل استراحت کنید حتما به توصیه او (استراحت کافی، تغذیه مناسب و استفاده از مایعات) گوش کنید، زیرا استراحت کردن علاه بر این که به بهبود سریعتر شما کمک می‌کند مانع از ابتلای دیگران می‌شود.