جان کري: 2015، مبنايي براي تحولات آينده

در حالي که سال جاري به پايان مي رسد، سران جهان مي توانند بسياري از دستاورهاي بزرگي که در سال 2015 را به دست آورده اند، مبنايي براي آينده قرار دهند. 

هيچ يک از تحولات سال جاري، مهم تر از توافق اخير جهاني در پاريس براي جلوگيري از تاثيرات مضر تغييرات آب و هوايي نيست. تلاش ها در مذاکرات پيش از آن به دليل اختلاف ميان کشورهاي صنعتي و در حال توسعه به شکست انجاميده بود. با دست يافتن به توافقي با چين، يکي از توليدکنندگان مهم گازهاي گلخانه اي در جهان و با تاکيد بر پتانسيل اقتصادي قابل ملاحظه فناوري انرژي پاک، ما قادر خواهيم بود اين توافقنامه را که پيامي براي همه مي باشد، تضمين کنيم. ما در حال حاضر مسئوليتي مشترک براي نگه داشتن دستاورد شکل گرفته در پاريس داريم. هرچند اهدافي که در پاريس به دست آمده است، سقف چيزي که ما مي توانيم داشته باشيم نيست، ولي از همين جايگاه مي توانيم به دستيابي به اهداف متعالي تر در آينده اميدوار باشيم. 

تحول بعدي، مربوط به ايران است. در ماه ژوئيه، آمريکا و شرکاي ما در مذاکرات هسته اي با ايران بر سر برنامه جامع اقدام مشترک به توافق رسيدند که هدف آن مسدود کردن همه مسيرهاي احتمالي ايران براي دستيابي به تسليحات هسته اي بود. براساس توافق به دست آمده، ايران عناصر حياتي تاسيسات هسته اي خود را برخواهد چيد و در بيست و هشتم دسامبر هم مقادير زيادي از اورانيوم غني شده خود را به خارج از اين کشور منتقل کرد. انتقال اين محموله باعث شد که مدت زمان لازم براي ايران به منظور دستيابي به مواد لازم براي ساخت يک بمب هسته اي از دو تا سه ماه به بيش از سه برابر آن برسند و اين يک بخش مهم از معادله فني است که تضمين مي کند زمان گريز هسته اي از زمان اجراي توافق به بيش از يک سال رسيده است. ما بايد نظارت بر اجراي اين توافق را از نزديک ادامه دهيم تا مطمئن شويم که شبح ايران مسلح به تسليحات هسته اي به عنوان تهديدي براي امنيت خاورميانه و صلح جهاني از بين رفته است. 

مسئله بعدي کوبا است. در ماه اوت، ‌من سفري به هاوانا داشتم و در آن سفر، پرچم آمريکا براي اولين بار بعد از پنجاه و چهار سال بر فراز سفارت آمريکا به اهتزاز درآمد. اين تصميم شايان توجه باراک اوباما، رئيس جمهوري آمريکا براي عادي کردن روابط ديپلماتيک با کوبا هم براساس منافع ملي آمريکاست وهم منعکس کننده تمايل ما براي کمک به شهروندان اين کشور تا در يک کشور آزادتر و در يک جامعه مرفه تر زندگي کنند. وقتي من در خيابان هاي قديمي هاوانا قدم مي زدم،‌بيش از هميشه احساس کردم که ما نبايد اجازه دهيم اختلافاتمان با رژيم کوبا مانع تعامل نزديک تر ما با مردم کوبا شود. 

در ماه اکتبر، بعد از هفت سال مذاکره، آمريکا به همراه يازده کشور ديگر حاشيه اقيانوس آرام، توافقي امضا کرده و آن را با عنوان توافق همکاري ترنس پاسيفيک به کنگره فرستاد. اين توافق تجارت آزادي است که کسب و کار و استانداردهاي زيست محيطي را در چهل درصد اقتصاد جهاني افزايش مي دهد. همکاري ترنس پاسيفيک با کاهش موانع صادرات ما، رفاه مردم آمريکا را افزايش خواهد داد و به گسترش زمينه هاي فعاليت کارگران و کارآفريانان کمک خواهد کرد. 

يک سال پيش، برخي از کارشناسان بهداشتي ارزيابي کرده بودند که بيش از يک ميليون نفر در اثر سرايت ويروس ابولا جان خود را از دست خواهند داد. در حقيقت، آمريکا به همراه شرکاي خود  در جامعه بين المللي و با همکاري تنگاتنگ با شرکاي منطقه اي قوي خود نظير آفريقاي جنوبي توانست به مردم در زمينه اين ويروس آموزش دهد و مانع گسترش آن شود و با اين کار از مرگ صدها هزار نفر جلوگيري کرد. 

در سال گذشته همچنين شاهد دستاوردهاي دموکراتيک مهمي در برخي از کشورها نظير نيجريه، برمه، سري لانکا و ونزوئلا بوديم. کلمبيا با کمک آمريکا توانست به پايان طولاني جنگ داخلي در جهان نزديک شود. در سازمان ملل، کشورهايي از سراسر جهان بر دستور کار سال 2030 براي توسعه پايدار به توافق رسيدند که در آن اهداف مهمي در زمينه تغذيه کودکان، برابري جنسيتي، آموزش، فقر و سلامتي گنجانده شده است. 

در همين حال، درگيري در سوريه، بحران پناهندگان را به وجود آورده است و خشونت هاي افراطي در تشديد آن سهم داشته است و اين مسئله چالشي براي همه ما در سال پيش رو است. استراتژي آمريکايي ها در اين زمينه، سه لايه دارد. در لايه اول، ما حملات خود را از طريق شصت و پنج عضو ائتلاف بين المللي که با ما همراه شده اند،‌ تشديد کرده ايم تا بتوانيم گروه تروريستي گروه دولت اسلامي در عراق و شام موسوم به داعش را شکست دهيم. همين هفته، نيروهاي عراقي با کمک  نيروهاي ائتلاف، استان الرمادي را که پيش از اين تحت کنترل گروه هاي تروريستي بود، بازپس گرفتند. ما تلاش مي کنيم تا شبکه هاي کانوني داعش در سوريه و عراق و هر جاي ديگري در دنيا از جمله آمريکا را که قصد حمله دارد، مورد هدف قرار دهيم. دومين لايه آن، همکاري ما با شرکاي خود براي ممانعت از خشونت در خاورميانه است که شامل جلوگيري از سرايت خشونت و توجه به آوارگان و ديگر قربانيان است. سوم اين که ما با تلاش براي بازنگري در راهکارهاي ديپلماتيک به منظور کاهش درگيري ها در سوريه، تشويق براي يک دوره گذار سياسي و منزوي کردن تروريست ها را آغاز کرده ايم. ما در اين ابتکار براي اولين بار همه بازيگران بين المللي را در کنار يکديگر جمع کرده ايم تا بتوانيم يک جدول زماني براي مذاکره بين گروه هاي مخالف و دولت سوريه آماده کنيم. 

موانع بر سر برقراري صلح در سوريه، همچنان دلهره آور و دشوار است، اما نياز به حل و فصل اين بحران وجود دارد. ما بايد تلاش هاي خود را عليه داعش منسجم کنيم و اراده جدي براي شکست اين گروه تروريستي از خود نشان دهيم.