پخش زنده
امروز: -
کارشناس ارشد مسائل بین الملل با اشاره به دستاوردهای کشورمان از جنگ تحمیلی و مقاومت گفت: باید از این دستاوردهای عظیم، محکم پاسداری و پیروزی کشورمان را تثبیت کنیم.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای محمدجواد لاریجانی در برنامه گفتگوی ویژه خبری، برخی از ابعاد جنگ تحمیلی سوم و مذاکرات اسلام آباد را تشریح کرد و به پرسش ها در این زمینه پاسخ داد.
متن کامل این برنامه به شرح زیر است:
سوال: از اجلاس اسلام آباد آغاز کنیم و ارزیابی شما از این اجلاس و نتیجهای که به دنبال داشت و مجموعا این اجلاس و این مذاکرات را چطور دیدید ۲۱ ساعت تقریبا مذاکره فشردهای که رخ داد؟
لاریجانی: نکته مهم این است که در میدان نبردی که داشتیم در این ۴۰ روز بخش قسمت پیروز این جنگ هستیم. ربطی به مذاکرات ندارد. به اذعان دشمن ما دست بالا را داریم. دستاوردهای نظامی را اگر بتوانیم با روشهای معقول سیاسی را تثبیت کنیم برای آینده هم خیلی خوب است، چون ما که دنبال فتح نظامی دنیا نیستیم، از خودمان دفاع میکنیم. آن دیوانهای که در کاخ سیاه است مرتب حمله و دندان تیز میکند. بنابراین ما وقتی موفق نظامی هم میشویم برایمان توفیق نظامی اصل نیست برای ما دستاوردها مهم است. این نکته کلیدی است. رفتن به اجلاس و نحوهای که جناب آقای قالیباف عمل کردند به نظر من درخور قدردانی است. کار خیلی خوبی کردند، خصوصا ایشان بیانی داشتند به این معنا که ما یک پیروزی ناتمام داریم. این نکته کلیدی است.
در آستانه رفتن به این اجلاس دبیرخانه شورای امنیت ملی، تبلیغات نسبتا خوبی کرد، بعنوان پیروزی خیلی بزرگ به تشویق مردم، امثال اینها و تا جایی که حتی در بیانیهای به مردم گفتند این جشن و سرور خیابانی تان را ادامه دهید. البته من این نکته را کاملا مخالف هستم. مردم ما در خیابان مشغول جهاد فی سبیل الله هستند نه جشن و سرور. یک مقدار این قضایا با آن برداشت آقای قالیباف تفاوت داشت. ایشان فرمودند: پیروزی ناتمامی است. ما نباید چیزی را که واقعی نیست اینقدر به آن بپردازیم. ما باید به برداشتههای واقعی خودمان تاکید کنیم که پیروزی ما در جنگ دست بالای ما است، راجع به این که شبیه برجام نشود که برجام امضا شد همه گفتند جشن و سرور بگیرید رهبر شهید فرمود صبر کنید. در برنامه دیگری در صدا و سیما گفتم یک جنگ برده را با یک قرارداد مرده عوض نکنیم. قرارداد مرده چیست؟ قرارداد مرده فقط وعده است و ما در برجام، کلی چیزهای حقیقی تحویل دادیم از هزاران تعداد سانتریفیوژ، آب اراک، آب سنگین و چیزهای دیگر، ولی از آن طرف مقداری وعده گرفتیم. این میشود مرده. این وعده هم ناشی از این بود که اعتماد کردیم به آنها. فکر کردیم حرفشان درست است. اینجا هم نباید ما اعتماد کنیم. نکتهای آقای قالیباف فرمودند که آمریکا نتوانست اعتماد ما را جلب کند. ما بنا نیست اعتماد کنیم. یعنی اصلا بنا نیست آمریکا اعتماد ما را جلب کند. با طرفی که به او بی اعتماد هستیم باید نقد معامله کنیم. ۱۰ مادهای که آنجا مطرح شد علی الاصول چارچوب خوبی است. این هم پیروزی است. در مورد هستهای هرگز نباید با آمریکا بحث کنیم. آمریکایی که هستهای ما را زده، خودش هم میگوید که از بین بردم، چه کاره است که با او بحث کنیم؟ خیلی بد است که بحث کنیم. اشتباه بزرگی است. فکر میکنم راجع به تعهدات مان در مورد N.P.T هم باید تجدید نظر کنیم. N.P.T سند خوبی است ولی مرده است. چیزی در آن نیست. اگر از من بپرسید معتقدم باید اعلام کنیم که تعهدات مان در N.P.T فعلا باید معلق، بعد بررسی میکنیم که در مقابل تهاجم به تاسیسات اتمی ما، آژانس چه کار کرده؟ اینها را بحث کنیم. میدان بحث خیلی خوبی است. در آنجا گفتیم راجع به مسائل هستهای، این نقطه ضعف است. اشکال است. در مورد هستهای با آمریکا بحث نخواهیم کرد. بله با دوستان مان بحث میکنیم. مثلا با روسیه طرح مشترک داریم، بحث میکنیم. بحث آنها جداست، اما با کشوری که قسم خورده که ما را بزند و اتمی بهانه است، چیزهای دیگر را میزند و میخواهد ما را ضعیف کند میگوید میخواهم از صحنه تمدنی حذفتان کنم، غلط زیادی میکند. دیوانه است ولی این حرفها را میزند. به محض این که راجع به هستهای گفت بگوییم به تو ربط ندارد و مسئله داخلی ما است.
موضوع دیگر مسئله مقاومت است. مقاومت برای جمهوری اسلامی سرمایه است. تلاش زیادی کردند که موضوع مقاومت را از جنگ جدا کنند. بعدا چه میشود؟ فرض کنید موضوعی را با آمریکا قرارداد میبندیم، توافق هم کردیم. بعد از آن طرف اسرائیل میگوید به من چه و کار خودش را می کند. هر که را خواست ترور کند. هر وقت خواست به مقاومت حمله کند و هر وقت خواست به ما هم حمله میکند. این ها نکات کلیدی است. البته دوستان ما به این موضوعات توجه داشتند. ما نباید پیروزی مسلم را با اعتماد نابجا، جا بزنیم.
