نقشه جامع علمی کشور ملاک همه فعالیت ها

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، محمد باقر لاریجانی در ارتباط تلفنی با برنامه" تیتر امشب" شبکه خبر سیما افزود: ما در بحث تحقیقات به رتبه بندی دانشگاه ها و اعضای هیئت علمی توجه خوبی کرده ایم و موفقیت ما در سال های گذشته به سبب این موضوع بوده است.
وی گفت: سرمایه گذاری خوبی در عرصه های بالینی و پژوهشی صورت گرفته است اما متأسفانه کم کم توجهات در بحث پژوهش کم شد و پژوهش را در عرصه هایی دنبال کردیم که در عرصه های بین المللی قابل رصد نبود.
معاون وزیر بهداشت افزود: اگرچه رشدمان در بحث شتاب علمی کشور با کندی مواجه شده است اما همچنان اگر پژوهش حمایت شود در این بخش جهش خواهیم داشت.
وی گفت: در بسیاری از مراکز تحقیقاتی در جذب نیروهای جوان برای هیئت علمی با محدودیت مواجهیم.
لاریجانی افزود: در سال های اخیر به جای اختصاص سه درصد بودجه به امر پژوهش فقط نیم درصد تحقق یافت در حالی که در برخی کشورها مانند ژاپن حدود چهار درصد به امر پژوهش اختصاص می یابد.
وی در بخش دیگری از این برنامه در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه توجه به نقشه جامع علمی کشور چقدر راهگشاست؟ گفت: سند بسیار خوبی تصویب کردیم و متناسب با آن نقشه علمی حوزه سلامت را هم طراحی کرده ایم اما این نقشه باید ملاک فعالیت وزارتخانه ها و دانشگاه ها قرار گیرد.
لاریجانی افزود: تا دانشگاه ها مأموریت گرا نشوند اهداف نقشه جامع علمی کشور محقق نخواهد شد.
وی گفت: در مصوبه جدید حوزه سلامت در شورای عالی انقلاب فرهنگی بستری فراهم شد تا دانشگاه ها در مناطق مختلف؛ مأموریت گرا شوند و این به معنای محدود کردن دانشگاه ها نیست.
معاون وزیر بهداشت حرکتی هدفمند در بحث آموزش و پژوهش را ضروری خواند و افزود: ما فقط نباید به تعداد مقالات توجه کنیم و باید به شاخص فناوری که وضع خوبی نداریم اهمیت دهیم.
لاریجانی گفت: همانطور که رهبری فرمودند ما باید در توسعه تحصیلات تکمیلی به گونه ای بازبینی کنیم که با فناوری ها عجین شود.
وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه برخی حواشی دانشگاه ها چقدر موجب کندی شتاب علمی دانشگاه ها شده است، افزود: پژوهش نیازمند محیط مناسب پژوهشی است و پژوهشگران باید مورد احترام باشند و ثبات در مدیریت دانشگاه ها و سیاست های پژوهشی نقش مهمی دارد.
لاریجانی گفت: هیچ اشکالی ندارد که افراد نگاه های متفاوتی به حوادث عالم داشته باشند اما نگاه دانشگاه ها باید توسعه علم باشد.
مأموریت دانشگاه ها بر اساس نقشه جامع علمی کشور نامشخص است
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی گفت: مأموریت دانشگاه ها باید بر اساس نقشه جامع علمی کشور  مشخص شود اما هم اکنون اکثر دانشگاه ها جایگاه خود را درباره این نقشه تعیین نکرده اند.
ابراهیم واشقانی فراهانی در برنامه "تیتر امشب" شبکه خبر سیما در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه کند شدن شتاب علمی کشور چه دلایلی دارد؟ افزود: سیاست های تشویقی برای تولید مقالات بین المللی و توسعه دانشگاه ها موجب شتاب علمی ما در سال های اخیر بود اما آنچه اکنون با آن مواجهیم کاهش شیب تولید مقالات ماست.
وی گفت: البته رشد علمی کشور را نباید به تولید مقالات گره زد اما ما از این منظر هم رشد کافی نداریم.
