نوروز ۵۰۰ساله در حرم امام رضا(ع)

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خراسان رضوی، جشن نوروز و تحویل سال نو از مراسم کهن حرم امام رضا(ع) است که به روایت اسناد از دوران صفوی با آداب و تشریفات خاصی انجام می‌شده و ایرانیان آیین باستانی سال نو را در حرم امام رئوف متبرک می‌کردند.

مراسم نوروز در حرم رضوی از عصر صفوی تا کنون
جشن نوروز به خصوص تحویل سال نو از دوره صفویان دارای آداب و تشریفات خاصی شد و همه ساله بزرگان و رجال در کنار عموم عاشقان اهل بیت(ع) با برگزاری این تشریفات سال را تحویل می‌کردند.

قدمت جشن نوروز در حرم بیش از دوران صفویه، اما اسناد موجود آن از دوران صفویه است که به گواه این اسناد تعطیلی ایام نوروز از آن دوران مرسوم بوده و مکتب‌خانه‌ها و برخی ادارات در این روز‌ها تعطیل می‌شدند. همچنین در اسناد موجود در آستان قدس رضوی عید نوروز با عنوان عید شاهی یاد می‌شد و مبالغی برای عیدی و انعام خدام، همچنین تهیه لباس و کفش برای ایتام کنار گذاشته می‌شد.

تنظیف حرم مطهر از آیین‌های نوروزی در حرم رضوی
حرم مطهر امام رضا(ع) از گذشته در این ایام تنظیف می‌شد تا گرد و غبار و آلودگی از صحن و سرای امام رئوف زدوده شود. در اسناد آستان قدس رضوی یک سند از سال۱۳۰۷ شمسی در این زمینه اشاره می‌کند.

نقاره زنی
نقاره زنی از آیین‌های رایج تاکنون در حرم رضوی  است؛ این آیین پیشینه‌ای طولانی دارد و در دوره اسلامی همچنان حفظ شده است.

 

 

در حقیقت نقاره زنی به آگاهی عموم رساندن واقعه‌ای مهم مذهبی سیاسی اجتماعی بوده است؛ عید نوروز نیز از این امر مستثنی نیست و در لحظه تحویل سال صدای نقاره خانه فضای ملکوتی حرم مطهر را پر می‌کند.

۱۰۰۰سند مکتوب، راوی نوروز در حرم مطهر رضوی
مجموعه‌ای ارزشمند شامل بیش از یک هزار صفحه سند مکتوب با موضوع نوروز در حرم مطهر امام رضا(ع)، از دوره صفویه تا عصر حاضر در مرکز اسناد آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.

کارشناس تالار محققان اسناد سازمان کتابخانه ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی گفت: در قدیمی‌ترین سند موجود با موضوع نوروز مربوط به اواخر دوره شاه عباس اول صفوی و سال۱۰۳۷ قمری به اهدای خلعت نوروزی اشاره شده است.

کاظم جهانگیری کلاته افزود: دستور‌های اداری به کارکنان برای تنظیف و تهیۀ تدارکات برگزاری مراسم تحویل سال نو، چراغانی صحن‌ها و پذیرایی از سران و شخصیت‌ها در حرم مطهر امام رضا(ع) به مناسبت عید نوروز از جمله موضوعات این اسناد است.

وی همچنین، پرداخت وجوهات نقدی داخل ضریح مقدس به عنوان تبرک به تعدادی از رجال مشهد در شب عید نوروز، دعوت از رجال و شخصیت‌ها به حرم مطهر رضوی در آستانۀ تحویل سال نو را از دیگر موضوعات اسناد نوروزی حرم مطهر رضوی عنوان کرد.

جهانگیری حضور متولی‌باشی آستان قدس در لحظه تحویل سال در حرم مطهر، در دوران قاجاریه را از مراسمی بیان کرد که در اسناد به آن اشاره شده است.