موضوع دیگر غرامت است. رهبر معظم انقلاب روی آن انگشت گذاشتند. غرامت غیر از صندوق بازسازی است. مثلا یک جایی سیل میآید، زلزله میآید، بازسازی میکنید. غرامت یعنی تو غلط کردی به ما حمله کردی، حالا که حمله کردی باید خسارت بدهی. این غیر از صندوق عمومی است که اعانه جمع کنیم. ما الان مشکل پول نداریم. برای بازسازی ایران پول که در میآوریم، بلد هستیم ولی او باید بداند ... از زمان حضرت امام نکته بگویم. در قطعنامه ۵۹۸ این بحث را داشتیم خدمت حضرت امام، ایشان فرمودند خیلی مهم است که معلوم شود متجاوز عراق بوده. فرمودند: این حتی از غرامت هم مهمتر است و غرامت هم البته تعهدات بعدی آن است. این انجام شد با یک قدری، ولی نهایتا در تاریخ این بود. عبارات و کلیدواژهها خیلی مهم است، باید بدانیم راجع به چه داریم صحبت میکنیم. البته راجع به این که این آتش بس چقدر به نفع ما بوده، چقدر به ضرر ما بوده، به طور کلی آتش بس چیز بدی نیست ولی باید ببینیم دشمن از این چه میخواهد استنباط کند؟ آتش بسی که از آن طرف رژیم صهیونیستی تا میتواند جنایاتش را در لبنان ادامه دهد و لبنان برای ما عمق استراتژیک است، یک سرمایه است. این طور نیست که مثلا یک چیز اضافه باشد و بعد هم به ما بگوید هر وقت خواستم حمله میکنم. تازه میگوید من ترورهای آینده هم دارم. این آتش بس که نیست. از این طرف مثلا هنوز مرکب، حالا یادداشت تفاهم نیست، چاق سلامتی در اسلام اباد، خشک نشده که طرف میگوید میخواهم بنادر ایران را محاصره کنم. پس معلوم است این قدم، قدمی در راه درست نبوده، فکر نکنیم این نتیجه به ما میدهد. راه درست این است که آن جاهایی که توانمند هستیم را محکم بگیریم مثلا تنگه هرمز. یک نکتهای بگویم. وزیر محترم امور خارجه اعلام کرد که برای مثلا دو هفته آزاد است. این هم اشتباه است. رویه ایجاد میکند. الان مدتی است تنگه هرمز را با روش جدید داریم مدیریت میکنیم. هرگز نباید این روش را قطع کنیم.
سوال: این را زمانی مطرح کردند که آنها گفتند ما میپذیریم که ۱۰ شرط ایران اساس و دستور جلسه مذاکرات باشد در قبال آن مطرح نشد مگر؟ یعنی متقابلا آنها آن را پذیرفتند و ایران هم این را پذیرفت.
لاریجانی: باشد. این جزو ستونهای کلیدی ما است، نباید لغو کنیم. به محض این که شما بگویید دو هفته آزاد است، وقتی بخواهید دوباره جلوی آن را بگیرید این رویه را به هم میزند. این رویهای که با خون شهدای ما درست شد و با قدرت هم ... چون آمریکا باید بداند که کشور ما، کشور آدمهای باهوش است. خنگ است این را کار نداریم، این جا کشور آدمهای باهوش است. مو را از ماست میکشند. شما ببینید مردمی که در میدانها حضور دارند، اینها انتظار مطالب دقیق دارند.
سوال: ممکن است برای برخی این سوال پیش بیاید که در مذاکره راجع به هستهای که اصلا صحبت نشد. جبهه مقاومت بحث آن مطرح نشد. حداقل با آن چیزی که آنها میخواهند دیگر از الان تکلیف مان معلوم است که راجع به جبهه مقاومت ما امتیازی نخواهیم داد و بحث تنگه هرمز هم که حتی پذیرش دو هفتهای اش هم که این اجازه داده نشود، اصلا برای چه مذاکره کنیم؟
لاریجانی: بله همین است. صحبت این است که تقاضای مذاکره برای چه بوده؟ برای ختم درگیری بوده دیگر؟ خیلی خب، شما به ما حمله کردید، شما این مسئولیتها را دارید، مسئولیت هایت را انجام بده، قائله ختم میشود. او مذاکره را برای این مطرح کرده که نفسی تازه کند. باید متوجه باشیم. حالا اصلا محاصره دریایی ایران بگیرد، نگیرد مهم نیست، گرچه قیمت نفت را بالا برده. ما طرفدار مذاکره نیستیم به معنای این که تقاضا کرده باشیم او متقاضی است. بسیار خب خودت حمله کردی. این هم کارنامه تو است، ما که به تو حمله نکردیم، این کارنامه این طور است. من مخالف مذاکره نیستم. این که بگوییم اعتماد به هم کردیم و با هم کنار بیاییم و مسئله حل و فصل شود، قضیه این طور نیست. یعنی ما با دولتی طرف هستیم که هیچ یک از تعهداتش اصلا معنا ندارد.
سوال: آخر برخی در صحبتها و محافل و رسانهها بعضا ممکن است این را مطرح کنند که میروید مذاکره، شاید بتوانیم امتیازات خوبی بگیریم ولی باید یک چیزی هم بدهیم که او هم بتواند مانور بدهد که خودش را بیرون بکشد.
لاریجانی: آن چیز نباید از منافع ملی ما باشد. این همان تئوری است که من در برجام همیشه نقد کردم که در تئوری برجام میگویند یک چیزی به او بدهیم. این مثل دزدی است که آمده در خانه ما، دم در ایستاده میگوید من لوازم خانه را میخواهم. میگوییم خیلی خب تلویزیون را به او بدهیم برود. این درست نیست. دزدی باید متوقف شود و کاملا قبول کند. یا مثلا اینها پایگاههایشان در منطقه نباید فعال شود، چون پایگاهها مرتب علیه ما کار میکرده، اینکه معنا ندارد. کشورهای منطقه باید تعهدات شان را راجع به امنیت منطقه و امنیت ما حفظ کنند. نمیشود که کشور امارات بهترین امکانات را به رژیم صهیونیستی و آمریکا و هرچه دشمن است بدهد و بعد از آن جنبه که بله با ما کاری نداشته باشید، ما چنین شوخیهایی نداریم بنابراین ما الان باید دنبال یک نقشه قشنگ باشیم این میشود بنای مذاکره، نقشهای که امنیت کشورهای دوست ما را نگه میدارد آنها نباید زمین، هوا و دریایشان، امکانات مادیشان را علیه ما به کار بگیرند و ما هم بر علیه آنها به کار نمیگیریم درست نیست که مثلاً یک کشور همسایه مرتب همین امکاناتش هیچ حتی پایگاههای اسما مال خودشان را هم در اختیار رژیم صهیونیستی، آمریکا بگذارد و بعد بگوید شما چرا به ما حمله میکنید خوب شما به بخشی از این پازل حمله هستید.