معاون دانشگاه آزاد یکی دیگر از عوامل کندی شتاب علمی کشور را کاهش بودجه های پژوهشی خواند و افزود: بحث سه درصد بودجه های پژوهشی هیچگاه تحقق نیافته و در سال 93 سهم بودجه های پژوهشی حدود نیم درصد بوده است.
واشقانی فراهانی اعتقاد نداشتن کارگزاران نظام به موضوع پژوهش در همه دولت ها را نقیصه ای در این بخش خواند و گفت: انتظار ما از مجلس شورای اسلامی نیز این است که در خصوص محقق نشدن بودجه های پژوهشی از مسئولان ذیربط سؤال کنند.
وی افزود: امکانات آزمایشگاهی ما نیز فرسوده شده است و نیاز به بازسازی و نوسازی دارد و در شرایط تحریم بسیاری از قطعات را نمی دهند و اگر بدهند چند برابر قیمت می دهند و بخشی از این قطعات هم تقلبی است.
معاون دانشگاه آزاد گفت: ورود بازیگران جدید مانند چین و کره هم عرصه را برای تولید مقالات ما تنگ کرده است و کیفیت مقالات ما باید بسیار بالاتر از گذشته باشد.
وی افزود: البته برخی مجلات خارجی، ما را تحریم علمی کرده اند و شواهد بسیاری داریم مبنی بر اینکه برای مقالات ما پذیرش داده بودند اما آن را چاپ نکردند.
واشقانی فراهانی گفت: به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هم هشدار می دهم که بحث مقاله مستقل، کار تیمی را کمرنگ می کند.
معاون دانشگاه آزاد افزود: ما در این دانشگاه برنامه راهبردی پژوهشی و فناوری داریم و باید پژوهش های بنیادین و کاربردی ما متناسب با برنامه های بالادستی نظام باشد و همه استان ها باید برنامه های پژوهشی خود را در این جهت تنظیم کنند.
وی گفت: به جد مراقبیم که منابع محدودمان بی جهت هزینه نشود.
واشقانی فراهانی افزود: اگرچه صرف آمار بالای مقالات؛ ارزش است اما اثربخشی این مقالات را باید در همه حوزه ها ببینیم.
معاون دانشگاه آزاد در بخش دیگری از این برنامه در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه چگونه می توان دانشجویی سیاسی داشت اما سیاست زده نشد؟ گفت: ما دانشگاهیان نباید مأموریت اصلی خود را فراموش کنیم و قطعاً مسائل سیاسی نباید ما را منحرف کند و باید بدانیم تفکر سیاسی داشتن با سیاست بازی متفاوت است.
وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا برخی حواشی سیاسی در کاهش شتاب علمی دانشگاه ها مؤثر بوده است؟ افزود: ما علاوه بر بحث سیاست زدگی محیط دانشگاه، مشکلاتی هم در بحث سیاست گذاری داریم به این ترتیب که همه دولت ها باید خود را به برنامه های خود متعهد بدانند و سلایق سیاسی خود را دخیل نکنند.
واشقانی فراهانی گفت: سیاست زدگی درون نظام علمی کشور هم نباید باشد چه برسد به دانشگاه ها و بر این اساس مدیران علمی کشور باید بر اساس شایسته سالاری انتخاب شوند.
معاون دانشگاه آزاد افزود: اگر دانشگاه های ما برنامه محور باشند به سمت نقشه جامع علمی کشور حرکت خواهیم کرد اما متأسفانه این نقشه به نحو درست در سطح دانشگاه ها تبیین نشده است و آیین نامه های اجرایی این نقشه باید به دانشگاه ها ابلاغ شود.
وی در بخش دیگری از سخنانش، محور توسعه دانشگاه ها را اعضای هیئت علمی و دانشجویان به ویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی خواند و گفت: تا این دانشجویان دغدغه های اقتصادی داشته باشند همچنان پژوهش به آنچه مطلوب ماست منجر نخواهد شد و دولت باید با دادن وام های مناسب از این قشر حمایت کند.
