درخشش پژوهشگر ایرانی در عرصه بین‌المللی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مقاله علمی دکتر دل‌آرام گل‌مروی با عنوان «جنگل‌ورزی؛ استراتژی مبتنی بر طبیعت برای مدیریت ریسک آتش‌سوزی و تقویت پایداری اکوسیستم‌ها در برابر تغییرات اقلیمی» در بیست و یکمین همایش بین‌المللی علوم صنایع غذایی، کشاورزی ارگانیک و امنیت غذایی که در اسپانیا برگزار شد، پذیرش شد و موفق به دریافت گواهینامه معتبر علمی گردید. این مقاله به‌زودی در فهرست بانک اسناد مقالات علمی کشور نیز ثبت خواهد شد.

در این پژوهش، جنگل‌ورزی (اگروفارستری) به‌عنوان رویکردی تلفیقی میان کشاورزی، جنگلداری و دامپروری معرفی شده که نقش مؤثری در مدیریت و کنترل ریسک آتش‌سوزی در زیست بوم ها ایفا می‌کند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که ادغام درختان و پوشش‌های گیاهی متنوع در اراضی کشاورزی، با کاهش تجمع مواد سوختنی خشک، افزایش رطوبت خاک و هوا و اصلاح ساختار زیست بوم، زمینه گسترش آتش‌سوزی‌ها را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

درختان در این روش به‌عنوان بادشکن‌های طبیعی عمل کرده و با کاهش سرعت باد، از گسترش سریع آتش جلوگیری می‌کنند. همچنین تنوع گونه‌های گیاهی سبب می‌شود زیست بوم ها کمتر مستعد شعله‌ور شدن گسترده باشند.

بر اساس یافته‌های علمی ارائه‌شده در این مقاله، در مناطق خشک و نیمه‌خشک نظیر نواحی مدیترانه‌ای و بخش‌هایی از استرالیا، به‌کارگیری جنگل‌ورزی می‌تواند ریسک آتش‌سوزی را تا ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش دهد. این امر به دلیل افزایش سایه، کاهش تبخیر، ایجاد شرایط رطوبتی پایدارتر و جلوگیری از انباشت شاخ‌وبرگ‌های خشک محقق می‌شود. افزون بر این، جنگل‌ورزی با تقویت چرخه‌های طبیعی آب و کربن، تاب‌آوری زیست بوم ها را در برابر پیامد‌های تغییرات اقلیمی افزایش می‌دهد.

در بخش دیگری از این پژوهش تأکید شده است که جنگل‌ورزی نقش مهمی در بهبود ساختار خاک، کاهش فرسایش و افزایش تنوع زیستی دارد. ریشه‌های عمیق درختان با تثبیت خاک و بازگرداندن مواد آلی، ظرفیت نگهداری آب را افزایش داده و زیست بوم را در برابر خشکسالی مقاوم‌تر می‌سازند. بر اساس گزارش‌ها و مطالعات سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، سیستم‌های اگروفارستری می‌توانند ضمن افزایش تولید بیوماس، تعادل اکولوژیکی را حفظ کرده و تنوع گونه‌های گیاهی و جانوری را در زیست بومهای جنگلی–کشاورزی تقویت کنند؛ موضوعی که به شکل‌گیری زنجیره‌های غذایی پایدارتر منجر می‌شود.

این دستاورد علمی ارزشمند، نشان‌دهنده جایگاه رو به رشد پژوهش‌های محیط‌زیستی ایران در سطح بین‌المللی است و می‌تواند به‌عنوان الگویی کارآمد برای مدیریت پایدار منابع طبیعی، کاهش خسارات ناشی از آتش‌سوزی و مقابله با آثار تغییرات اقلیمی مورد توجه سیاست‌گذاران و مدیران حوزه محیط‌زیست قرار گیرد؛ رویکردی که بی‌تردید با مأموریت‌ها و اهداف اداره کل حفاظت محیط زیست استان گیلان در راستای حفاظت از زیست بوم ها و صیانت از سرمایه‌های طبیعی هم‌راستا و هم‌افزا است.