سوال: باز زمزمه هایش دارد مطرح میشود که احتمالاً دور بعدی مذاکرات یعنی پاکستانیها این را میگویند برخی جاها باز دارد مطرح میشود که احتمال دارد ادوار بعدی مذاکرات برگزار شود. شما معتقد هستید اگر مذاکرهای خواست شکل بگیرد صرفا باید راجع به این باشد که بنشینیم راجع به خاتمه جنگ و نحوه دریافت غرامت از آمریکا و تنبیه آنها صحبت کنیم؟
لاریجانی: حتماً اینها باید جزء اصلی باشد. وقتی آتش بس شد یعنی ما تفنگ هایمان را گذاشتیم زمین. اینها الان احساس راحتی میکنند. وقتی تفنگها فعال بود مرتب میخواست یک نفس کش داشته باشد. حالا ما نفس کش را به او دادهایم بعد بیاید بگوید خیلی خوب حالا یک چیزی هم به ما بدهید همچین چیزی وجود ندارد. باید سر این بحث کنیم که دیگه تو حق نداری به ما تهاجم کنی. اگر تهاجم کنی این مسائلت رو از دست میدهی. باید غرامت دهی. خیلی مهم است. چرا باید صحبت کنیم که اورانیوم را چقدر غنی کنیم؟ چون دیدم میگویند محدودیت در غنیسازی، این فضاحت است. ما به کشوری که آمده تأسيسات صلحآمیز ما را زده، دانشمندان ما را ترور کرده، بگوییم باشد سه درصد میکنیم، فلان درصد بعد هم میگوییم غنی سازی اصل است. غنی سازی چقدرش اصل است؟ اگر شما ۱۰ گرفت غنی سازی کنید ۱۰ غنی سازی دارید. مثلاً پنج کیلو اصلش است. اصلاً نباید با اینها بحث کرد. باید بحث کنیم راجع به اینکه شما تجاوز کردید، باید غرامت دهید شما نباید پایگاههایتان در منطقه تا مدتهای زیادی فعال باشد. تنگه هرمز تحت مدیریت ما است. دیگر نمیشود از این تنگه سوء استفاده کنید و دوستان مقاومت آنها هم پیمانان ما هستند. شما هم بگویید ما یک چیزی به رژیم صهیونیستی بگوییم پنج تا موشک به سمت ما ول میدهید آن وقت ما دوستان مقاومتی که عمق استراتژیک ما هستند را ول میکنیم. فضای جدید منطقه این طور شکل میگیرد والا ما برگردیم به سراغ مذاکرات برجامی خوب اتفاقی نمیافتد.
سوال: الان با این روش شما پیشبینی میکنید اگر نگاه این باشد یعنی منتقل شود که ما راجع به این موضوعات میخواهیم صحبت کنیم. پیشبینی میکنید آیا دور بعدی مذاکراتی اصلا وجود داشته باشد؟
لاریجانی: میتواند وجود داشته باشد مثل دور اول چیزی از آن در نمیآید. خوش و بش سیاسی آن خوب است ولی چیزی از آن در نمیآید ولی ضررش این است که رژیم صهیونیستی در این فرجه، دارد همه کارش را میکند.آمریکا هم در این فاصله بدترین دشمنی را دارد عمل میکند. پس ما راجع به چه مذاکره کنیم؟ دوباره ما مذاکره داریم میکنیم زیر فشار نظامی. اول باید این فشار را برداریم امکان ندارد. یعنی نباید برگردیم به حالتی که قبلا بودیم یک قرارداد مرده. برای اولین بار دولت آمریکا گفت: مذاکره کنیم در حالی که دست ما بالا بود، حالا دست بالا را خاموش کردیم. اینکه میگوید میخواهم بنادر شما را تحریم کنم احتمالاً درگیری پیدا میشود. ما که اجازه نمیدهیم تحریم کنند. اینکه به خاطر هر حرفی بزنه مهم نیست. اینکه مثلاً من جلوی کشتیها را بگیرم اگر جرات داشتی ناوت را نزدیک میکردی. جراتش را نداری. این معنایش چیست؟ معنایش این است که ما باید این فشار نظامی را نگه داشته باشیم. ما الان فشار نظامی را ساکت کردیم. بله ما باید به او حالی کنیم که این فرجهی زمانی هم قابل تمدید نیست. هی میگویند آتش بس قابل تمدید است. این به ضرر ما است. چون فشار را از روی او میگیرد و هر روز لیست انتظاراتش میرود بالا. آتش بس قابل تمدید نیست. اگر میخواهی با هم بنشینیم توافق کنیم توافق این است که تو غلط میکنی به ما حمله کنی نباید به متحدین ما حمله کنی اینجا رژیمش اینطور است. البته او ممکن است بگوید ما آمریکاییهایی که در این منطقه هستند را نزنید. ما آمریکایی نمیزنیم، پایگاهت نباید باشد توافق جدید. چون پایگاهها برای کشورهای دیگر هم است. اینجا لازم است بحث عمومی کنیم با کشورهای حاشیه جنوب خلیج فارس که اگر شما بخواهید پایگاه به خارجیها بدهید، چه محدودیتی باید داشته باشد. این بحث خیلی جدی و خوبی است. ولی اگر بنشینیم اینجا دوباره بگوییم نیم کیلو اورانیوم غنی سازی میکنیم، پنج کیلو دیگر، کم است ده درصد، اصلاً ما پدر این صنعت اتمی را درآوردیم شده گوشت قربانی. ما باید این دندان لق را بکنیم بیندازیم دور. دانش و فنون هستهای ما قابل مذاکره نیست میخواهیم بگوییم این سه نکته، یعنی هستهای خلاص. با کسی اصلاً صحبت نمیکنیم حتماً باید غرامت بدهید. رهبری معظم انقلاب فرمودند اگر غرامت ندهید خودمان میگیریم و اگر نگیریم به اندازه آن آسیب میزنیم. یعنی با شما شوخی نداریم، خیلی جدی است. پس این نیست که صندوق اعانات را جمع کنیم. صندوق را برای چه میخواهیم؟ تو باید پولش را بدهی و حتی کشورهایی که با آن همکاری کردند باید پولش را بدهند. امارات، کویت، بحرین، عربستان همه در این تجاوز شریک بودند، نمیتوانند همینطور قسر در بروند. باید سهمی از این قضیه داشته باشند. پس این یک نکته مهم و مسئله مقاومت این سه تا را ما باید به عنوان کلیدی در مذاکرات داشته باشیم حالا بقیه بالاتر و پایین ترش را میشود جور کرد.
