نگاهی به نقش پژوهش در تولیدات رسانه ای

به گزارش خبرگزاری صداوسیما،  سعید الهی، کارشناس رسانه، با حضور در استودیو شبکه خبر، به مناسبت هفته پژوهش گفت: رسانه‌ها بدون پشتوانه پژوهشی صرفاً نقش بلندگو دارند، اما با تکیه بر پژوهش می‌توانند به مرجع آگاهی و تحلیل در جامعه تبدیل شوند.

وی با اشاره به نقش پژوهش در ارتقاء محتوای رسانه‌ای افزود: پژوهش را نباید امری تزئینی یا صرفاً دانشگاهی دانست. هر نوع مطالعه، بررسی یا حتی تأمل پیش از تولید محتوا، شکلی از پژوهش است که به تصمیم‌سازی آگاهانه منجر می‌شود.

وی پژوهش را فرایندی چندسطحی دانست، از سیاست‌گذاری‌های کلان تا تولیدات فردی در فضای مجازی و افزود: رسانه‌ای که بدون تحقیق محتوا تولید می‌کند، فقط بازتاب‌دهنده صداهاست. اما رسانه پژوهش‌محور، تبدیل به مرجع آگاهی و اعتماد مردم می‌شود.

وی مهم‌ترین دستاورد پژوهش را افزایش عمق معنایی و اعتماد اجتماعی دانست و گفت: پژوهش باعث می‌شود محتوا از زوایای مختلف بررسی شود و مخاطب احساس اعتماد کند. امروز مردم نسبت به صحت و اصالت اطلاعات حساس‌تر از گذشته‌اند.

وی پژوهش را تنها پیش‌فرض تولید محتوا ندانست و گفت: پژوهش واقعی بعد از تولید پایان می‌یابد، زمانی که مخاطب واکنش نشان می‌دهد. نظام بازخوردگیری در کشور ما ضعیف است و همین مسئله باعث می‌شود اشتباهات تکرار شوند.

الهی بر لزوم افکارسنجی، نظرسنجی و اثرسنجی پس از پخش محتوا تأکید کرد و افزود: اگر رسانه‌ها بازخورد‌ها را تحلیل کنند، از محتوای واکنشی به محتوای مسئله‌محور می‌رسند، یعنی محتوایی که آگاهانه مسئله‌ای را تعریف و حل می‌کند.

وی در بخشی از گفت‌و‌گو، تولید عجولانه محتوا در فضای مجازی را یکی از آفات جدی دانست و گفت: بسیاری از بلاگر‌ها به مطالعه علاقه ندارند و تن به پژوهش نمی‌دهند. نتیجه آن، انتشار اطلاعات زرد و تحریف‌شده است که سطح دانش عمومی جامعه را پایین می‌آورد.

وی پیشنهاد کرد دولت‌ها و نهاد‌های رسانه‌ای با ایجاد بانک داده‌های پژوهشی، مسیر دسترسی به اطلاعات و تحلیل را برای تولیدکنندگان آسان‌تر کنند. دوره تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای تمام شده است. مخاطبان امروز خواهان اقناع هستند و اقناع بدون پژوهش ممکن نیست.

وی در پایان، درباره ورود هوش مصنوعی به عرصه پژوهش رسانه‌ای گفت: هوش مصنوعی باید ابزار کمکی و دستیار پژوهشگر باشد، نه مرجع مطلق.

به گفته سعید الهی، آینده رسانه‌های موفق در گروی پژوهش‌محوری است. رسانه‌ای پایدار و مؤثر، رسانه‌ای است که در تمام مراحل تولید، از ایده تا دریافت بازخورد، پژوهش را جدی بگیرد و بر داده، تحلیل و فهم دقیق مخاطب تکیه کند، نه بر سلیقه و سرعت.