بی توجهی به نیازهای کشور در بحث توسعه دانشگاه ها    
رئیس دانشگاه صنعتی شریف با تأکید بر اینکه دانشگاه ها باید مأموریت گرا باشند، گفت: توسعه کمی دانشگاه ها بر مبنای نیازهای کشور نبوده است.
محمد فتوحی در برنامه" تیتر امشب " شبکه خبر سیما، تحولات علمی کشور را به سه دوره تقسیم کرد و افزود: دوره نخست با گسترش دانشگاه ها و پس از انقلاب صورت گرفت؛ دوره دوم در انتهای دهه هفتاد با رشد تحصیلات تکمیلی و افزایش توجه به پژوهش و ارتقای مقالات علمی محقق شد و دوره سوم به بحث کیفی سازی مقالات اختصاص داشت.
وی با اشاره به اینکه هم اکنون دانشگاه ها به سمت کیفی سازی مقالات خود رفته اند گفت: در برخی رتبه بندی ها، ملاک کمیت است اما کیفیت هم موضوع قابل توجهی است و آن را با توجه به تعداد اختراعات و ارجاعات به مقالات می سنجند.
فتوحی یکی از دلایل کند شدن رشد علمی کشور را تلاش دانشگاه ها در بحث کیفی سازی مقالات و پژوهش ها خواند و گفت: البته در این بخش کاهش بودجه های پژوهشی نیز در این کندی بی تأثیر نبوده است.
رئیس دانشگاه صنعتی شریف در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا همین بودجه های محدود پژوهشی هم به جا مصرف می شود؟ گفت: مقام معظم رهبری در سخنان دیشب شان از پراکنده کاری در بحث پژوهش سخن گفتند و قطعاً ما باید در این بخش اولویت بندی کنیم چرا که دانشگاه ها باید مأموریت گرا شوند و هر دانشگاهی نمی تواند در همه زمینه ها فعالیت کند.
فتوحی افزود: در بحث پژوهش هم باید اولویت بندی داشته باشند و باید هسته های پژوهشی خاصی در دانشگاه ها ایجاد شود تا نیروهای دانشگاهی به سمت پژوهش های خاص سوق پیدا کنند.
وی به کاهش بودجه های پژوهشی اشاره کرد و گفت: با وجود همین بودجه های محدود اگر مرزبندی داشته باشیم می توانیم رشد علمی کشور را ارتقاء دهیم.
فتوحی در بخش دیگری از این برنامه در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا برخی حاشیه ها و سیاست بازی ها در فضای دانشگاه ها موجب کاهش شتاب علمی شده است یا نه؟ افزود: نیروی انسانی در پیشبرد علمی کشور مؤثر است و نیروی انسانی موقعی می تواند کار خود را به نحو احسن انجام دهد که در محیطی آرام باشد و اگر دانشگاه ها جولانگاه گروه های سیاسی شود نیروی انسانی به مأموریت اصلی خود نخواهد رسید.
وی گفت: دانشجو باید آگاهی سیاسی داشته باشد نه اینکه سیاسی بازی کند و اگر دانشگاه به کار اصلی خود برسد آموزش و پژوهش ارتقا می یابد.
رئیس دانشگاه صنعتی شریف در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه چقدر استادان و دانشگاهیان با نقشه جامع علمی کشور‌ آشنایی دارند؟ افزود: بر اساس این نقشه مثلاً در حوزه های فنی و مهندسی باید پژوهش ها در خدمت جامعه باشد و پایان نامه های دوره های تحصیلات تکمیلی باید با نیازهای کشور مطابقت داشته باشد.
فتوحی گفت: باید به سمتی حرکت کرد تا بخش صنعت حامی پایان نامه های دوره تحصیلات تکمیلی باشد.
رئیس دانشگاه صنعتی شریف در پاسخ به سؤالی دراین باره که چقدر به بحث آمایش سرزمینی دانشگاه ها توجه شده است؟ افزود: اگرچه توسعه کمی در دانشگاه ها رخ داده است اما بسیاری معتقدند که این توسعه بر مبنای نیازهای کشور نبوده است.