سوال: الان کمتر از ۱۰ روز باقی مانده تا پایان این آتش بس. فکر میکنید آنها بیایند پای مذاکره بنشینند؟
لاریجانی: اگر آنها مطمئن شوند که ما شوخی نداریم و این ده روز که قول دادیم تمام شود با تمام قوا به سرشون میزنیم، حتماً میآیند ولی اگر احساس کنند سیاسیون ما از جنگ خسته شدهاند، آن وقت شما بدانید که اینها توقعاتشان را بالا میبرند و این ده روز را میکنند بیست روز و این قضیه به یک توافق مرده تبدیل میشود.
سوال: پس معتقد هستید در همین شرایط بین مذاکره و ادامه جنگ آمریکاییها ترجیحشان این است که نهایتاً بیایند بنشینند و راجع به این مسایل صحبت کنند؟
لاریجانی: دقیقاً، چون وضعشان خراب است. ما باید واقعیت روی صحنه را ببینیم، گول حرف اینها رو نخوریم. قبل از مذاکرات اسلام آباد تمام قرائن نشان میداد نه قرائنی که ما خودمان رصد میکنیم، قرائنی که دشمنان ما را رصد میکنند. یک بار گفتم من پنجاه سال است کار کردم از بیرون به آن نگاه کنم. یعنی هیچ وقت من ندیدم این مقدار بدبختی برای آمریکا و منطقه و این مقدار دستاورد برای قدرت ایران. بحث از این که ایران قدرت مهمی در منطقه است و اینها حالا نمیخواهم غلو کنم ولی تولد این قدرت، واقعیت است. بله هر تولدی دردی دارد، این تولد را باید بپذیرند. بله جنگ میتواند بخوابد. ما نمیتوانیم قبول کنیم رژیم صهیونیستی هروقت دلش خواست هر کسی را در ایران ترور کند به علاوه آمریکا. من آمریکا و رژیم صهیونیستی را جدا نمیبینم. این خودش توطئهای است برای این که یک دست آنها باز باشد ما دیگر نمیپذیریم. اگر بنا است کسی را ترور کنند در ایران و بعد افتخار کنند که ما زدیم حساب ما با اینها یک حساب کاملا پاسخ مهم جنگی است. یعنی باید اینها را با آنها طی کنیم والا ما هم میتوانیم ترور کنیم. اگر بنا باشد ترور راه بیفتد ما که دست و پا چلفتی نیستیم این کار را درست نمیدانیم. بنابراین خیلی نکات قابل مذاکره است ما مسائل مهم مذاکره را نیاوریم به چیزهایی که پتی است. به توچه مگر ما صنعت هستهای را با دستور شما پیش بردیم؟ مقاومت بحث جدی است. یک واقعیت است. رژیم صهیونیستی یک لشگر مجهز چند هزار نیرو میخواهد ۵ کیلومتر برود داخل لبنان. به سختی دارد میرود و نمیتواند. حدود ۲۰۰ تانک مرکاوایش از بین رفته این میشود قدرت. حالا مثلا نخست وزیر لبنان یا وزیرخارجه یک چیزی میگوید آنها بدبخت هستند.
به قول شیخ نعیم قاسم میگفت: اصلا لبنان برای ما است مگر ما از کره مریخ آمدیم شما زور دارید جلوی اسرائیل بایستید بسم الله. همچنین یمنیها و همینطور مقاومت در عراق و همچنین آینده مقاومت در سوریه. میخواهم بگویم حادثه خیلی قشنگ اتفاق افتاد. ما حالا یک اتاق هماهنگی کامل برای نیروهای مقاومت داریم و شکل گرفت. مزه آن را چشیدیم که میشود نیروهای مقاومت. با هم، هم افزایی داشته باشند و قدرت عظیمی است.
سوال: یاد صحبت خانم رایس افتادم که از خاورمیانه جدید صحبت میکرد میگفت درد زایش این تولد جدید است الان همان درد دارد اتفاق میافتد ولی نه برای خاورمیانه البته خاورمیانه جدید هم است. یعنی ظهور و بروز ایران بعنوان یک قدرت جهانی طبیعتا خاورمیانه و به تعبیردقیقتر غرب آسیا را متفاوت خواهد کرد. یک بحث هم محاصره دریایی است. فکر میکنم آمریکاییهای از سال ۵۸ فردای ۱۳ آبان بحث اولشان محاصره دریایی ایران بود و از آن موقع این را مطرح میکردند و الان آن را عملیاتی کردند تا چند روز پیش رئیس جمهور آمریکا میخواست تنگه را باز کند الان میخواهد تنگه را ببندد. امروز شبکه ایکس و توئیتر دست گرفته بودند که بالاخره تو با این تنگه میخواهی چکار کنی؟ در جنگ و مذاکره نتوانست باز کند حالا میخواهد روی کاری که ایران کرده سوار شود و به عنوان دستاورد معرفی کند. فکر میکنید این اصلا چقدر شدنی است؟ آینده اش را چطور میبینید؟
لاریجانی: این یک دزدی است. میگوید توقیف میکنم. توقیف دزدی است. یعنی کشتی میخواهد برای ایران جنس آورد حالا در دریای عمان کشتی را توقیف میکند. این دزدی دریایی است. ما با دزد دریایی قاطع رفتار میکنیم. یعنی آنها برای دزدی تا کجا میخواهند حمایت کنند. ما دزدان دریایی را ول نمیکنیم. اگر جرات دارد ناوش را بیاورد خوب تشریف بیاورد. او که جرات ندارد ناوش را بیاورد ما حتما با او برخورد میکنیم. این طرح از اول شکست خورده است حالا قطع نظر از این که ایران کشوری است با امکانات وسیع ارتباطی. یک کشور محصور در یک نقطه نیست ولی ما همین را هم نمیگذاریم اتفاق بیفتد. این مطلبی که قرارگاه خاتم اعلام کرد که از این بنادر یا ما استفاده میکنیم یا هیچ کس این استراتژی قبلا هم اعلام شده بود زمان رهبر شهیدمان این کاملا درست است. این همان چیزی است که آنها را باز میدارد اگر استراتژی منطقهای نبود که اینها زانو نمیزدند. این هم شبیه همان است. حالا میخواهم نکتهای را بگویم و آن هم بحث منطقهای ما است. کشورهای منطقه آلوده شدند، ضرر هم دیدیند توسری هم خوردند واقعیت است حالا برای آینده شان خیلی نگران هستند. این که ما به آنها زنگ بزنیم با شما کار نداریم کافی نیست. ما با شما کار داریم ولی کار خوب داریم. یعنی ما باید همزمان با این قضایا لاینی را باز کنیم که به اینها بگوییم ما دنبال کله پاک کردن شما نیستیم شما باید یاد بگیرید که چگونه با ایران قدرتمند همسایه باشید.
