آغاز فصل نوین مدیریت خلیج فارس

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای کاظمی قمی در برنامه گفتگوی ویژه خبری اهمیت روز ملی خلیج فارس و مدیریت تنگه هرمز را در دوره پساجنگ بررسی کرد و به سوالات در این زمینه پاسخ داد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است.  

سوال: پیام رهبر معظم انقلاب که دیروز صادر شد اولین پیام رهبر جمهوری اسلامی ایران به مناسبت روز ملی خلیج فارس بود که نشان می‌داد چقدر روز مهمی است. پیش از اینکه وارد متن پیام شویم و ابعاد مختلفش به ویژه تنگه هرمز را بحث کنیم راجع به روز ملی خلیج فارس و اهمیت این بخش از خاک ایران صحبت کنیم و بعد به پیام بپردازیم.

کاظمی قمی: در ابتدا تبریک می‌گویم روز ملی خلیج همیشه فارس را به مقام معظم رهبری و مردم شریف و مومن کشور و همچنین روز کارگر و روز معلم را. 

در روز نهم اسفند ۱۴۰۴ تهاجم نظامی ائتلاف آمریکایی و رژیم صهیونی علیه قلمرو حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران با بهره‌گیری از خاک، حریم هوایی، حریم دریایی، اطلاعات و لجستیک کشور‌های عربی منطقه علیه نظام جمهوری اسلامی ایران شروع و باعث شد موازنه امنیتی و ژئوپلتیک منطقه دستخوش تغییر اساسی و بنیادی شود و این تهاجم نقطه آغاز تخاصم مسلحانه بین المللی تمام عیار علیه کشور، ملت و نظام جمهوری اسلامی ایران شد.

حق دفاع ذاتی در چارچوب ماده ۵۱ منشور ملل متحد را جمهوری اسلامی با قطعیت اعمال کرد. امروز جمهوری اسلامی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز بر اصل قانونی دفاع از خود در چارچوب ماده ۵۱ وارد عمل شد در برابر تخاصم سهمگین مسلحانه بین المللی که این ائتلاف ایجاد کرده بود. طبیعی است که مختصات این تنش از حوزه نظامی به حوزه تجارت بین الملل کشیده شود و امروز می‌بینید تجارت بین الملل تحت تنش و تاثیر چنین تهاجم نظامی و چنین تنش قرار گرفته است.

عامل اصلی این شرایط متجاوزین آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند و جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حق دفاع مشروع از خود دفاع کرد. مفهوم دفاع مشروع این نیست که امروز ما تنگه هرمز را در کنترل خودمان داریم. جمهوری اسلامی تنگه هرمز را نبست بلکه دارد از تجارت خصمانه و ناوگان‌های نظامی دشمن جلوگیری و بر تجارت غیرخصمانه امنیت ایجاد می‌کند. طبیعتا این در چارچوب قواعد بین المللی است و نکته مهم این است که این اقدام جمهوری اسلامی ضمن اینکه در برابر متجاوز و متخاصم، ایستادگی کرد اراده حاکمیتی خودش را بر قلمرو دریایی هم دارد نشان می‌دهد. چیزی که دنیا دید و تحسین کرد اقدام جمهوری اسلامی ایران را. پس تغییر شرایط برمی‌گردد به متجاوز.

جمهوری اسلامی در چارچوب حق دفاع مشروع وارد عمل شد و تنگه هرمز را در برابر ناوگان‌های متخاصم امروز دارد امن می‌کند. جلوی تجارت خصمانه را می‌گیرد و جمهوری اسلامی ضمن دفاع از خود، توجهش به تجارت بین المللی هم هست، اما تمام حوادثی که بعد از این جنگ به وجود آمد متوجه دشمن است و آمریکایی‌ها باید پاسخ دهند. البته باید دقت کنیم که تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل به بحران بین المللی انرژی نشود. گفته نشود چون جمهوری اسلامی، دارد تنگه را کنترل می‌کند باعث بحران انرژی شده بلکه عامل اصلی دشمن است. 

دشمنی که راهبردش اسقاط نظام بود، امروز بحثش مسئله ایران و جمهوری اسلامی نیست. امروز باید به تجارت بین‌الملل و سازمان‌های بین‌المللی پاسخگو باشد. امروز باید پاسخگو باشد به تمامی کشور‌ها و ملت‌هایی که از رهگذر این نوع تجاوز دچار خسارت شده‌اند. جمهوری اسلامی در چهارچوب حق دفاع مشروع خودش این اقدام را باید انجام می‌داد که انجام داد، اما مسئله این است آیا باید خلیج فارس و تنگه هرمز در فضای نظامی باقی بماند؟ قطعاً این نخواهد شد. دستاورد میدانی ما باید به منافع پایدار تبدیل شود. امروز ما دیگر از این مراحل عبور کردیم و پایدار کردن منافع که از میدان دفاع مشروع به وجود آمده باید این را در چارچوب مبانی حقوق بین الملل ببریم و این چیز‌ی است که الان دستگاه‌های دیپلماتیک و حقوقی ما به ویژه در مسئله حقوق دریا‌ها دارند روی آن کار می‌کنند.

