موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس:
روایت ۱۷۰ سال تاریخ دریایی ایران در بوشهر
مدیر موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس گفت: این موزه یکی از جاذبههای تاریخی و فرهنگی شاخص استان بوشهر است که در محله سبزآباد و در عمارت تاریخی کلاهفرنگی قرار دارد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز بوشهر، ناوسروان سید هادی جعفری با اشاره به تاریخچه این مجموعه اظهار کرد: ساختمان فعلی موزه در سال ۱۸۵۸ میلادی بهعنوان محل استقرار و کنسولگری کشور انگلستان ساخته شد و انگلیسیها به مدت ۸۸ سال از این مکان استفاده میکردند.
وی افزود: پس از انتقال دفتر نمایندگی سیاسی انگلیس به بحرین در سال ۱۳۲۵ شمسی، این مجموعه به ایران تحویل داده شد و بلافاصله در اختیار نیروی دریایی ارتش قرار گرفت و در دورههایی بهعنوان سربازخانه، محل گزینش پرسنل و اتاق جنگ نیروی دریایی مورد استفاده بود.
جعفری با بیان اینکه این مکان بعدها به موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس تبدیل شد، تصریح کرد: یکی از شاخصترین آثار این موزه، کشتی تاریخی پرسپولیس است؛ نخستین کشتی توپدار جنگی ایران در دوره قاجار که برای تأمین امنیت خلیج فارس از آلمان و به مبلغ ۹۰ هزار تومان خریداری شد.
وی ادامه داد: این کشتی به فرماندهی افرادی همچون احمدخان دریابیگی و بعدها ناخداهایی مانند عباس دریانورد و ابراهیم دریایی فعالیت داشت، اما پس از بروز نقص فنی در شفت، در نزدیکی جزیره عباس (نگین بوشهر) متوقف شد و نزدیک به یک قرن در همان وضعیت باقی ماند.
مدیر موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس گفت: در سال ۱۳۸۵ نیروی دریایی ارتش تصمیم گرفت بقایای این کشتی تاریخی را به این مجموعه منتقل کند که اکنون بهعنوان نماد پیشینه نیروی دریایی ایران در معرض دید عموم قرار دارد.
وی گفت: این موزه طی ۵ سال گذشته با تمرکز بر تاریخ دریانوردی خلیج فارس، معرفی مشاهیر دریایی استان بوشهر، پژوهشهای مرتبط با دریا و همچنین سالن مروارید که به نمایش عملیات و دستاوردهای نیروی دریایی اختصاص دارد، میزبان بازدیدکنندگان داخلی و خارجی است.
جعفری تأکید کرد: موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس برای عموم آزاد است و همهساله دانشآموزان، دانشجویان، اساتید دانشگاه و پژوهشگران از سراسر کشور از این مجموعه بازدید میکنند.
کارشناس مسئول امورفرهنگی و امین اموال فرهنگی موزههای استان هم گفت: این مجموعه با در اختیار داشتن آثاری از ۸۰ میلیون سال قبل تا اشیای مردمشناسی چند دهه اخیر، یکی از جامعترین موزههای جنوب کشور به شمار میرود.
گلافشان با بیان اینکه مجموعه فعلی شامل دو موزه «منطقهای خلیج فارس» و «دریا و دریانوردی خلیج فارس» است، اظهار کرد: موزه منطقهای خلیج فارس تحت مدیریت میراث فرهنگی و موزه دریا و دریانوردی تحت مدیریت ارتش فعالیت میکند.
وی افزود: ساختمان این موزه که با نام «عمارت سبزآباد» یا «عمارت سفید سبزآباد» شناخته میشود، در دوره قاجار و تحت مالکیت استعمار انگلیس ساخته شد و در سالهای بعد در اختیار ارتش قرار گرفت و نهایتاً با مرمت و کاربری فرهنگی، به موزه تبدیل شد.
گلافشان با اشاره به گستره آثار موجود در این موزه گفت: قدیمیترین آثار این مجموعه مربوط به بخش دیرینشناسی است که شامل فسیلهای جانوری و گیاهی با قدمت حدود ۸۰ تا ۸۵ میلیون سال میشود؛ آثاری که به دریای باستانی «تتیس» تعلق دارند.
وی ادامه داد: بر اساس یافتههای باستانشناسی، حضور انسان در این منطقه به حدود ۱۵ هزار تا ۱۲ هزار سال پیش بازمیگردد که ابزارهای سنگی کشفشده، گواه این قدمت تاریخی است.
گل افشان گفت: جدیدترین آثار موجود در موزه، اشیای مردمشناسی بهویژه در حوزه موسیقی است که قدمتی حدود ۳۰ تا ۴۰ سال دارند.
کارشناس مسئول امورفرهنگی و امین اموال فرهنگی موزههای استان با بیان اینکه خلیج فارس از حدود ۳۷ میلیون سال پیش بهتدریج از دل دریای تتیس شکل گرفته است، افزود: نخستین غرفه موزه به معرفی جغرافیا و شکلگیری خلیج فارس اختصاص دارد و قدیمیترین آثار موزه نیز در همین بخش به نمایش گذاشته شدهاند.
وی از تدوین طرح توسعه موزه خبر داد و گفت: با توجه به ادامه فعالیتهای باستانشناسی و کشف آثار جدید در سواحل خلیج فارس، نیاز به گسترش فضاهای نمایشگاهی وجود دارد و این موضوع در دست بررسی است.
گلافشان همچنین از برگزاری نمایشگاههای موقت خبر داد و افزود: علاوه بر آثار دائمی، نمایشگاههایی از استانهای دیگر و حتی از موزه ملی ایران بهصورت موقت در این مجموعه برگزار شده است.
وی در پایان تأکید کرد: موزه منطقهای خلیج فارس آمادگی کامل برای همکاری با پژوهشگران، دانشگاهیان و فیلمسازان را دارد و مخازن امن موزه، ظرفیت مناسبی برای انجام پژوهشهای تخصصی درباره تاریخ و هویت خلیج فارس فراهم کرده است.