سوال: جدا از هشداری که جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران داد که از این بنادر یا همه استفاده میکنند یا هیچ، اصلا درگیری که او میتواند با دیگر کشورها سر این ماجرا پیدا کند. امروز وزیر دفاع چین هم گفت: آمریکا حق ندارد بخواهد در روابط فی مابین ما و جمهوری اسلامی ایران مداخله کند. چون گفته هرکشتی که در بنادر ایران پهلو بگیرد یا از آن جا عبور کند یا عوارض پرداخت کند من با آنها برخورد میکنم. این عملا در روابط بین کشورها هم دارد مداخله میکند و در تحلیلها هم میبینیم کارشناسان مختلف صحبت میکنند ندیدم کسی بگوید این اقدامی است که جواب میدهد.
لاریجانی: حتی این اقدام از لحاظ خوردههای اجرایی اش در ابهام کامل است و نیروهای دریایی و نظامی شان توان این قسمت را تا بحال نشان ندادهاند که داشته باشند. به نظرم بیشتر فشار روانی بر جمهوری اسلامی است و ایجاد دستاورد به هر قیمتی است برای دولت ترامپ. البته ما نباید از کید دشمن در امان باشیم. اینها بعید نیست دست به کارهای دیگری هم در منطقه بزنند نیروهایی را بیاورند جابجا کنند. خودمان مطمئن هستیم که جوابشان را خواهیم داد. استراتژی ما نباید مغلوب اینها شود باید همان استراتژی دقیق را داشته باشیم. اگر بنا است مزاحمتی برای کشتیرانی ما ایجاد کنند باید با قدرت پاسخ دهیم. همان بحث منطقهای رهبر شهید ما است که این طور نیست که مثلا برود بندر فلان جا بعد راحتتر این جا نیاید. اگر بنادر ما ممنوع باشد هیچ بندری دیگر نمیتواند فعال باشد و ما حتما به اینها پاسخ قوی خواهیم داد. هیچ نگرانی نداریم بعد چه میشود؟ مثلا میگوید شما چرا کشتی ما را زدید میخواهید ما را بمباران کنید دیگر. خیلی خوب ما که تحت بمباران بودیم. بنابراین جنگی صورت میگیرد که با اهداف بسیار وسیع. حتی میشود به منطقه هم گسترش داد به یک مقدار فراتر از منطقه اگر بنا باشد جنگ شود. آنها یک خورده دورتر هم ایستادند کارهایی میکنند، باید پاسخگو باشند. بنابراین این اقدام ترامپ به نظر میآید شکستش همین الان است. یک فضاحت جدیدی برای ترامپ است. ما جلویش میایستیم به هر قیمتی. چون ته آن جنگ است. خوب ما که داشتیم جنگ میکردیم و او از جنگ فراری بود نه ما. او تقاضای آتش بس داشت نه ما. نکته بعدی این است که ما باید برای شیطنتهای دیگر او و یا به اسم رژیم صهیونیستی، حتما باید مقابله کنیم. سپاه اعلام کرد اگر تروری در ایران شود، قسمتهای هوش مصنوعی و شبکههای اینترنتی و فضای مجازی را میزنیم این بسیار کار کلیدی است. یعنی آنها خودشان میگویند که ما بخش خوبی از این ردیابیهای اینترنتی را انجام میدهیم در فضای مجازی و امکاناتی که دارند. خوب اگر این طور است هدفهای خوبی هستند زدن زیرساختهای ما از پل و نیروگاه و اینها. تا این جا خویشتن داری کردیم. این خویشتن داری حد دارد نشان هم دادیم که میزنیم. بنابراین اگر وارد آن مقوله شوند پاسخ ما بسیار تند خواهد بود. اگر تردیدی راجع به توان نظامی ما دارند که ندارند، بدانند این توان نظامی کاملا جمع شونده و الان متراکم است. ممکن است از فنر در برود. یعنی فکر نکنند که چیزی خالی شده است. اینها باید روشن باشد. لذا مذاکرات با چارچوب درست که اشکال ندارد. من مخالفتی با اصل مذاکره ندارم ولی باید با چارچوب درست باشد. یعنی چارچوبهایی که آنها دوست دارند، ما نباید بکشیم. تجربیات گذشته را نباید تکرار کنیم. اصلا مسئله اعتماد را بندازیم دور، ما به دولت آمریکا اعتماد نداریم باید اعتماد ما را جلب کند. مگر ما این قدر هالو هستیم که جلب اعتماد او شویم؟ داریم با دشمنی مذاکره میکنیم که هیچ اعتمادی به او نداریم. آیا شدنی است؟ بله. بستگی دارد به نوع توافق. توافق پایاپای قدم به قدم به این میگویند. یعنی خودش اعتمادساز عملی است. یعنی شما به جای این که کل برجام را یک دفعه بدهید ممکن است یک قسمت کمی را بدهید بگویید حالا ببینم چه میکنی؟ شش تا از تحریمها را بردار. یک سال بگذرد این میشود نقد، یکی دیگر را ما برمی داریم. ما گفتیم همه تحریمها را باید برداری این که روی کاغذ است. یک نکته کلیدی دیگر این است که ما مرتب میگوییم هیئت ما اختیارات کامل دارد. این اختیارات کامل قوت نیست. الان طرف مقابل میگوید من باید با کاخ سیاه هماهنگ کنم کنگره هم باید نظر دهد این که بد نیست. ما بگوییم ما داریم مذاکره میکنیم. چارچوب مشخص داریم ولی باید حتما مرکز تائید کند این که ژست ما بشود که اختیارات کامل داریم از لحاظ دیپلماسی خیلی جالب نیست. یک نکات ریز است مربوط به همان فوت و فن دیپلماسی است.