امروز دنیا دیگر باید بپذیرد به اینکه رژیم حقوقی خلیج فارس و تنگه هرمز به دوره « پیشاجنگ » دیگر برنمی‌گردد. ما در دوره پسا جنگ هستیم و امروز دنیا هم این موضوع را پذیرفته است. میزان تقاضا‌هایی که الان دارند می‌دهند به دستگاه‌های ذیربط برای اجازه عبور از تنگه هرمز یعنی خود آنها هم به این موضوع قائل هستند. آن وقت جمهوری اسلامی ایران در حوزه این رژیم جدید حقوق تنگه هرمز باید بیاید مدیریت کند. یعنی مرجعی باید ترانزیت عبور را مدیریت کند و در قبال آن باید خدمات دهد. چگونه باید این رفت و آمد‌ها کنترل شود؟ از نگاه محیط امنیتی و زیست محیطی باید بتواند در این رژیم حقوقی جدید همه اینها را بگنجاند. یعنی در قبال آن چیزی که به عنوان عوارض می‌گیرد باید خدمات هم ارائه کند. طبیعی است به عنوان شریک تجاری و دولتی که در قلمرو دریایی است، خوشبختانه کشور عمان را در این مسئله داریم. در سفری که وزیر محترم امور خارجه کشورمان به کشور عمان داشتند یکی از مسائل مهمی که در این سفر مورد توجه قرار گرفت، چگونگی اداره و مدیریت تنگه هرمز است که دولت عمان از آن استقبال بسیار خوبی کرد. از این جهت دشمن آمد با هدفی نظام را ساقط کند و مسائل دیگر، اما نه اینکه به آن هدف نرسید بلکه با نابخردی‌ها و برآورد‌های غلطش موجب شد در مشکل گیر کرده. امروز فشاری که در داخل آمریکا دارند می‌آورند جامعه جهانی دارد به آن می‌آورد و همینطور در کشور‌های منطقه

این تهاجم و تجاوز با بهره گیری از خاک، حریم هوایی، دریایی، اطلاعات و لجستیک این کشور‌ها صورت گرفت، اما پیامد این جنگ و تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی باعث بی اعتباری آمریکا به این کشور‌ها شد. کشور‌ها امروز می‌گویند آمریکایی که در برابر پترودلاری که دادیم که امنیت را برای ما برقرار کند، امروز آمریکایی‌ها ما را سپر بلای خودشان قرار داده اند. در فرمایشات امام شهید روز‌های قبل از شهادتشان چقدر تاکید کردند اگر جنگی آغاز شود این جنگ منطقه‌ای خواهد بود. توصیه‌هایی که به کشور‌های منطقه و دولتمردان داشتند. پس این جنگ موازنه امنیتی و تغییر ژئوپلیتیک اساسی را در منطقه ما به وجود آورد و جمهوری اسلامی ایران امروز مبتکر این است که از دل این بحران دارد فرصت‌سازی می‌کند. این فرصت، حق ذاتی ملت ایران است. اینکه امروز ملت ما در خیابان‌ها هستند و دارند جهاد می‌کنند، همزمان با آنها رزمنده‌های ما در سپر دفاعی در حال جهاد هستند. دولتمردان ما امروز در وحدت و همبستگی دارند این مسئله را به خوبی اداره می‌کنند.

در پیامی که دیروز مقام معظم رهبری دادند اشاره کردند به اینکه منطقه در حال تغییر بنیادین است و منطقه دارد وارد فصل نوین می‌شود. این فصل نوین یعنی اینکه از الان به بعد باید تنگه هرمز را از نگاه ژئوپلتیک، ژئواکونومیک و راهبردی مدیریت کنیم. این ملت‌ها و دولت‌های برآمده از این ملت‌ها هستند که باید بیایند در چارچوب ترتیبات منطقه‌ای در حوزه امنیت، دفاع و توسعه با هم کار کنند. اینکه دیگر بیگانه در اینجا نباید اراده خودش را تحمیل کند. وجود رژیم اشغالگر قدس و تا زمانی که این رژیم وجود دارد منطقه ما رو به آرامش نخواهد رفت. دوم تهاجم‌های آمریکا، جنگی که به ملت ایران تحمیل شد ولی این جنگ نظامی علیه ملت ما نبود، این جنگ صلیبی علیه ملت اسلام بود.‌ می‌گوید این جنگ تمدنی و هویتی است. جنگ موجودیتی است. جنگ سرنوشت است. واقعیتی است، در کلام مقام معظم رهبری با بهره گیری از دستاورد‌های میدانی. ایشان دارند چشم انداز آینده را می‌بیند. 

