جای خالی ارزش خبری امید در رسانه ها(2)

پژوهش خبری صدا وسیما: در محافل استادان ارتباطات چند روزي است که بحث خبر خوب مطرح است که اين موضوع از جهات بسياري در خصوص توجه جامعه ارتباطي و رسانه اي به تهيه ادبيات علمي و بومی براي اين موضوع قابل ستايش و تقدير است. به نظر مي رسد که توجه اصحاب رسانه اي به موضوع نحوه ارائه خبر از طريق رسانه ها به جامعه موضوعي است که نياز به مداقه دارد. انعکاس خبري تحولات سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي از اهميت بالايي در شکل دهي به اذهان افراد جامعه برخوردار است. اما نکته قابل تامل در اين خصوص برجسته سازي خبر خوب در مقابل خبر بد است. بايد بپذيريم که عنوان خوب و بد نسبي است.  خبر يک توليد رسانه اي است که مي توان  به لحاظ ساختاري و محتوايي به آن واژه خوب يا بد را اطلاق کرد . مثلا يک خبر به لحاظ محتوايي مي تواند منفي باشد اما در ساختار خوبي ارائه شود و برعکس يک خبر به لحاظ موضوعي مي تواند مثبت باشد اما به لحاظ ساختاري در قالب خوبي ارائه نشود و يا ممکن است هم ساختار و هم محتوا هر دو خوب يا هر دو بد باشند. به نظر مي رسد فارغ از اينکه چه عنوان به رويکردي نو بدهيم بايد موقعيت خود را کمي عوض کنيم و از طرف مخاطب و نه رسانه به موضوع بنگيريم.

به نظر مي رسد که بحث امروز ما بايد فراتر از طرح خوب بودن يا بد بودن خبر باشد. منظور نگفتن و نپرداختن به خبر منفي و خبر مثبت نيست بلکه توجه به حلقه گمشده اين روزهاي خبر مطبوعات و رسانه هاي جمعي و اجتماعي است که اميد در اخبار آنها کمتر ديده مي شود به نظر مي رسد که ترجيح بر آن است که به اميد در خبر توجه کنيم که نياز امروز مخاطبان ماست. اساتيد خبر و روزنامه نگاري غالبا از هفت ارزش خبري (شهرت، فراواني، برخورد، تازگي، مجاورت،شگفت و دربرگيري) در آموزش خود به عوامل توليد خبر و خبرنگاران سخن گفته­ اند. به نظر ­مي ­رسد که اگر نگاه بومي به توليد خبر داريم بايد اميد را به عنوان يک ارزش خبري به ارزش هاي هفت گانه اضافه کنيم و از ارزش خبري هشتم سخن بگوييم.

ارزش خبري اميد مي تواند هم در خبر خوب متجلي شود و هم در خبر بد. ما رسانه اي ها بيشتر اوقات با بد ارائه کردن خبر و در نظر نگرفتن ارزش اميد، خبر خوب را به خبر بد تبديل کرده ­ايم و يا برعکس خبر بد را طوري ارائه مي دهيم که هيچ روزنه اميدي در آن ديده نمي شود. به نظر مي رسد که بايد به خبر اميدآفرين فارغ از خوب يا بد بودن آن نگاه کنيم و روزنه اميد را در اخبار، جدي بگيريم. آيا خبر زلزله خبر بد است و طبق تعريف خبر خوب نبايد به آن پرداخت؟! به نظر مي رسدکه اين گونه نيست و بايد در رويدادهاي بد طوري عمل کرد که اميد در دل مردم زنده شود. اخبار زلزله هر چند منفي است اما مي ­توان با نشان دادن همدلي مردم، امداد رساني نهادهاي مسئول و تلاش هاي مردم براي کمک به زلزله ­زدگان روزنه هاي اميد را زنده کرد. در تعريف خبر اميدآفرين مي توان اين گونه گفت: «خبراميدآفرين در ساختار و محتواي خود وضعيت موجود کشور را مبتني بر ظرفيت‌هاي بالقوه و بالفعل، با نگاه واقع‌گرايانه، دقيق، عيني و ناظر بر حل مسئله پوشش مي‌دهد و با ترسيم آينده‌اي روشن براي مخاطبان، اعتماد به نفس و انگيزه لازم براي تلاش در راستاي دستيابي به اهداف فردي، گروهي و ملي را در همه عرصه هاي اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و...  به عنوان وضعيت مطلوب ايجاد مي‌کند». (خبر اميدآفرين،1396،ص 4)

پژوهش خبری // هادی البرزی

ادامه دارد....