کشف بقایای یک انفجار عجیب

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سیما؛ دانشمندان بقایایی از یک ستاره «عجیب» درون کهکشان ما پیدا کرده‌اند. محققان بر این باورند که این کشف غیرمعمول، ممکن است باقیمانده انفجاری عجیب و نخستین نمونه کشف شده از این دست باشد. چیزی که تا پیش از این در کهکشان راه شیری مشاهده نشده بود. 

به این ترتیب، چنین کشفی می‌تواند به ما در درک این موضوع کمک کند که ستارگان چگونه نابود می‌شوند و عناصر باقیمانده از آن‌ها چگونه در سراسر کیهان - شامل زمین، جایی که برای زندگی به آن نیاز است- پراکنده می‌شوند.

جرم ستاره‌ای عجیب مشاهده شده، در نزدیکی مرکز کهکشان راه‌شیری پیدا شده است. این جرم، بقایای نوعی از «اَبَرنواختر» است و با عنوان «کمان اِی شرق» شناخته می‌شود. دانشمندان پیش از این تصور می‌کردند که این جرم، بقایای یک ستاره پرجرم باشد که مانند یک ابرنواختر منفجر شده است. آن‌ها پس از مطالعات فشرده و رصد‌های گسترده از رصدخانه پرتو ایکس چاندرای ناسا، به این نتیجه رسیده بودند. پس از رصد‌های طولانی‌تر از طریق این رصدخانه، دانشمندان به این نتیجه رسیدند که این جرم، به کلی نوع دیگری از ابرنواختر‌ها است. 

به نظر می‌رسد که این جرم، بقایای انفجاری باشد که از یک کوتوله سفید به جا مانده است. کوتوله‌های سفید، از نوعی از ستارگان نظیر خورشید ما شکل می‌گیرند و زمانی ایجاد می‌شوند که سوخت آن‌ها تمام شود و به بقایایی درخشان تبدیل شوند. زمانی که یک کوتوله سفید با به دست آوردن بیش از حد مواد از ستاره‌ای دیگر یا با ادغام با یک کوتوله سفید نابود شود، پرتو درخشانی ساطع می‌کند که می‌تواند در سراسر کیهان مشاهده شود.

محققان بر اساس این درخشش‌ها - که به عنوان ابرنواختر نوع یکم‌ای شناخته می‌شوند- می‌گویند که این ستاره‌ها هر جا که باشند، همان میزان نور را ساطع می‌کنند؛ مسئله‌ای که این ستاره‌ها را به مقیاسی سودمند در سراسر کیهان تبدیل می‌کند. اگرچه محققان بر این باورند که «کمان اِی شرق» ضرورتا یک نمونه استاندارد نیست، در عوض به نظر می‌رسد که بخشی از یک زیرمجموعه به خصوص باشد که میزان متفاوتی از عناصر را در انفجار‌هایی با قدرت کمتر تولید می‌کنند که به ابرنواختر‌های نوع Iax شهرت دارند. 

پینگ ژو، از دانشگاه نانجینگ چین که این مطالعه را در دانشگاه آمستردام سرپرستی کرده است، می‌گوید: «در حالی که ما ابرنواختر‌های نوع Iax را در سایر کهکشان‌ها پیدا کرده بودیم، تاکنون هیچ شاهدی مبنی بر شناسایی آن‌ها در کهکشان راه شیری در دست نداشتیم. این کشف برای فهم و درک شکل‌های مختلف انفجار کوتوله‌های سفید بسیار مهم است.»

در حالی که ماهیت واقعی این جسم، ممکن است تازه کشف شده باشد، رصدخانه پرتو ایکس چاندرا دهه‌ها است که تصاویری از کهکشان ما ثبت می‌کنند. ژیوآن لی از دانشگاه نانجینگ می‌گوید: «بقایای ابرنواختر در پس‌زمینه بسیاری از تصاویرثبت شده‌ای که چاندار در ۲۰ سال گذشته از سیاهچاله عظیم کهکشان ما ثبت کرده وجود دارد. ما احتمالا بالاخره دریافته‌ایم که این جسم چیست و از کجا آمده است.»