سوال: پیام ایشان به معنای تثبیت این حق است و این را همه بدانند.

کاظمی قمی: بر تنگه باید مدیریت کرد. از الان باید مرجع مدیریت ترانزیت دریایی و تنگه هرمز را ایجاد کنیم و از طرف دیگر در نگاه دراز مدت مسئله حقوقی این را باید بخش حقوقی ما به ویژه در حوزه حقوق بین الملل و دریا‌ها بتواند به دستاورد میدانی تبدیل کنند. به یک قوه امنیت پایدار و درآمدزایی پایدار و این که دیگر بیگانه در این جا حرکت‌های خلاف امنیت و خلاف مسائل و منافع ملت‌ها انجام ندهد. فرمایشات مقام معظم رهبری همگام با دستاورد‌های ملت دارد چشم انداز را روشن می‌کند که دیگر این منطقه با همه امنیتش متعلق به ملت ها، مردم و دولت‌های این منطقه است. ملت‌ها و دولت‌های منطقه باید ترکیبات جدید در حوزه امنیت دفاع و توسعه این منطقه را بررسی کنند. خوشبختانه امروز دولت‌ها در منطقه متوجه خطر شده اند.

آمریکا برای شان امنیت آفرین نیست، امنیت زداست. این‌ها سپر بلا شده اند. چگونه سپر بلا شده اند؟ از یک جا آمدند پایگاه‌های نظامی را در این سرزمین‌ها ایجاد کردند، علیه ملت ایران و ما پاسخ دادیم، بعد برای این که مصون بمانند از تهاجم رزمندگان ما، رفتند در حریم‌های مدنی، در حریم‌های اجتماعی این کشور‌ها. یعنی نه فقط از فضا، مثلا رفتند در هتل‌ها. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران با متخاصم برخورد خواهد کرد. چیزی که اگر نگاهی کنید، می‌بینید، دولت‌های بزرگ منطقه‌ای با تحفظ دارند موضع گیری می‌کنند. ضمن این که این‌ها گرفتار هژمونی و سلطه آمریکا هستند. یعنی گیر هستند به دلایل مختلف. اما امروز متوجه شدند که در حوزه سیاست خارجی دیگر نمی‌توانند اتکا کنند به آمریکا. باید حوزه سیاست خارجی شان را متنوع کنند. 

سوال: یک نکته راجع به این پیام گفته می‌شد، این بود که این صرفا یک پیام نیست، بلکه دستور است، از رهبر معظم انقلاب به همه مسئولین، سیاستگذاران، تیم دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران و فرماندهان نظامی که این اتفاق باید تثبیت شود؟

کاظمی قمی: این دستورالعمل لازم الاجراست برای همه نهاد‌ها و دستگاه‌های کشور. از یک طرف دارد چشم انداز سیاست خارجی جمهوری اسلامی را در قبال منطقه‌ای، تجارت بین الملل و تجاوز دشمن که به دشمن می‌گوید از این جا بروید، غرامت جنگ را باید بدهید، اگر ندادید می‌گیریم، اگر نه به میزان خسارتی که زدید از شما می گیریم. یعنی دستگاه دیپلماسی کشور باید این خط را دنبال کند. تنگه هرمز شرایطش تغییر کند. یعنی باید نهاد دیپلماسی ما و همه نهاد‌های ذی ربط بروند برای تحقق این مسئله، به کشور‌ها می‌گویند که ما باید یک نقشه راهی باید ترسیم کنیم. یعنی مسئله پیام ایشان خطاب به ملت است، اما در حوزه اجرا همه نهاد‌ها باید بروند برای اجرایی کردن این مسئله. 