سوال: برخی میگفتند خلاف آن چه در برجام یا مذاکرات هستهای که ایران همیشه این صحبت میشد که ما نقد دادیم نسیه گرفتیم. چون بحث تنگه هرمز وسط است. شما هر مذاکرهای کنید که با کارت هرمز دارید این مذاکره را انجام میدهید اگر هر اتفاقی بیفتد سریعا این قابل برگشت است. یعنی مثل آن نیست که شما مثلا سانتریفیوژهایتان را خاموش کرده باشید یا در آب سنگین این اتفاقات افتاده باشد این نه. شما به محض این که ببینید آن چیزی که تعهد کرده اتفاق نیفتاده از همین فردا میتواند به روال قبل برگردد، این را چقدر قبول دارید؟
لاریجانی: این اولا کاملا درست نیست. ما تنگه هرمز را تحت مدیریت جدید آوردیم. اسمش بستن نیست این رژیم جدید مدیریت تنگه هرمز است. این الان باید رویه شود. ما به هیچ وجه حتی یک روز هم نباید این را متوقف کنیم دیگر تمام شد، حتی در امور قضایی داخلی این رویه در صحنه بین المللی است، در داخلی هم است. مثلا کسی میرود جایی را میگیرد ۵ ماه آن جا است غیرقانونی ولی این بار اگر کسی بخواهد از او بگیرد باید برود دادگاه. یعنی خود رویه، ایجاد تثبیتی میکند. این جا که ما اصلا حق قانونی داریم. دیدم در صدا و سیما کارشناسان خیلی خوبی آمدند. آنها دارند اشاره میکنند به رویه. نکته ظریفی است. ما این رویه را به هیچ وجه نباید باز کنیم به محض این که گپی در آن پیدا شود. این به ضرر ما است. نکته بعد قبول است. ما الان تنگه هرمز را بستیم. این طور نبوده صبح یک دفعه خواب نما شدیم که تنگه هرمز را ببندیم. این طور نبوده. یک پروسه جنگی اتفاق افتاد و اینها شروع به حمله به ما کردند و ما از خودمان دفاع کردیم و در مسیر دفاع، تنگه هرمز بسته شد. جوری است که دنیا قبول کرده که خوب اینها حق داشتند ببندند از آن جا حمله میکردند حالا ما بیاییم یک مدت صلح و صفا یک دفعه صبح بلند شویم تنگه هرمز بسته. اصلا معنی ندارد. پس ما نمیتوانیم این کارت را همیشه بازی کنیم. این باید محکم باشد و از این به بعد با هم صحبت کنیم. شما چه میگویید؟ مثلا میگویید میزان پولی که میگیریم کمتر یا بیشتر میتواند باشد. حالا میتوانیم چانه بزنیم یا این که اصلا تشکیلات نظامی آمریکا به خصوص و دشمنان و رژیم صهیونیستی اصلا نباید از تنگه عبور کنند برای سالهای آینده. چون اینها که تخاصمشان با ما که تمام نشده. اینها را هرگز راه نمیدهیم پول هم بدهند راه نمیدهیم. میماند مسائل تجاری که مربوط به آنها است اینها بحثهای قشنگی است. رژیم تنگه هرمز ثابت است حالا خرده ریز میخواهید بحث کنید، بسم الله الرحمان الرحیم. سر اصلش نباید بحث کنید حتی ما با منطقه و صحنه بین المللی بحث داریم بحثهای خوبی وجود دارد، اما جایی که ما به آن رسیدیم در تنگه هرمز این طور نبوده که مثلا شب خواب نما شدیم به این جا رسیدیم. نه مسیر خیلی سختی داشته، شهادت داشته ما فداکاریها کردیم رسیدیم به این جا حالا دوباره ول کنیم سرخانه اول که نمیشود. این تنگه به قول برادر شهیدم دکتر علی میگفت که تنگه گاهی هم تنگ است، حقیقتا همین طور است این تنگه تنگ میماند.
سوال: تحلیل شما این است که آمریکاییها آخرش مجبور هستند با همان راهبرد و سیاستی که گفتید با ما صحبت کنند و اشاره هم کردید که این آفت است که بخواهد دوباره این آتش بس تمدید شود. از همان ابتدا که آتش بس مطرح شد در ذهن خیلی از مردم بود که میپرسند آیا دوباره جنگی آغاز میشود یا نه؟ با توجه به این که ابتدای جنگ با حضور آمریکاییها بود برخلاف جنگ ۱۲ روزه که آخرش به صورت مستقیم تاسیسات هستهای را بمباران کردند ولی در این جنگ از اولش بودند. برخی میگویند رژیم صهیونیستی از ابتدا با این تحلیل که ما جنگ کوتاه تمیز و جمع و جوری خواهیم داشت و سریع به اهدافمان میرسیم آمریکاییها را کشاند و الان آمریکا فهمیده اگر وارد جنگ مجددی شود این جنگ کوتاه نخواهد بود و وارد نخواهد شد و رژیم تنها خواهد بود. همین الان هم میگویند رژیم منتظر چراغ سبز آمریکاییها است که حمله کند. این که میگویند آیا بعد از این مذاکرات جنگ خواهد شد یا نخواهد شد.
