چرا چپ دست می‌شویم؟

به گزارش گروه وبگردی خبرگزاری صدا و سیما، محققان آلمانی موسسه ماکس پلانک (Max Planck) اخیرا به این نتیجه رسیدند علاوه بر نقش ژنتیک، بخش‌های خاصی از آناتومی مغز نیز با چپ‌دستی و راست‌دستی افراد مرتبط است.

تحقیقات نشان می‌دهد که بین ۱۰ تا ۱۲ درصد جمعیت جهان، چپ دست هستند

دانشمندان مدت‌هاست تمایل دارند علت چپ‌دستی برخی افراد را متوجه شوند و دلیل این امر نیز آن است که چپ‌دستی با عدم تقارن مغز مرتبط است و به همین دلیل هم، هر دو نیمکره مغز مهارت‌های خاص یک فرد را کنترل می‌کنند. در راست‌دست‌ها، نیمکره چپ مغز مسئولیت کنترل دست راست را در بر عهده دارد و در چپ‌دست‌ها نیز عکس این اتفاق رخ می‌دهد.

در اکثر افراد، نیمکره چپ مسئولیت تسلط افراد بر زبان را دارد اما در چپ‌دست‌ها عکس این موضوع رخ می‌دهد. "کلاید فرانک" از محققان این مطالعه گفت: درک نقش هر نیمکره در زبان و سایر عملکرد‌های شناختی بسیار مهم است.

بسیاری از مسائل روان‌پزشکی مختلف در افزایش نرخ چپ‌دستی، اوتیسم، اسکیزوفرنی و ناتوانی ذهنی دخیل هستند البته باید ذکر کرد که اکثر افراد چپ‌دست این مشکلات را ندارند. اما درک این موضوع که راست‌دستی و چپ‌دستی دقیقا چرا با عدم تقارن مغز مرتبط‌اند و ژن‌ها در این امر چه نقشی ایفا می‌کنند، بسیار مهم است.

برای بررسی پایه عصبی و ژنتیکی چپ‌دستی و بررسی تفاوت‌های بین چپ‌دست‌ها و راست‌دست‌ها و اندازه‌گیری این عدم تقارن، محققان از تصاویر مجموعه داده‌های بانک اطلاعات پزشکی انگلستان استفاده کردند.

محققان پس از بررسی‌ها دریافتند راست‌دست‌ها به طور متوسط ​​از نظر عدم تقارن مغزی در ۱۰ منطقه خاص مغز با چپ‌دست‌ها متفاوت بودند. در تمام این ۱۰ منطقه، ماده خاکستری نیمکره راست در چپ‌دست‌ها نسبتا بزرگ‌تر بود که این امر با افزایش منابع عصبی برای حمایت از نقش آن نیمکره در کنترل دستِ چپ مرتبط است.
فرانک افزود: این نخستین بار است که بخش‌های خاصی از آناتومی مغز با چپ‌دستی و راست‌دستی افراد مرتبط شناخته می‌شود.

ماده خاکستری، جزء اصلی دستگاه عصبی مرکزی (CNS) است و شامل اجسام سلولی نورونی، نوروپیل (دندریت‌ها و آکسون‌های میلینی نشده)، سلول‌های گلیال (آستروسیت‌ها و الیگودندروسیت‌ها)، سیناپس‌ها و مویرگ‌ها است.

دانشمندان همچنین دریافتند که ژنتیک نیز بر روی راست‌دستی و چپ‌دستی تاثیرگذار است و با عدم تقارن مغز در مناطق مرتبط با زبان مرتبط است. جالب اینجاست که یکی از ژن‌های دخیل در این موضوع NME۷ است؛ چرا که این ژن بر موقعیت اندام‌های بدن مانند قلب یا کبد و قرارگیری آن‌ها در سمت راست یا چپ بدن تاثیرگذار است.

به گفته فرانک، راست‌دستی و چپ‌دستی و زبان ممکن است تا حدی در طول رشد مغز انسان با یکدیگر مرتبط بوده باشند.