سوال: دو تا موضوع مهم، یکی این که واکنش دشمن به این تصمیم جمهوری اسلامی ایران در شرایطی که او تعبیر می‌کند به محاصره دریایی و تهدید می‌کند به جنگ دیگر، واکنش او و سناریو‌هایی که می‌تواند پیش روی او باشد که بخواهد عمل کند چیست و یک موضوع بحث جبهه مقاومت و شرایطی که دارد. هرکدام براساس اولویت‌هایی که دارد بفرمایید؟

کاظمی قمی: دشمن جنگی را تحمیل کرد به اینامید که ظرف ۴۸ ساعت نظام از بین می‌رود و اهداف دیگر هم داشت، تجزیه کشور و مسائل دیگر. مقاومت ملت ایران و رزمنده‌های ما باعث شد به سمت آتش بس رفتند. از آتش بس رفتند به سمت مذاکره. جمهوری اسلامی اعتماد نداشت، رفت بیرون. آتش بس را انجام داد. آمد در مسئله مذاکرات. جمهوری اسلامی به خواسته خودش نمی‌رسید. مذاکرات قطع شد، نقض آتش بس کرد. محاصره دریایی را دنبال کرد. امروز دشمن در اظهارات رسمی، در تحرکات میدانی و در دیپلماسی خودش این‌ها را به ما و جهان مخابره می‌کند.‌ اسم می‌دهد، می‌گوید دست از ترور و ربایش برنمی دارم، این که شما آمدید در جنوب اصفهان برای این بود که آن مواد غنی شده را ببرد. می‌گوید من زیرساخت‌ها را مورد هدف قرار می‌دهم. می‌گوید حمله زمینی می‌کنم. همه این‌ها را دشمن گفته. دشمن در حوزه نظامی به نتیجه نرسید. در حوزه دیپلماسی، در مذاکرات به نتیجه نرسیده و محاصره دریایی امروز به نتیجه نرسیده و جمهوری اسلامی روند خودش را می‌رود.

نه نظام ساقط شده بلکه امروز بحث این است که وقتی فشار می‌آورید در محاصره تنگه هرمز باید شرایطش تغییر کند، خوب مسئله بسته شدن خود شما هستید. حتی مین گذاری این حریم، در چارچوب دفاع مشروع توجیه دارد. دشمن نمی‌تواند حتی به این مسئله به خاطر این که ناوگان متخاصم حریم امنیتی را می‌شکند معترض شود. این حق دفاع مشروع است که شما دنبال می‌کنید. پس دشمن وقتی در جبهه نظامی به نتیجه نرسید، وارد مذاکره شد. امروز ما دیگر مذاکره نداریم. جمهوری اسلامی پیشنهاد میانجی گری دارد. جمهوری اسلامی می‌گوید نظر من این است اگر خواستند همین، اگر نه، مسیر ما مسیر دفاع مشروع خواهد بود. پس در حوزه دیپلماسی به نتیجه نرسیده، این که دشمن به سمت جنگ نظامی برود برای این که بگوید پیروزی رسانه‌ای به دست آوردم این منتفی نیست، طبیعی است، اما از رهگذار این جنگ نظامی به نتیجه خواهد رسید. قطعا بر میزان شکستش افزوده خواهد شد. امروز سطح بین المللی، سطح منطقه‌ای، کشور‌ها، انسجام و وحدت مسئولین، وحدت بین ملت و نظام مستحکم‌تر شده است. این روند را می‌بینیم.

اما در مسئله مقاومت، مقاومت امروز بحث لاینفک استراتژی دفاعی ملت‌ها در برابر دشمن است. امروز از محور مقاومت عبور کرده ایم، رسیدیم به مقاومت محور. دنیا دید مبدا مقاومت، ملت ایران است. امروز آن چه که ملت ایران از خودش نشان داد، در طول این ۴۷ سال به خصوص در این سه جنگ تحمیلی چه اتفاقی افتاد. دنیا متوجه شد که مبدا مقاومت ملت بود و امروز دیگر این در کمال شیعه و انقلاب ما نیست، تبدیل شده به جهش اجتماعی فراگیر، به یک خیزش بزرگ، در سطح فرامرز‌های اسلامی. امروز شما باید این را در آمریکای لاتین، در شرق آفریقا و آمریکا ببینید. امروز دامنه مقاومت گسترده شد در سطح جهانی. به این خاطر امروز باید دشمن متوجه این مسئله باشد که دیگر طرف حسابش یمن و لبنان و جمهوری اسلامی و عراق نیست. امروز با جنبش فراگیر اجتماعی در سطح بین الملل از مردم عادی تا نخبگان روبرروست. البته باید به گونه‌ای عمل شود که همه ملت‌ها بتوانند و شرایطی که شاهدیم، در برابر این جبهه دشمن ببینیم. این اتفاقی است که می‌افتد و در حوزه بین المللی و منطقه‌ای همین طور که دشمن دچار شکست فاحش شد و امروز هسته‌های مقاومت در دنیا شکل می‌گیرد، هر کدام به طبیعت حال و وضعیت خودش.