لاریجانی: حتما باید آماده باشیم برای این که جنگ ممکن است شروع شود. اگر از من بپرسید احتمال شروعش چقدر است؟ فکر میکنم بیش از ۵۰ درصد. چون حاضر نیستیم دستاوردهای عظیم خودمان را با یک قرارداد مرده ... ما از جنگ نمیترسیم. ما دنبال جنگ نیستیم. مردم ما هم خسته نیستند. خواهشم این است که مسئولین هم خسته نشوند. ما باید این حقوق و دستاوردها را نگهبانی و نگهداری کنیم. آن که شما فرمودید بله وقتی جنگ نبود آمریکا معتقد بود ظرف دو سه روز قال قضیه را میکند. رهبری را ترور کرده و دیگر بزرگان نظامی و غیرنظامی را و داخل کشور هم به قول خودشان کارهایی کردند. جمع بندی موساد و سی آی ای این بود ظرف یک هفته قال قضیه کنده است. این برای شروع، اما الان با شکستی بزرگ روبهرو شدند. رژیم صهیونیستی هیچ وقت در تاریخ ننگین هشتاد ساله اش به این وضعیت نبوده. اینها نمیگذارند بیرون بیاید ولی خودشان وقتی آمریکاییهایی رفتند آنجا، فریدمن سرمقاله نویس نیویورک تایمز از جون جونیهای اسرائیل است، مثلا این آمده مقاله بنویسد گفته کارش تمام است. یعنی فریدمن دیوانه و ساپورتر عظیم رژیم صهیونیستی میگوید کارش تمام است چه چیزی تمام است؟ یعنی نه تنها از هم گسیختگی نظامی، چون اینها پایگاه که نداشتند اینها یک کلوپ نظامی بودند که با ارعاب زندگی میکردند. ارعاب از بین رفت حالا از هم گسیختگی پیدا شده برای این که به زور میخواهند مردم را ببرند نظام و تظاهرات. بزن بزن که ما نمیخواهیم برویم داخل نظامی سربازی کنیم. از این طرف شما پویش جانفدا دارید. فکر نکنم دو هفته شده باشد، بالغ بر ۲۰ میلیون نفر نام نویسی کرده. تفاوت سیستم این طوری است. پس نه رژیم صهیونیستی و نه رژیم آمریکا الان در موقعیتی نیستند که بخواهند جنگی را برای دو سه روز. الان خلاصی از این جنگ برایشان. چگونه باید خلاص شوند؟ برای خلاص شدن باید یک چیزی داشته باشند، این چیز را باید تعریف کرد. آنها میگویند آن چیز را شما به ما بده ما بگوییم که همان چیز. خب میخواستند با جنگ بدست بیاورند حالا یک چیز ناظر نشانشان بدهیم بعضی دوستان در داخل میگویند حالا اینقدر نگران است یک چیزی به او بدهیم برود. به این گرگ نباید امان داد این الان میرود خلاص میشود دوباره حمله میکند به ما. این که اینها چیزی ندارند برای این که خالص شوند مشکل خودشان است و این پدیده شما اتفاق میافتد مگر ما پروسههای بین المللی را ما این جا هدایت میکنیم؟ ما نقش خودمان را ایفا میکنیم، بله یک غلطی کردند باید هر که غلط کرد باید پاسخگو باشد. ما لازم نیست برای آنها یک نقطه مفر پیدا کنیم. آنها الان دنبال نقطه مفر هستند. می خواهند عملیاتی کنند ۵ درصدش ممکن است که نظامی باشد، ۹۵ درصد باید تبلیغاتی باشد. ما این ۵ درصد را هم تحمل نخواهیم کرد. ولی ما عملیات نظامی را ۵ درصدی جواب میدهیم ممکن است بعضیها بگویند این همه اوشتولوق خواند ما به اندازه ۵ درصد نظامی اش جواب میدهیم ما به تبلیغات کار نداریم. مثلا ممکن است یک کار نظامی کنند، صبح تا غروب بگویند که قهرمان شد آقای ترامپ ولی از لحاظ نظامی کار خیلی نازلی باشد ما کار نازل را دو برابر میکنیم پاسخش را میگیریم لازم نیست در حد تبلیغات ... ما تبلیغات چی نیستیم ما داریم کار واقعی می کنیم. لذا شرایط آنها الان غیر از ورود در جنگ و برای ختم سریع است. ختم سریع را میخواهند، اما با شرایط جدید که در مخمصه هستند میخواهند بیرون بیایند. آن موقع در مخمصه نبودند نشسته بودند بازی رایانهای برای خودشان درست کرده بودند.
سوال: فکر نمیکردند به این جا برسد
لاریجانی: اصلا فکر نمیکردند. نه تنها فکر نمیکردند فرانسویها هم فکر نمیکردند. انگلیسیها هم فکر نمیکردند. الان که میبینید اینها میگویند نه، آنها قبلا نه نمیگفتند. فهمیدند با یک قدرت بزرگ روبهرو هستند. جمهوری اسلامی ایران امروز بزرگترین قدرت موشکی دنیاست. حالا ما در همه قدرت هواپیماهایمان بزرگ نیست، قدرت اتمی هم دنبالش نیستیم، ولی بزرگترین قدرت موشکی دنیا هستیم. این دستاورد خیلی عظیمی است و بلد هم هستیم چکار کنیم و خوب هم بلدیم. به شما بگویم در سالهای متمادی آینده جنگهایی که ما کردیم، جزو سیلابس درسهای دانشکدههای نظامی است. چون لازم دارند. اینها میگویند که همین بلا را ممکن است هر کشوری ... یک چیزی مثل لبنان بتواند یک ارتشی مثل رژیم صهیونیستی را بدبخت کند، این پدیده کوچکی نیست. البته واقعیت این است که این مسئله مادی نیست صرفا. ایران اسلامی ویژگی اش همین است. بنابراین پیش بینی من از آینده راهی که داریم میرویم این است که ما پیروز این جنگ هستیم. به لطف الهی، نصر الهی هم نزدیک است، صبر البته میخواهد. ثانیا ما دستاورد عظیمی تا همین امروز داریم. خیلی شهید دادیم. خیلی بزرگان دادیم. اصلا وقتی آدم فکر میکند رهبر شهید ما، یک چنین گوهری از دست ما گرفته شد این غافله عظیم شهدا که ما دادیم، ولی معنایش شکست نیست. ما این پیروزی را باید تثبیت کنیم، باید دستاوردهای ماندگار جمهوری اسلامی را به عنوان قدرت مهم منطقه مطرح کنیم.
