عبور از بحران کم آبی با اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، فاطمه مسکینی‌ویشکایی با تاکید بر این که میزان هدررفت آب در ایران به‌طور قابل توجهی بالاتر از میانگین جهانی است، بیان داشت: اصلاح ساختاری الگوی مصرف در بخش کشاورزی، به عنوان تنها راه حل منطقی و پایدار برای عبور از بحران فزاینده کم‌آبی، امری ضروری و فوری است.

وی با هشدار درباره مصرف بیش از حد و کاهش مداوم و نگران‌کننده منابع آبی کشور اظهار کرد: بحران کم‌آبی در ایران وارد فاز جدید و پیچیده‌ای شده است که دیگر با راهکار‌های مقطعی و سطحی قابل مدیریت نیست.

مسکینی ویشکایی افزود: نجات از این شرایط دشوار تنها از طریق بازنگری اساسی در الگوی مصرف در تمامی بخش‌ها، به ویژه در بخش کشاورزی با بیشترین سهم مصرف آب شیرین کشور، ممکن خواهد بود.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان بیان کرد: اگرچه بخش صنعت و شرب نیز نیازمند مدیریت بهینه هستند، اما به دلیل سهم بسیار بالای کشاورزی، تمرکز راهبردی باید بر این بخش معطوف شود.

وی گفت: ادامه روند کنونی به معنای تشدید بی‌سابقه تنش‌های آبی، تخلیه بیشتر سفره‌های زیرزمینی و به خطر افتادن امنیت غذایی و زیستی در سال‌های آینده است.

مسکینی ویشکایی سه الگوی کلی «مدیریت دولتی»، «مدیریت توسط جوامع محلی» و «مدیریت توسط نهاد بازار» را برای مدیریت منابع آب برشمرد و تصریح کرد: حکمرانی آب در ایران، ترکیبی از ۲ مدل نخست است برای موفقیت، نیازمند اصلاح ساختار اجرایی، تغییر الگوی مدیریت و ارتقای توانمندی مدیران محلی هستیم.

وی در ادامه به راهکار‌های عملی اصلاح الگوی مصرف پرداخت و افزود: اجرای روش‌های به‌زراعی و به‌نژادی مانند اصلاح روش‌های کاشت، تغییر کاربری اراضی بر اساس مزیت نسبی، کاهش سطح کشت محصولات پرمصرف و توسعه کشت گیاهان کم‌آب‌بر از جمله این راهکار‌ها است.

این‌محقق، توسعه کشت‌های گلخانه‌ای، اجرای سیستم‌های آبیاری تحت فشار، مهار آب‌های فصلی و مدیریت یکپارچه آب در سطح حوضه‌های آبریز را از دیگر اقدامات مؤثر دانست.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات خوزستان با اشاره به تجربیات موفق جهانی، به مواردی مانند بازار آب در استرالیا، کشاورزی دقیق و گلخانه‌ای در هلند و سیاست‌های تشویقی در کالیفرنیا پرداخت و یادآور شد: بهره‌گیری از این تجربیات، متناسب با شرایط بومی، می‌تواند راهگشا باشد.

وی با تاکید بر لزوم عزم ملی، اراده سیاسی قوی و همکاری فرابخشی برای دستیابی به مدیریت پایدار آب، هشدار داد: پیش‌بینی‌های بلندمدت اقلیمی حاکی از تشدید تنش‌های آبی و افزایش دما در ایران است.

وی ادامه داد: برای صیانت از ذخایر آب تجدیدپذیر کشور و تضمین پایداری تولید در بخش کشاورزی، نیازمند اجرای گسترده، سریع و برنامه‌ریزی شده تمامی راهکار‌های فنی، مدیریتی و نهادی ارائه‌شده، در قالب یک «برنامه ملی آمایش سرزمین با محوریت آب» هستیم.

وی گفت: برنامه‌ای که در آن تخصیص آب بر مبنای پتانسیل واقعی هر حوضه آبریز و با اولویت‌دهی به ارزش اقتصادی و امنیت غذایی هر واحد آب مصرفی صورت پذیرد.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات خوزستان تصریح کرد: غفلت امروز، فاجعه‌ای غیرقابل جبران برای نسل‌های فردا خواهد بود.