سوال: شما قبل از خبر داشتید به موضوع کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس اشاره میکردید که آن بحث مهم بود که بیشتر به نظر من جا دارد به آن بپردازیم در پیام رهبر انقلاب هم به آن اشاره شد که ما اگر برادری تان را ثابت کنید معجزه ایران را ببینید و بعد اگر با ما همراه شوید میتوانید برادری ما را هم ببینید. چقدر بعد از این مدت جنگ ۴۰ روزه فکر میکنید که به این نتیجه رسیدند که ما میتوانیم با یک همگرایی منطقهای امنیت منطقه را بدون حضور خارجیها تامین کنیم. چقدر به این درک رسیدند فکر میکنید؟
لاریجانی: فکر میکنم بخش خوب آن رسیده. الان فقط تنها امیدش این است که آمریکا میخواهد چه کار کند؟ اگر این مسئله هم قالش کنده شود که برای آنها کاری نمیکند این بحث آمریکا است، اما ما باید منتظر نمانیم که آنها حتما برسند به این قضیه خودشان. ما باید تحرک وسیع منطقهای داشته باشیم. این حکومتها الان حکومتهای بسیار متزلزلی شده اند. مثلا حکومت امارات الان تمام قدرتش به این بود مینازید به این که من گاو شیری آمریکا هستم. هوای من را دارد. این بود دیگر، حالا این بهم خورد، این گاو شیرده اصلا کاری به این حرفها ندارد. هر چقدر هم شیر بدهد کسی هوایش را ندارد، حالا این بی هوایی معنایش چیست؟ تزلزل عظیم داخلی است. ما دنبال بهم ریختگی اوضاع در کشورهای همسایه نیستیم. ما باید به اینها راه نشان دهیم. باید کشورهای همسایه یاد بگیرید که با همسایه شمالی تان که قدرت بزرگ منطقهای است، به هیچ چشم طمعی به یک وجب از خاک شما، نفت شما، پول شما ندارد، بتوانید با او زندگی کنید. تازه ما میتوانستیم دفاع کنیم، نشان هم دادیم. پس میدان برای دیپلماسی بسیار فعالی وجود دارد. اینجور دیپلماسیها تا بماسد زمان میبرد. این طور نیست که با یک تلفن جناب آقای پزشکیان با رئیس آنجا، یا وزیر خارجه حل و فصل شود این احتیاج به این دارد که ما طرحهای مختلف داشته باشیم. یک مدالیتی اول انجام نمیشود نشد. بعد هم به اینها نشان بدهیم که میشود. اینها باید مزه کار با ایران قدرتمند را بچشند. اینها یک مقداری فوت و فن لازم دارد ما هم میدان عظیم کار برایمان باز شده. فکر نکنید ما الان کار دیپلماسی. الان تازه میدان دیپلماسی اصلی ما دارد شروع میشود. این فرصت را نباید از دست بدهیم. ما این کلیشههای که خود قرن نوزدهم بیستم دیپلماسی را باید کنار بگذاریم. آنجا کلیسای دیپلماسی مان حرفهای نایس بزند. این حرفها گذشت ما باید بر اساس محتوا و امنیت محور و آینده محور، نسخه بدهیم به اینها، طرح بدهیم به اینها و لازم نیست یک دفعه تا آخر خط برویم. ما میتوانیم مدالیتیهایی داشته باشیم که در دو زمینه با همدیگر کار میکنیم بعد میفهمند که ما صادق هستیم. مثلا اداره منابع نفتی. ما توانمندی عظیم در مسائل نفتی داریم. اینها ۶۰ کمپانی دارند میخواهند بدهند به شوران و فلان یکی از آنها را بدهند به ایران که برایشان انجام دهد، بعد بچشند چگونه ایران قدرتمند با قیمت کمتر بدون نفوذ میتواند قشنگ با آن یک کار خوب انجام دهد. سیستمهای حتی امنیت خودشان را، این که اینها اینقدر پول دادند به رژیم صهیونیستی و آمریکا چه کار کرد؟ شما در مقابل کی میخواهید خودتان را حفظ کنید؟ در مقابل ما؟ ما که اصلا مهاجم شما نیستیم. ما هم میتوانیم سیستمهای خوبی برایشان طراحی کنیم. یعنی ما باید بچشانیم مزه کار با همسایه صادق قدرتمند شمالی را. این باید استراتژی ما باشد و دنیایی از کار دارد. شاید یک نسل جدیدی از دیپلماتها را هم نیاز داشته باشیم که اصلا کاملا با حرف هایشان را و ژست شان و رفت و آمدشان فرق داشته باشد.
سوال: این که بعد از این جنگ شرایط آمریکاییها و اروپاییها در دنیا چگونه خواهد بود؟
لاریجانی: پس الان از جنگ بیرون میآییم وارد خود آمریکا میشویم. آمریکاییها در بدترین وضع خواهند بود. سیستم سیاسی داخلی آمریکا ناپایداری عظیمی خواهد داشت. انتخابات کنگره آنها در نوامبر است و نوامبر خیلی دور نیست. چند ماه دیگر است. این انتخابات با همه تخمینها چیز بدی برای ترامپ است. یعنی جهنمی برای او خواهد بود. این اگر اکثریت را در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا از دست بدهد به نظرم پایین کشیدن او خیلی محتمل است. آمریکا دوران افول اقتصادی، نفوذ بین المللی و مشکلات سیاسی داخلی را طی میکند و مسائل امنیتی – داخلی بسیار مهمی خواهد داشت. آمریکا دیگر یک طرف قوی برای اروپا نخواهد بود. تا بحال اروپایی همه بلیت آمریکا بودند اینها هم فهمیدند که کلاه این پشمی ندارد لذا خودشان هم برای خودشان دارند کارهای میشوند. حالا آینده اروپا چه میشود؟ اروپا هم چیز سادهای نیست. خطر راجع به آلمان است، جای دیگر خطر ندارد.
سوال: خطر چه منظورتان است؟
لاریجانی: آلمان الان بهترین فرصت را پیدا کرده که آن زنجیرههایی که بعد از جنگ دوم جهانی دست و بالش را بردارد و بزرگترین قدرت نظامی اروپا را شکل دهد. این اصلا این چیزی است که با آن شبها میخوابند و صبحها با آن بیدار میشوند. آرزوی دیرینه شان است و دنبال چنین فرصتی بودند، یا آمریکا که نمیتواند و بدش نمیآید، برای این که حال اروپا را بگیرد. آلمان را به جان اینها بیاندازد. آلمان برای اروپا غول است و این غول الان دنبال این است که برای خودش ... فرانسه و انگلیس به شدت ناراحتند. به شدت نگران هستند. میگویند ما اتمی هستیم. ما تو را حفظ میکنیم. آلمانیها ظرف یکی دو ماه اتمیترین کشور اروپا خواهند بود. لذا پیش بینیام این است که ظهور یک آلمانی که زنجیرها را دارد پاره میکند و این آرزوی دیرینه شان را بعد از دیوار برلین این دومین آرزویی است که آلمانیها دارند انجام بدهند.
سوال: جمع بندی اگر نکتهای است بفرمایید:
لاریجانی: باید به نصر الهی امیدوار باشیم. دعا بعد از توکل اجابت میشود. توکل قوی به خداوند متعال و وعده هایش و دعای عظیم به این ملتی که پای کار جهاد شبها در میدانها هستند. برادران نظامی ما هم که در جبهه هستند. خواهشی هم از برادران سیاسی دارم که خسته نشوید و از این دستاوردهای عظیم محکم پاسداری کنید.